I SA/Wa 246/04

WyrokWSA w Warszawie2005-04-05

Skład orzekający: Jolanta Zdanowicz, Anna Łukaszewska – Macioch, Anna Tarnowska-Mieliwodzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie administracyjne w sprawie zapłaty zwaloryzowanej kwoty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oraz należności wynikającej z umowy sprzedaży nieruchomości może być prowadzone, jeśli kwestia ta ma charakter cywilnoprawny?
Ratio decidendi
Postępowanie administracyjne w sprawie zapłaty zwaloryzowanej kwoty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oraz należności wynikającej z umowy sprzedaży nieruchomości jest bezprzedmiotowe, ponieważ kwestie te mają charakter cywilnoprawny i powinny być rozstrzygane na drodze cywilnej. Ostateczna decyzja o odszkodowaniu z 1961 r. wiąże strony, a umowa sprzedaży nieruchomości z 1963 r. jest aktem prawa cywilnego.
Stan faktyczny
Skarżący K. M. domagał się zapłaty zwaloryzowanej kwoty odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną w 1961 r. oraz należności wynikającej z umowy sprzedaży nieruchomości z 1963 r. Prezydent Miasta R. umorzył postępowanie w tej sprawie, uznając je za bezprzedmiotowe. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta, argumentując, że sprawy te mają charakter cywilnoprawny. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując decyzję Wojewody.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz Sędziowie NSA Anna Łukaszewska – Macioch (spr.) Asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka Protokolant Magdalena Zając po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oddala skargę Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r., po rozpatrzeniu odwołania K. M., utrzymał w mocy decyzję nr [...] Prezydenta Miasta R. z dnia [...] lipca 2003 r. o umorzeniu postępowania w sprawie zapłaty zwaloryzowanej kwoty za wywłaszczoną nieruchomość położoną w R. przy ul. [...] oraz zapłaty należności wynikającej z umowy o sprzedaży nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] podał, że powołaną decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2003 r. Prezydent Miasta R. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie zapłaty zwaloryzowanej kwoty za wywłaszczoną nieruchomość położoną w R. przy ul. [...] oraz zapłaty należności wynikającej z aktu notarialnego Rep. [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 1963 r. o sprzedaży nieruchomości. Decyzja organu została podjęta w następującym stanie faktycznym: Orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] marca 1961 r. nr [...], na podstawie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4 poz. 31) i art. 8, 10, 14, 24 i 47 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 17, poz. 70), wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa na potrzeby Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w K. nieruchomość położoną w R. przy ul. [...] o pow. [...] m2 , stanowiącą własność K. M. Za wywłaszczoną nieruchomość przyznano na własność K. M. nieruchomość stanowiącą własność Skarbu Państwa położoną w R. przy zbiegu ul. [...] i [...] o pow. [...] m2 . Ponadto zobowiązano Dyrekcję Budowy Osiedli Robotniczych w K. do wypłaty K. M. różnicy między wartością wywłaszczonej nieruchomości i wartością działki zamiennej w kwocie [...] zł. Natomiast aktem notarialnym Rep. [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 1963 r. K. M. sprzedał Skarbowi Państwa – Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w R., w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, nieruchomość położoną przy ul. [...] za cenę [...] zł. Odnosząc się do żądań wnioskodawcy dotyczących zapłaty zwaloryzowanej kwoty odszkodowania organ odwoławczy stwierdził, że sprawa wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość należy do fazy wykonania decyzji i jako polegająca na dokonaniu czynności technicznej nie podlega rozpatrzeniu w trybie administracyjnym. Odszkodowanie zostało bowiem ustalone w pieniądzu i stanowi zobowiązanie, do wykonania którego mają zastosowanie przepisy art. 450-486 Kodeksu cywilnego. Przepisy te znajdują zastosowanie również do zobowiązania ustalonego w umowie notarialnej co do ceny sprzedaży nieruchomości. Wniosek o wypłacenie odszkodowania winien być zatem rozstrzygnięty na drodze cywilnoprawnej. Postępowanie administracyjne w sprawie wniosku K. M. stało się zatem bezprzedmiotowe ze względu na cywilnoprawny charakter sprawy. Na decyzję Wojewody [...] K. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której decyzję organu ocenił jako krzywdzącą, bowiem za odebrane mu mienie nie otrzymał żadnego odszkodowania. Wniósł o spowodowanie wypłacenia należnych mu kwot. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przede wszystkim należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach tej kontroli Sąd dokonuje oceny, czy organ administracji przy rozpoznawaniu sprawy nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, przy czym oceny tej Sąd dokonuje wedle stanu prawnego i na podstawie stanu faktycznego znajdującego odzwierciedlenie w aktach sprawy. Jak wynika z akt sprawy powołanym wyżej orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] marca 1961 r. wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość stanowiącą własność K. M., położoną w R. przy ul. [...] o pow. [...] m2, której wartość szacunkową ustalono na kwotę [...] zł. Za wywłaszczoną nieruchomość przyznano na własność K. M. nieruchomość Skarbu Państwa położoną w R. przy zbiegu ul. [...] i [...] o pow. [...] m2 o wartości szacunkowej [...] zł, z równoczesnym zobowiązaniem Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w K. do wypłaty K. M. różnicy między wartością wywłaszczonej nieruchomości i wartością działki zamiennej. Skoro o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość organ administracji orzekł ostatecznie w orzeczeniu z dnia [...] marca 1961 r., to w sprawie odszkodowania nie może się obecnie toczyć postępowanie w tej samej sprawie. Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest określona w art. 16 kpa zasada trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Oznacza ona, że dopóki decyzja ostateczna nie zostanie usunięta z obrotu prawnego, w jednym z przewidzianych przez prawo procesowe trybów nadzwyczajnych, dopóty korzysta ona z ochrony, co oznacza, że zawarte w niej rozstrzygnięcie wiąże strony postępowania oraz organ. Zatem w tej samej sprawie między tymi samymi stronami, w oparciu o taki sam stan prawny nie można prowadzić postępowania, a jeśli postępowanie zostało wszczęte, to podlega ono umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Decyzja administracyjna wydana w wyniku takiego postępowania byłaby dotknięta wadą nieważności z mocy art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Ponadto, jak prawidłowo ustalił organ odwoławczy, w tej sytuacji faktycznej i prawnej kwestia wypłaty odszkodowania, do którego wypłacenia zobowiązany był podmiot wskazany w orzeczeniu, nie należy do drogi administracyjnej i z tych względów z wniosku K. M. nie mogło się toczyć postępowanie administracyjne. Postępowanie podlegało zatem umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 kpa. Podobnie sprawa się przedstawia, jeśli chodzi o żądanie skarżącego odnoszące się do zapłaty zwaloryzowanej ceny sprzedaży nieruchomości położonej przy ul. [...]. Umowa zbycia nieruchomości, niezależnie od tego, że została zawarta z powołaniem się na przepis art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, jest aktem prawa cywilnego i do spraw w niej uregulowanych nie mają zastosowania przepisy o postępowaniu administracyjnym. Oznacza to, że nie można było obecnie orzekać w drodze administracyjnej o obowiązkach stron umowy sprzedaży nieruchomości, zawartej w formie aktu notarialnego w dniu [...] stycznia 1963 r., a zatem postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem K. M. w tej sprawie również podlegało umorzeniu na podstawie at. 105 § 1 kpa. W tym stanie faktycznym i prawnym należało uznać, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło