I SA/Wa 2474/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: WSA Maria Tarnowska (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi B. O. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania uwłaszczeniowego oddala skargę. I. Stan faktyczny 1. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] października 2000 r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku B. O. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 2001 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. nr [...] stwierdzającą uwłaszczenie I. w W. działką nr [...], położoną w K. - utrzymał w mocy własną decyzję. 2. W uzasadnieniu decyzji Minister Infrastruktury podał, że Wojewoda [...], działając na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.), decyzją z dnia [...] stycznia 2001 r. stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez I. w W. prawa użytkowania wieczystego zabudowanej nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej w K. oraz nabycie prawa własności budynków i urządzeń położonych na tym gruncie, w tym część za odpłatnością. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, po rozpatrzeniu odwołania I., decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r. utrzymał w mocy decyzję organu wojewódzkiego. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 maja 2003 r. I SA 1479/01 oddalił skargę I. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 2001 r. B. O., powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 kpa, pismem z dnia 1 kwietnia 2009 r. wystąpił do Wojewody [...] o wznowienie postępowania uwłaszczeniowego. Wojewoda [...], na podstawie art. 149 § 3 kpa, decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. odmówił wznowienia postępowania, a Minister Infrastruktury, działając w trybie odwoławczym, decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. i umorzył postępowanie pierwszej instancji, ponieważ zgodnie z art. 150 § 1 kpa Wojewoda [...] nie był organem właściwym do rozstrzygnięcia sprawy o wznowienie, gdyż ostateczną decyzją w sprawie dotyczącej uwłaszczenia była decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, a nie decyzja organu wojewódzkiego. B. O. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 2001 r. nr [...], powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lutego 20l0 r. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. stwierdzającą uwłaszczenie I. w W. działką nr [...], z uwagi na fakt, że B. O. nie posiada interesu prawnego w sprawie, a zatem i legitymacji prawnej do żądania wznowienia postępowania uwłaszczeniowego. 3. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Infrastruktury, przywołując art. 145 § 1 kpa oraz 147 i 28 kpa stwierdził, że jak wynika z akt sprawy, skarżący nie wykazał interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa, przez co nie można traktować go jako stronę, która może żądać wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie. Minister Infrastruktury podniósł, że pojęcia takie jak interes prawny czy strona, wielokrotnie były przedmiotem interpretacji dokonywanej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, i przytoczył wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 26 października 1999 r. IV SA 1693/97, publ. LEX nr 48702, z dnia 27 września 1999 r. 1285/98, publ. LEX 47898, oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 1719/05, publ. LEX 197613, w których stwierdzono, że o tym, czy jest się stroną, nie decyduje wola czy subiektywne przekonanie danej osoby, lecz posiadanie "interesu prawnego". Posiadać "interes prawny" w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania. Interes prawny winien być rozumiany jako zobiektywizowana czyli realnie istniejącą potrzeba ochrony prawnej. prawnej. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie można jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności organu administracji. Minister Infrastruktury podał, że jak już wskazano w zaskarżonej decyzji, stronami postępowania dotyczącego decyzji wydanej na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. byli: Skarb Państwa, reprezentowany przez Prezydenta Miasta K. wykonującego zadania starosty oraz I. w W. W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania krąg podmiotów mających przymiot strony jest tożsamy z postępowaniem zwykłym. Badanie interesu prawnego konkretnego podmiotu następuje w odniesieniu do normy prawa materialnego regulującej daną materię (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 871/2008, publ. LexPolonica 2058791). Z brzmieniu art. 147 kpa wynika, że żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wznowienia powinno pochodzić od strony. Od tego zależy skuteczność prawna żądania wszczęcia postępowania. Może ono nastąpić wyłącznie na wniosek osoby mającej interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa. Gdy z twierdzeń zawartych w podaniu o wznowienie wynika, że brak jest ustawowej przyczyny wznowienia lub gdy oczywiste jest, że osoba wnosząca podanie nie ma przymiotu strony - jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - albo termin do złożenia podania upłynął, to organ wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 20l0 r. I OSK 938/2009, publ. LexPolonica nr 2265252; podobnie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 861/2007, publ. LexPolonica nr 2062885; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 1214/2004, publ. LexPolonica nr 1906633). Organ podniósł, że B. O. nie przedstawił żadnych dokumentów oraz nie wskazał na żadne okoliczności (np. złożenie wniosku o zwrot nieruchomości), z których mógłby wywodzić jakikolwiek tytuł prawnorzeczowy do przedmiotowej nieruchomości, tj. do działki nr [...] lub jej części, i wskazał, że z pisma Urzędu Miasta K. z dnia 23 kwietnia 1999 r. wynika, że działka nr [...] uprzednio była oznaczona nr [...]