I SA/Wa 2473/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2011 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie potwierdzenia H. K. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez P. K. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w miejscowości Z. Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z dnia 23 listopada 1990 r. H. K. zwrócił się do Urzędu Rejonowego w W. z wnioskiem o przyznanie ekwiwalentu za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w miejscowości Z. wniosek ten został przekazany do Urzędu Rejonowego w P. Starostwo Powiatu [...] pismem z dnia 5 listopada 2004 r. wezwało H. K. do wskazania właściciela pozostawionej poza granicami państwa polskiego nieruchomości wraz z podaniem ostatniego miejsca zamieszkania właściciela pozostawionej nieruchomości w przypadku jego śmierci, celem przekazania właściwemu wojewodzie wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty, a H. K. pismem z dnia 12 listopada 2004 r. uzupełnił wniosek. Starosta G. postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r. przekazał akta sprawy Wojewodzie [...] jako organowi właściwemu do załatwienia sprawy. Pismem z dnia 20 stycznia 2005 r. Wojewoda [...] wezwał H. K. do uzupełnienia wniosku o wymagane ustawą z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczeniu na poczet sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego, wskazane w wezwaniu dokumenty - w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. H. K. w odpowiedzi na powyższe pismo - poinformował w terminie - o trudności w odnalezieniu dokumentów repatriacyjnych. Wojewoda [...] pismem z dnia 3 lutego 2006 r. poinformował skarżącego o wejściu w życie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, oraz wezwał do uzupełnienia wniosku o wymagane tą ustawą wskazane dokumenty, w nieprzekraczalnym terminie 6 miesięcy pod rygorem umorzenia postępowania. Jednocześnie tym samym pismem Wojewoda [...] poinformował o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie postępowania do czasu uzupełnienia akt sprawy. W odpowiedzi skarżący pismem z dnia 17 lipca 2006 r. złożył wniosek o zawieszenie postępowania do chwili skompletowania niezbędnych dokumentów wymaganych do załatwienia sprawy. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006 r. Wojewoda [...] zawiesił na wniosek strony postępowanie o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami państwa polskiego, jednocześnie informując, że zgodnie z art. 98 § 2 kpa, jeżeli w okresie 3 lat daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania - żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Pismem z dnia 29 kwietnia 2010 r. Wojewoda [...] poinformował skarżącego o upłynięciu terminu 3 lat przewidzianego na podjęcie przez stronę zawieszonego postępowania. Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Wojewoda [...] umorzył zawieszone postępowanie w sprawie potwierdzenia H. K. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez P. K. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej, w miejscowości Z. Na powyższą decyzję H. K. złożył w terminie odwołanie, domagając się uchylenia decyzji i przekazania sprawy do dalszego rozpatrzenia. Decyzją z dnia [...] października 2010 r. Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż od dnia zawieszenia postępowania na wniosek strony tj. od dnia 1 sierpnia 2006 r. do dnia poinformowania H. K. pismem z dnia 29 kwietnia 2010 r. o upłynięciu okresu przewidzianego na podjęcie zawieszonego postępowania minęło ponad 3 lata. Był to wystarczająco długi okres czasu aby strona zebrała dokumenty niezbędne dla potwierdzenia prawa do rekompensaty. Wskazano, iż Wojewoda [...] nie miał obowiązku informować strony o kończącym się terminie na podjęcie zawieszonego postępowania. Strona została poinformowana o tym w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2006 r., zawieszającym postępowanie. W takim stanie rzeczy organ uznał, iż umorzenie zawieszonego na wniosek H. K. postępowania wywołuje taki sam skutek, jak niezłożenie przez niego wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem Ministra Skarbu Państwa Wojewoda [...] słusznie i w zgodzie ze stanem faktycznym i prawnym umorzył zawieszone postępowanie w sprawie potwierdzenia na rzecz H. K. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez P. K. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w miejscowości Z. Na powyższą decyzję H. