I SA/Wa 246/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Asesor WSA Przemysław Żmich /spr./ Protokolant Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2007 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia[...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie opinii o projekcie podziału nieruchomości 1.uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta H. z dnia [...] października 2006 r. nr [...], 2.stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3.zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego M. K. z Kancelarii Prawnej [...] w [...] przy [...] : tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpoznaniu zażalenia J. B., postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta H. z dnia [...] października 2006 r., nr [...] w przedmiocie negatywnego zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy. Wnioskiem z dnia 8 sierpnia 2006 r. J. B. wystąpiła do Burmistrza H. o zaopiniowanie wstępnego projektu podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] położonej w miejscowości H., w celu wydzielenia działek budowlanych. Burmistrz Miasta H. postanowieniem z dnia [...] października 2006 r. negatywnie zaopiniował przedłożony przez wnioskodawcę wstępny projekt podziału. W uzasadnieniu organ wskazał, że projekt ten jest niezgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru administracyjnego miejscowości H. w gminie H., zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w H. z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...] (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego Nr 133, poz. 3289 z dnia 3 czerwca 2004 r.). W ocenie organu przy wydzieleniu działek nr [...], [...] i [...] nie wydzielono odrębnej działki z przeznaczeniem na poszerzenie drogi publicznej – ul. [...] oznaczonej na planie symbolem [...]. Od powyższego postanowienia J. B. wniosła zażalenie kwestionując rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta H. z dnia [...] października 2006 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że dla terenu na którym położone jest działka gruntu nr [...] obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru administracyjnego [...] w gminie H. zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej w H. z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...]. Nieruchomość gruntowa objęta wstępnym projektem podziału położona jest na terenie, który obejmuje obszary przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną w formie wolnostojącej i zblokowanej (MN). Plan określa dla tego terenu minimalną powierzchnię działki przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniową i usługową wolnostojącą na [...], z zastrzeżeniem na jednej działce jeden budynek mieszkalny. Poza tym plan przewiduje ulicę lokalną o minimalnej szerokości w liniach rozgraniczających [...] [...] oraz ulicę dojazdową o minimalnej szerokości w liniach rozgraniczających [...] [...]. Zgodnie z przedłożonym wstępnym projektem w wyniku podziału nieruchomości nr [...] mają powstać trzy działki o nr [...], [...] i [...]. We wstępnym projekcie podziału wkreślona została linią przerywaną od strony drogi publicznej oznaczonej symbolem [...], rezerwa terenu o szerokości ok.[...], natomiast na działce nr [...] dodatkowo od strony drogi o symbolu [...] rezerwa o szerokości ok. [...], na poszerzenie tej drogi, zgodnie z ustaleniami planu miejscowego. Zdaniem Kolegium, w sytuacji, gdy podział dokonywany jest na wniosek właściciela nieruchomości i zachodzi potrzeba wydzielenia gruntu pod drogę publiczną, wówczas już na etapie opracowywania wstępnego projektu podziału nieruchomości konieczne jest wyodrębnienie działki, która będzie przeznaczona pod tę drogę. Na podstawie uchwały Rady Miejskiej w H. z dnia [...] marca 2005 r., nr [...] drogi (ulice) o znaczeniu lokalnym, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom w miejscowości H. zostały zaliczone do kategorii dróg gminnych. W świetle powyższej uchwały droga o symbolu [...] – ul. [...] posiada status drogi publicznej. Plan miejscowy zakłada poszerzenie drogi do szerokości w liniach rozgraniczających [...] m. W tej sytuacji niezbędne jest wydzielenie działki gruntu, która będzie przeznaczona na realizację tego celu publicznego. Zachowanie rezerwy terenu nie realizuje ustaleń planu i przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2006 r. J. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i zarzucając organowi obrazę art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W uzasadnieniu podniosła, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., jak i postanowienie Burmistrza Miasta H. zawierają nie poparte jakimikolwiek konkretami twierdzenia o niezgodności projektowanego podziału z planem miejscowym. Nie jest zwłaszcza uprawniony zarówno zarzut braku wystarczającej powierzchni wydzielonych w projekcie podziału działek (nie jest bowiem powiedziane, że każda z nich musi być działką budowlaną), ale też zarzut dotyczący braku wydzielenia odrębnej działki pod drogę, w przypadku, gdy żaden przepis prawa do tego nie zobowiązuje. J. B. uważa, że podnoszenie w stosunku do niej problemu poszerzenia ul. [..] jest nie do przyjęcia. Gmina od dawna odmawia bowiem zgody na podział nieruchomości pod różnymi pretekstami domagając się odstąpienia pasa gruntu pod poszerzenie drogę bez żadnej rekompensaty. Propozycję, by przyznać rekompensatę terytorialną z innej strony działki w zamian za odstąpienie gruntu pod drogę (rekompensatę jak najbardziej praktyczną i możliwą do wykonania), Gmina odrzuciła. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymało stanowisko prezentowane w sprawie. Dodatkowo podniosło, że zarzut J. B. dotyczący powierzchni projektowanych do wydzielenia działek nie jest uzasadniony, bowiem organy w swoich rozstrzygnięciach nie kwestionowały parametrów powierzchniowych działek, określonych w planie miejscowym. W piśmie z dnia 18 września 2007 r. J. B. dodatkowo zarzuciła organom naruszenie art. 8 i art. 9 KPA poprzez niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący przyczyny niezgodności projektu podziału z ustaleniami planu oraz nieudzielenie stronie jakichkolwiek wyjaśnień dotyczących przedmiotu sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Zdaniem Sądu, organy opiniujące wstępny projekt podziału błędnie przyjęły, iż w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), dotycząca zgodności podziału z ustaleniami planu miejscowego. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia jaki i postanowienia Burmistrza Miasta H. wynika bowiem, że podstawą odmowy pozytywnego zaopiniowania podziału działki nr [...] było nieuwzględnienie we wstępnym projekcie podziału, przewidzianego w planie miejscowym poszerzenia drogi publicznej - ulicy [...] do szerokości w liniach rozgraniczających [...] i w konsekwencji niewydzielenie działki gruntu, która będzie przeznaczona na realizację tego celu publicznego. W ocenie Sądu, przedstawionej wyżej niezgodności proponowanego podziału z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w H. z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...] nie potwierdzają jednak ustalenia zawarte w tym akcie. Z przepisów rozdziału 1 i 2 planu (Zakres obowiązywania planu, Przepisy ogólne), rozdziału 4 (Ustalenia komunikacyjne) oraz części graficznej planu, odnoszących się do ulic lokalnych oznaczonych symbolem [...] wynika jedynie, że na terenie Gminy H. układ drogowo – uliczny stanowią między innymi drogi lokalne (oznaczone symbolem [...]) wyznaczone liniami rozgraniczającymi na rysunku planu (§ 21 ust. 1). Natomiast szerokość nowopowstałych ulic lokalnych w liniach rozgraniczających nie może być mniejsza niż [...] m (§ 21 ust. 3 pkt 1-3). Przy czym w uzasadnionych przypadkach spowodowanych istniejącym zagospodarowaniem dopuszcza się odstępstwa od tych ustaleń po wcześniejszym uzgodnieniu z Zarządcą Drogi (§ 21 ust. 6). Dla realizacji wyznaczonego planem układu komunikacyjnego, dla poszczególnych ulic ustala się pasy terenu określone liniami rozgraniczającymi na rysunku planu (§ 22 ust. 1). Nie można się więc zgodzić z organami orzekającymi w zakresie opiniowania podziału, że plan miejscowy obowiązujący na terenie Gminy H. zawiera ustalenia w zakresie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych, polegających na projektowanym poszerzeniu układu drogowo-ulicznego oraz zapisy co do dopuszczalnych parametrów poszerzania dróg. Wobec powyższego należało uznać, że Burmistrz Miasta H. oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. – wydając postanowienia w przedmiocie opiniowania podziału – naruszyli przepis 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że w przypadku podziału nieruchomości przepisy nie przewidują obowiązku wydzielenia gruntu pod poszerzenie drogi. Dokonanie na wniosek właściciela podziału nieruchomości usytuowanej przy drodze publicznej – co do zasady - musi uwzględniać wydzielenie działek gruntu pod drogi publiczne. Obowiązek ten wynika wprost z art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jednak przepis ten znajduje zastosowanie, w przypadku, gdy plan miejscowy przewiduje na danym terenie budowę nowych dróg lub poszerzenie dróg już istniejących. Wówczas za działki nabyte w tym trybie przez Gminę przysługuje właścicielowi odszkodowanie w formie pieniężnej lub w formie odpowiedniej nieruchomości zamiennej (art. 98 ust. 3 w związku z art. 131 powołanej wyżej ustawy). Nie znajduje również uzasadnienia twierdzenie skarżącej, co do niedopuszczalności podziału spowodowanej brakiem wystarczającej powierzchni wydzielonych w projekcie podziału nieruchomości, skoro – jak słusznie zauważa Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. – wydzielone działki nr [...], [...] i [...] spełniają wymóg powierzchniowy, o którym mowa w § 12 ust. 2 pkt 8 planu miejscowego (posiadają powierzchnię większą niż [...]). Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. O zwrocie należnych pełnomocnikowi skarżącego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej orzeczono na podstawie art. 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c i § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).