. Także umowa dzierżawy, na którą powołuje się B. O., nie statuuje żadnych praw rzeczowych do tych nieruchomości. Poniesienie natomiast nakładów inwestycyjnych na działce nr [...] i korzystanie z budynków, wskazuje na interes faktyczny, nie objęty dyspozycją z art. 28 kpa. Organ zaznaczył, że wszelkie roszczenia w związku z umowami cywilnoprawnymi i wybudowaniem obiektów, mogą być dochodzone tylko w trybie cywilnoprawnym a nie administracyjnym, co już wskazano w zaskarżonej decyzji z dnia [...] lutego 2010 r. Reasumując, Minister Infrastruktury stwierdził, iż materiału dowodowego wynika, że B. O. nie legitymuje się ani prawem własności, ani żadnym innym prawem rzeczowym do przedmiotowej nieruchomości, a tym samym nie wykazał interesu prawnego, a jego zainteresowanie w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy nie wynika z żadnego przepisu prawa materialnego, który uzasadniałby wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 2001 r. II. Zarzuty zawarte w skardze i stanowisko organu 1. Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył B. O.; zarzucając naruszenie (1) art. 28 kpa, (2) art. 200 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, (3) art. 145 § 1 pkt 4 kpa oraz (4) art. 64 ust. 2 ustawy o jednostkach badawczo-rozwojowych - - wniósł o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że wniosek o wznowienie postępowania uzasadnił faktem, iż na żadnym etapie tego postępowania nie brał udziału w sprawie jako strona, a bezsprzecznie posiadał interes prawny i legitymację prawną do udziału w niej jako strona, a zatem posiada go także obecnie do żądania jego wznowienia, ponieważ był właścicielem budynku znajdującego się na działce nr [...] stanowiącej przedmiot uwłaszczenia, zbudowanego na podstawie decyzji Urzędu Miasta K. Wydział Architektury z dnia [...] stycznia 199 r. [1999 r.] nr [...] z lokalizacją stałą; budynek ten został zbudowany wyłącznie ze środków skarżącego, również ze środków skarżącego zostały wykonane przyłącza mediów do budynku. Zdaniem skarżacego, bezspornym jest, że zgodnie z art.37 ust.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w czasie gdy prowadzone było postępowanie uwłaszczeniowe skarżącemu przysługiwało prawo ubiegania się o sprzedanie lub oddanie w użytkowanie wieczyste w trybie bezprzetargowym działki zabudowanej przez niego na podstawie prawomocnego pozwolenia na budowę z lokalizacją stałą. Skarżącemu przysługiwało warunkowe prawo do nabycia przez niego zabudowanej części działki stanowiącej przedmiot uwłaszczenia, która może być wydzielona jako odrębna działka, a w wyniku prowadzonego postępowania i wydanej decyzji uwłaszczającej I., skarżący został pozbawiony prawa ubiegania się o nabycie przedmiotowegogruntu od Skarbu Państwa. Skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja całkowicie pomija istotę rzeczy, tj. zarzuty jakie przedstawił w swym odwołaniu - wniosku o ponowne rozpatrzeme sprawy. Błędne jest stanowisko, że skarżący nie ma interesu prawnego, skoro na nieruchomości, której dotyczą decyzje z dnia [...] stycznia 2001 r. i z dnia [...] kwietnia 2001 r. wzniósł on budynek na podstawie pozwolenie na budowę z dnia [...] stycznia 1999 r. z lokalizacją stałą i to z własnych środków, a wyniku wydania w/w decyzji budynek ten stał się własnością użytkownika wieczystego I., bez obowiązku jakichkolwiek rozliczeń ze skarżącym. Zdaniem skarżącego, z chwilą rozwiązania użytkowania wieczystego własność wzniesionego przez wnioskodawcę budynku przejdzie na Skarb Państwa ponieważ jest on właścicielem nieruchomości, natomiast wnioskodawca będzie uprawniony do uzyskania wynagrodzenia za wzniesiony przez siebie budynek, co także stawia go w sytuacji zainteresowanego wynikiem obu postępowań, tj. zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. oraz niniejszego. 2. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. III. Uzasadnienie prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 2. Zaskarżoną decyzją Minister Infrastruktury utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2010 r. odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 2001 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. stwierdzającą uwłaszczenie I. w W. działką nr [...]. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja nie naruszają przepisów prawa. Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. 