I SA/Wa 2478/11

WyrokWSA w Warszawie2012-07-06

Skład orzekający: Gabriela Nowak, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Dariusz Pirogowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, wydana na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, może zostać oparta na dokumentach wewnętrznych jednostki organizacyjnej miasta, które nie były publicznie dostępne i zawierały treści sprzeczne z danymi z ksiąg wieczystych i ewidencji gruntów?
Ratio decidendi
Decyzja o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, wydana na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, jest prawidłowa, jeśli spełnione zostały przesłanki zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną i władania nią przez jednostkę samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r. Nawet jeśli organ błędnie zinterpretował oświadczenia strony, ale kluczowe dowody (dokumenty geodezyjne, metryka drogi) potwierdzają stan faktyczny, naruszenie to nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy, a tym samym nie uzasadnia uchylenia decyzji. Ewidencja gruntów i budynków ma charakter jedynie informacyjno-techniczny i nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Ministra Infrastruktury utrzymującą w mocy decyzję Wojewody o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę – Miasto K. własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Skarżący kwestionowali fakt zajęcia ich nieruchomości drogą publiczną przed 31 grudnia 1998 r. oraz władanie nią przez gminę w tym okresie. Organy administracji oparły swoje rozstrzygnięcia na dokumentach geodezyjnych, metryce drogi oraz oświadczeniach z oględzin.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Protokolant Kinga Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2012 r. sprawy ze skargi M. K., B. D., J. S., L. G. i R. P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z dniem 01.01.1999 r. nieodpłatnie prawa własności nieruchomości. oddala skargę Zaskarżoną decyzją nr [...] z [...] listopada 2011 r. Minister Infrastruktury po rozpatrzeniu odwołania M. K., J. S., L. G., R. P. i B. D., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2010 r. nr [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę – Miasto K. własności nieruchomości położonej w K., oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, zajętej pod drogę publiczną – gminną ul [...] (dawniej [...]). W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Wojewoda [...] działając na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) decyzją z [...] grudnia 2010 r. orzekł o nabyciu z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę – Miasto K. prawa własności wyżej wymienionych działek, zajętych pod drogę publiczną. Była to już druga decyzja wydana w tej sprawie, gdyż uprzednio wydaną decyzje Wojewody z [...] czerwca 2009 r. Minister Infrastruktury uchylił (decyzją z [...] października 2009 r.) i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Rozstrzygając obecnie sprawę organ wojewódzki podniósł, że zgodnie z odpisem księgi wieczystej nr [...] prawo własności działek nr [...] i nr [...], wydzielonych z parceli nr [...], przysługiwało w dniu 31 grudnia 1998 r.: M. K., J. S., E. G., L. G., R. P. i A. D. Aktem notarialnym z [...] kwietnia 1999 r. Rep. A nr [...] E. G. rozporządziła przysługującym jej udziałem w prawie własności na rzecz pozostałych ww. współwłaścicieli. Z kolei A. D. zmarła [...] kwietnia 2011 r., a spadek po niej nabył B. D. (post. Sądu Rejonowego w M. z [...].12.2001 r. sygn. akt [...]). Przedmiotowe nieruchomości w dniu 31 grudnia 1988 r. zajęte były drogą publiczną (nosząca wówczas nazwę ul. [...]) – mającą status drogi miejskiej nr [...], wymienionej w załączniku nr [...] do uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. nr [...] z [...] marca 1987 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich (Dz.Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]). Stała się ona drogą gminną z mocy art. 103 ust. 2 ustawy z 13 października 1998 r. Na mocy uchwały Rady Miejskiej w K. z [...] marca 1991 r. dokonano zmiany nazwy ulicy z [...] na ulicę [...]