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów art. 7 kpa, art. 9 kpa, art. 10 kpa oraz art. 77 § 1 kpa. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż w trakcie toczącego się postępowania z jego wniosku organy administracyjne nie zważały na ciążący na nich obowiązek. Poprzez swoje zaniedbanie doprowadziły do jego szkody nie udzielając mu wskazówek chociażby takich jak, w jakim miejscu lub instytucji powinien on szukać brakującej dokumentacji w sprawie. Nie udzielono mu także wskazówek kiedy skarżący wystosował pismo informujące o dużych trudnościach w pozyskaniu niezbędnych zaświadczeń. Zamiast czuwania nad tym by jako wnioskodawca nie poniósł szkody z tytułu nieznajomości prawa, organ administracyjny nie zrobił nic by nie dopuścić do tego by odniósł szkodę w wyniku upływu terminu zawieszenia postępowania. Otrzymał ze strony organu jedynie krótką informację dotyczącą zdarzenia tj. upływu terminu przedawnienia. Nigdy nie wystosowano żadnych wskazań co do miejsc lub możliwości poparcia swojego wniosku dokumentacją. Organ wydający decyzję winien był zdaniem skarżącego wziąć pod uwagę jego wiek, rozeznanie w prawie oraz brak możliwości i świadomości postrzegania faktów. Zwłaszcza, że fakty, na podstawie których przysługuje mu prawo do rekompensaty miały miejsce ponad 60 lat temu co utrudnia znacznie gromadzenie materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Zgodnie z art. 98 § 1 kpa organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Jeżeli w okresie 3 lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane (§ 2 art. 98 kpa). Natomiast zgodnie z art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Kwestie rekompensat za mienie zabużańskie reguluje ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Na podstawie art. 9 ww. ustawy, organem wyższego stopnia w sprawach dotyczących potwierdzenia prawa do rekompensaty jest minister właściwy do spraw Skarbu Państwa. Oznacza to, że Minister Skarbu Państwa jest m.in. organem właściwym w sprawie rozpatrzenia odwołania od decyzji wojewody wydanej w toku postępowania o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006 r. Wojewoda [...] zawiesił na podstawie art. 98 § 1 kpa - postępowanie o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami państwa polskiego, w związku z wystąpieniem o to H. K. wnioskiem z dnia [...] lipca 2006 r. Jednocześnie Wojewoda [...] pouczył H. K., że, zgodnie z art. 98 § 2 kpa, jeżeli w okresie 3 lat od daty zawieszenia postępowania nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania będzie się uważać za wycofane. Od dnia zawieszenia postępowania tj. od dnia [...] sierpnia 2006 r. do dnia poinformowania H. K. pismem z dnia 29 kwietnia 2010 r. o upłynięciu okresu przewidzianego na podjęcie zawieszonego postępowania minęło ponad 3 lata. Należy zgodzić się z twierdzeniem organu, iż był to wystarczająco długi okres czasu aby strona zebrała dokumenty niezbędne dla potwierdzenia prawa do rekompensaty. Ponadto należy wskazać, iż Wojewoda [...] nie miał obowiązku informować strony o kończącym się terminie na podjęcie zawieszonego postępowania, bowiem strona została poinformowana o tym w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2006 r., zawieszającym postępowanie. Wskazać ponadto należy, iż umorzenie zawieszonego na wniosek skarżącego postępowania wywołuje taki sam skutek, jak niezłożenie przez niego wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej - na co również zwrócił uwagę organ drugiej instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ administracji publicznej podejmuje zawieszone na żądanie strony postępowanie, jeżeli zwróci się o to strona. Z przepisu art. 98 § 2 wynika, że z żądaniem podjęcia zawieszonego postępowania może zwrócić się każda ze stron, a nie tylko strona, na której żądanie postępowanie zostało zawieszone. W przypadku gdy w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, iż zarzuty skarżącego dotyczące wydania przez Ministra Skarbu Państwa zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów art. 7, art. 9, art. 10 i art. 77 § 1 kpa są bezpodstawne. W ocenie Sądu organy postąpiły prawidłowo umarzając postępowanie w sprawie z wniosku H. K. o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości Z. przez P. K. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) orzekł jak w sentencji.