3. Prawidłowo Minister Infrastruktury stwierdził, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, zakończonej decyzją ostateczną, jeśli postępowanie, w wyniku którego ona zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadliwością; wady postępowania, mogące stanowić podstawę wznowienia postępowania zostały wyczerpująco wyliczone wart. 145 § 1 kpa. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, na którą to przesłankę powoływał się B. O. we wniosku o wznowienie postepowania, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Zgodnie zaś z art. 147 kpa wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa następuje tylko na żądanie strony, a stroną, w rozumieniu art. 28 kpa, jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Interes prawny do nieruchomości należy rozumieć jako posiadanie tytułu prawnego, tj. prawa własności, prawa użytkowania wieczystego albo prawa rzeczowego ograniczonego do nieruchomości, w rozumieniu przepisów Kodeksu Cywilnego. 4. Skoro, stosownie do art. 147 kpa, wznowienie postępowania następuje na żądanie strony lub z urzędu, to organ administracji publicznej, zanim przystąpi do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, zobligowany jest do zbadania, czy zostały spełnione wymogi formalne umożliwiające wznowienie postępowania administracyjnego. Oceny takiej dokonuje na podstawie przepisów określających krąg stron w postępowaniu, którego wnioskodawca się domaga, czyli w niniejszej sprawie - postępowaniu dotyczącym uwłaszczenia nieruchomości, na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.). Minister Infrastruktury podał, że stronami postępowania poprzedzającego wydanie decyzji na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, byli: Skarb Państwa, reprezentowany przez Prezydenta Miasta K. wykonującego zadania starosty oraz I. w W., i słusznie zauważył, że w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania krąg podmiotów mających przymiot strony jest tożsamy z postępowaniem zwykłym. Badanie interesu prawnego konkretnego podmiotu następuje w odniesieniu do normy prawa materialnego regulującej daną materię. Niniejszy skład orzekający podziela w stanowisko zawarte w uzasadnieniu przytoczonego przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 871/2008, publ. LexPolonica 2058791. Podstawy zaś takiej nie daje zawarta przez skarżącego z I. cywilnoprawna umowa dzierżawy, na mocy której B. O. za korzystanie z tej nieruchomości uiszczał czynsz na rzecz jednostki uwłaszczonej, ponieważ umowa taka nie statuuje żadnych praw do nieruchomości. Skoro B. O. domagał się wznowienia postępowania uwłaszczeniowego, prawidłowo organ odwołał się do stron postępowania uwłaszczeniowego, aby móc prawidłowo określić krąg stron postępowania o wznowienie postępowania. 5. Wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania, zgodnie z art. 149 § 3 kpa, w oparciu o który to przepis Minister Infrastruktury w decyzji z dnia [...] lutego 2010 r. odmówił wznowienia postępowania, może nastąpić tylko z następujących przyczyn: podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną, podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione po upływie terminu o jakim mowa w art. 148 § 1 i 2 kpa, w podaniu o wznowienie nie powołano żadnej z przyczyn wznowienia, określonych w art. 145 § 1 kpa. Zgodnie z art. 149 § 3 odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji. Wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania jest możliwe, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne, zaś niedopuszczalność wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych będzie miała miejsce, gdy żądania wszczęcia postępowania złoży jednostka niebędąca stroną w sprawie (vide: Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz. 9.wydanie. Wydawnictwo C.H.Beck 2008, s. 690). 6. Prawidłowo organ zauważył, że B. O. nie przedstawił żadnych dokumentów oraz nie wskazał na żadne okoliczności, takie jak np. złożenie wniosku o zwrot nieruchomości, z których mógłby wywodzić jakikolwiek tytuł prawnorzeczowy do przedmiotowej nieruchomości, tj. do działki nr [...] lub jej części, i wskazał, że z pisma Urzędu Miasta K. z dnia [...] kwietnia 1999 r. wynika, że działka nr [...] uprzednio była oznaczona nr [...]. Także umowa dzierżawy, na którą powoływał się B. O., nie statuuje żadnych praw rzeczowych do tych nieruchomości, ponieważ poniesienie nakładów inwestycyjnych na nieruchomości i korzystanie z budynków, wskazuje na interes faktyczny, nie objęty art. 28 kpa. Słusznie organ zaznaczył, że wszelkie roszczenia w związku z umowami cywilnoprawnymi i wybudowaniem obiektów, mogą być dochodzone tylko w trybie cywilnoprawnym a nie administracyjnym, co już wskazano w decyzji z dnia [...] lutego 2010 r. A zatem prawidłowo Minister Infrastruktury stwierdził, że B. O. nie wykazał interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa, i nie jest stroną zdolną do wznowienia postępowania nadzorczego – o wznowienie postępowania uwłaszczeniowego. 7. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane. Rozpoznając sprawę organ nie naruszył obowiązujących przepisów, w szczególności zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym art. 8 kpa, ani art. 107 § kpa. Sąd nie doszukał się takich naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. 8. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.