I SA/Wa 246/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Magdalena Durzyńska Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi K. K., M. M., M. P., D. A., H. T., I. A., L. A. i M. A. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 286/17 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1500 (jeden tysiąc pięćset) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz K. K., M. M., M. P., D. A., H. T., I. A., L. A. i M. A. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. K. K., M. M., M. P., D. A., H. T., I. A., L. A. i M. A. skargą z 25 stycznia 2019 r. wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 286/17. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku K. K., M. M., M. P., D. A., H. T., I. A., L. A. i M. A. z 25 października 2016 r. o przyznanie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], hip. Nr [...] - w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Ponadto Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W skardze na niewykonanie wyroku skarżący wnieśli o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny z tytułu niewykonania wyroku z dnia 6 października 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 286/17. Wskazali, że to prawomocne orzeczenie, wraz z aktami sprawy, zostało zwrócone do organu 4 stycznia 2018 r., a Prezydent [...] - mimo już raz orzeczonej grzywny wyrokiem z 9 sierpnia 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1190/18 - nie wykonał tego orzeczenia. Ponadto skarżący wzywali bezskutecznie organ do wykonania orzeczenia Sądu. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie wskazując, że z uwagi na wynikający z art. 7, art. 77 § 1 kpa. obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, pozwalającego na ustalenie stanu faktycznego, nie było możliwości zakończenia niniejszego postępowania w terminie określonym w kpa. Ponadto organ wyjaśnił, że opóźnienia w rozpatrywaniu spraw są spowodowane dużą ilością wpływającej korespondencji. Waga spraw, ich złożony charakter oraz stopień skomplikowania stanów faktycznych, które powinny być dokładnie ustalone, nie pozwala na dotrzymanie ustawowych terminów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem organowi grzywny. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 października 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 286/17 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku K. K., M. M., M. P., D. A., H. T., I. A., L. A. i M. A. z 25 października 2016 r. o przyznanie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], hip. Nr [...] - w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Jak wynika z akt administracyjnych prawomocny wyrok Sądu oraz akta administracyjne doręczone zostały organowi 10 stycznia 2018 r. Prezydent jednak dotychczas nie rozstrzygnął opisanego wniosku o ustalenie odszkodowania. Skoro zaś Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z dnia 6 października 2017 r. sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy orzeczenia sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. W przedstawionych okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę czas przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy, Sąd ocenił, iż wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 1.500 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny, określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W wymiarze tej grzywny Sąd uwzględnił fakt uprzedniego ukarania organu grzywną wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie 9 sierpnia 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1190/18. Jednocześnie, rozpoznając sprawę, stosownie do treści art. 154 § 2 p.p.s.a., Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13, dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sytuacja taka zaszła w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu, bezczynność organu po wyroku z dnia 6 października 2017 r. ma charakter rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia przede wszystkim okoliczność, że po otrzymaniu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy Prezydent nie podjął w istocie czynności, zmierzających do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania - za wyjątkiem sporządzenia opinii geodezyjnej dotyczącej nieruchomości - i to pomimo wezwania wystosowanego do niego przez stronę skarżącą, jak też ukarania grzywną. W ocenie Sądu okoliczności powołane przez organ w odpowiedzi na skargę nie stanowią usprawiedliwienia niewykonania prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego, a Prezydent zignorował rozstrzygnięcia Sądu z 2017 r. i 2018 r. Powyższe uzasadnia zatem uznanie działania organu za rażąco naruszające prawo. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku. O kosztach procesu zwartych w punkcie 3 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).