. Zajętość działek ww. drogą w dniu 31 grudnia 1998 r. potwierdza, zdaniem Wojewody, mapa z projektowanym podziałem nieruchomości zawierająca klauzulę, że projekt został sporządzony niezależnie od ustaleń planu miejscowego, zgodnie z art. 73 powołanej ustawy, a także przekazana przez Zarząd Ulic i Mostów w K. mapa zasadnicza (S+E) z potwierdzoną aktualnością treści sytuacyjnej (S) na ww. datę, z której wynika, że działki nr [...] i [...] stanowiły wówczas część pasa drogowego – jako zajęte pod jezdnię i pobocze trawiaste (dz. nr [...]) oraz jezdnię z asfaltobetonu (dz. nr [...]). Ustalenia te potwierdzone zostały także w trakcie przeprowadzonych [...] maja 2009 r. oględzin, w toku których stwierdzono, że działka na części działki nr [...] posadowiona jest wyasfaltowana jezdnia, a w części stanowi pobocze trawiaste, na którym znajdują się słupy betonowe oświetleniowe oraz drewniane słupy telefoniczne. Z kolei działka nr [...] w całości zajęta jest asfaltową jezdnią. Posadowiony na niej jest również słup telefoniczny. Faktyczne władztwo gminy przedmiotowymi nieruchomościami na dzień 31 grudnia 1998 r. potwierdza natomiast oświadczenie Dyrektora Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów w K. z [...] grudnia 2008 r., wskazujące, że już w 1996 r. na nieruchomości wykonywane były prace polegające na udrożnieniu przejazdu od ul. [...] oraz ułożenie asfaltobetonu, wykonywanie tych prac potwierdzają także wpisy umieszczone w metryce drogi, a także przedłożone fragmenty książki wyjazdów na roboty uliczne, wg których od 29 lipca 1996 r. do 8 sierpnia 1996 r. na ul. [...] prowadzono prace w postaci plantowania tłucznia i żużlu oraz układania nawierzchni z asfaltobetonu, emulsji i ziemi. Powyższe zdaniem organu wskazuje na spełnienie przesłanek z art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. skutkujące przejściem z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności ww. nieruchomości na rzecz gminy. Od decyzji tej M. K., J. S., L. G., R. P. i B. D. wnieśli odwołanie, kwestionując zajętość ich nieruchomości drogą publiczną w 1998 r. Zdaniem odwołujących bowiem, do zawłaszczenie nieruchomości doszło dopiero po tej dacie, w trakcie prac przy poszerzaniu drogi. W następstwie rozpoznania tego odwołania Minister Infrastruktury, decyzją z [...] listopada 2011 r. utrzymał rozstrzygnięcie Wojewody [...] w mocy. Przywołując treść art.73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. organ odwoławczy wywodził, że przy rozstrzyganiu o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa nieruchomości w trybie tego przepisu organ bada jedynie czy spełnione zostały określone w przepisie przesłanki, tj. czy nieruchomość nie stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, czy była wówczas zajęta droga publiczną oraz czy pozostawała we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Wskazywał jednocześnie, że o przestrzennych zasięgu działania powyższego przepisu w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga stan jej urządzenia w ww. dacie, bądź sposób korzystania z niej. W przypadku dróg od dawna istniejących, granice te odpowiadają granicom urządzenia drogi, w ramach jej normatywnie zdefiniowanego w ustawie o drogach publicznych pasa drogowego, a więc jezdni wraz poboczami, zatokami, ciągami dla pieszych, rowami odwadniającymi i pasem izolacyjnym. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Ministra, dokumenty zgromadzone w aktach, potwierdzają zajęcie w dniu 31 grudnia 1998 r. działek nr [...] i [...] drogą publiczną – ul. [...]. Wskazywał także na stanowisko współwłaścicieli nieruchomości wyrażone na rozprawie administracyjnej w dniu [...] lutego 2009 r., którzy wg organu odwoławczego mieli wówczas potwierdzić zajecie ich gruntów ww. drogą przed 31 grudnia 1998 r. Z tego względu późniejsze zaprzeczanie przez nich, by do zajęcia nieruchomości pod drogę doszło przed ww. datą. W sprawie potwierdzone zostało także władanie nieruchomością przed ww. datą przez gminę, które przejawiało się m.in. prowadzeniem w roku 1996 r. na terenie ul. [...] robót drogowych. Minister zaznaczył przy tym, że do spełnienia przesłanki władania nieruchomością nie jest konieczne udowodnienie przez podmiot publicznoprawny posiadania nieruchomości w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, a jedynie wykazanie faktycznego nią władania. Konkludując organ odwoławczy powołując się na zebrany materiał dowodowy, stwierdził, że wszystkie przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. zostały spełnione. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli M. K., J. S., L. G., R. P. oraz B. D., zarzucając jej: 1) naruszenie art. 21 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez oparcie jej na dokumentach wewnętrznych Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów Gminy Miasta K., m.in. kopii mapy zasadniczej (S+E) z potwierdzona aktualnością treści S na dzień 31 grudnia 1998 r., które nie były dostępne publicznie ani jawne, zawierają treści sprzeczne z danymi zawartymi w publicznych rejestrach takich jak księgi wieczyste, ewidencja gruntów i budynków; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez zastosowanie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia13 października 1998 r., kiedy nie było podstaw do jego zastosowania, ponieważ w dniu 31 grudnia 1998 r. działki nr [...] i [...] będące współwłasnością skarżących nie znajdowały się we władaniu Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego oraz nie były zajęte pod drogi publiczne. W uzasadnieniu skargi wskazywali oni na nieuprawnione powoływanie się przez Ministra na rzekome przyznanie przez nich na rozprawie administracyjnej, iż grunt przedmiotowych działek, był przed 31 grudnia 1998 r. zajęty ulicą [...]. Kwestionowali także fakt wykonywania w 1996 r. przez Miejski Zarząd Ulic i Mostów w K. robót ziemnych na tych działkach. W dalszej części uzasadnienia podważali oni wiarygodność dokumentu, na który powoływały się organy przy rozstrzyganiu sprawy, w postaci mapy zasadniczej (S+E) z klauzulą aktualności na dzień 31 grudnia 1998 r. Dokument ten nie istniał bowiem ich zdaniem w ww. dacie i został sporządzony wyłącznie na potrzeby postępowania. Skarżący wskazywali ponadto na brak świadomości zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, które miało miejsce ich zdaniem dopiero w 1999 r., a nie jak twierdzi Miejski Zarząd Ulic i Mostów w 1996 r. Nieruchomość bowiem nie była ogrodzona, a pas zajęty pod drogę nie był na tyle duży, aby w perspektywie całej nieruchomości właściciele mogli to zauważyć. Podnosili, że żaden organ nie powiadomił ich o zajęciu tej części nieruchomości w 1999 r., ani później. Jeszcze w 2008 r. z ewidencji gruntów i budynków nie wynikało, że stan nieruchomości uległ zmianie. Ich zdaniem, organy administracji publicznej z premedytacją wykorzystują art. 73 powołanej wyżej ustawy, w celu przejęcia nieruchomości skarżących bez należnego odszkodowania. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wnieśli oni o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów uznać należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, aczkolwiek jeden z zarzutów skargi sąd uznał za uzasadniony. Zaskarżoną decyzją Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2010 r. nr [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę – Miasto K. własności nieruchomości położonej w K., oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, zajętej pod drogę publiczną – gminną ul. [...]. Materialnoprawną podstawą tej decyzji był art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub własnością jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Jak trafnie zauważył organ odwoławczy w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji, powołany przepis określa trzy przesłanki, od spełnienia których uzależnione jest nabycie przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności gruntów. Są to: zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r., władanie nią w tej dacie przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego oraz nie przysługiwanie Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego prawa własności do nieruchomości. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje to, że ul. [...] stanowi drogę publiczną – gminną, oraz że status drogi publicznej miała ona przed dniem wejścia w życie powołanej wyżej ustawy. Nie jest również sporne, że obecne działki nr [...] i [...], na których posadowiona jest ww. droga, w ww. dacie stanowiły własność osób fizycznych. Okoliczności te nie budzą również wątpliwości Sądu i znajdują potwierdzenie w zgromadzonych w aktach sprawy dokumentach – uchwale Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. nr [...] z [...] marca 1987 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich (Dz.Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]) oraz odpisie z księgi wieczystej nr [...]. Istotą sporu jest natomiast to, czy w dniu 31 grudnia 1998 r. na ww. nieruchomości droga publiczna była już posadowiona, oraz czy gmina w tej dacie faktycznie władała nieruchomością. Skarżący bowiem kwestionują w tym zakresie ustalenia stanu faktycznego poczynione przez organ, jak też wartość dowodową dokumentów, w oparciu, o które został on ustalony. Dokumentem obrazującym stan zajęcia nieruchomości drogą publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r., powoływanym przez organy jest kopia mapy zasadniczej z nałożoną na nią treścią nakładek tematycznych: ewidencyjnej (E) oraz sytuacyjnej (S). Przy czym treść sytuacyjna opatrzona została klauzulą jej aktualności na dzień 31 grudnia 1998 r. Oznacza to, że obrazuje ona stan urządzenia nieruchomości istniejący w tej dacie. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi brak jest podstaw do kwestionowania wiarygodności tego dokumentu, zarówno pod względem materialnym (co do zawartej w nim treści), jak też formalnym (a więc jego autentyczności). Zestawiając bowiem jej treść z pozostałymi dokumentami zgromadzonymi w sprawie, takimi jak metryka drogi (d. ul. [...]) z 1974 r. i załączonych do niej szkiców sytuacyjnych, a także przyjętego w dniu [...] czerwca 2008 r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego projektu podziału nieruchomości (działki nr [...]) nie można uznać, by stan faktyczny istniejący na koniec 1998 r. na działkach oznaczonych obecnie numerami [...] i [...] był inny niż wynika z tej mapy. Kwestia daty sporządzenia tego dokumentu nie ma znaczenia dla oceny jego wartości dowodowej. Istotne jest bowiem wyłącznie to, by w dokumencie geodezyjnym odzwierciedlony był stan urządzenia nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. (co ma miejsce w niniejszej sprawie). Zważyć bowiem należy, że skutek przewidziany w art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. (a więc przejście własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego) nie zależy od istnienia w określonej dacie dokumentu potwierdzającego sposób zagospodarowania gruntu, ale od faktycznego sposobu jego zagospodarowania. Na wydzielonych działkach, jak wynika z ww. dokumentów oprócz samej drogi, znajdują się trawiaste pobocza, jak też posadowione są słupy energetyczne wraz z lampami oświetlenia ulicznego, które niewątpliwie są elementem infrastruktury wchodzącej w obszar normatywnie zdefiniowanego w art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. – o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) pasa drogowego. To zaś oznacza, że spełniona została przesłanka zajęcia przedmiotowych nieruchomości drogą publiczną, w granicach przestrzennych określonych w ww. kopii mapy zasadniczej. Trafne jest również stanowisko organów, że ostatnia z przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. r, dotycząca władania gruntem przez gminę w dniu 31 grudnia 1981 r. została w niniejszej sprawie spełniona. Dla spełnienia tej przesłanki istotne jest bowiem jedynie by jednostka samorządu terytorialnego (Skarb Państwa, w przypadku gruntów zajętych drogami krajowymi) poprzez swoje jednostki organizacyjne wykonywała faktyczne czynności w doniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną związane z utrzymaniem jej nawierzchni, zapewnieniem przejezdności naprawami, remontami i.t.p., a nie - jak słusznie zauważył organ odwoławczy - posiadanie nieruchomości w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. Taką wykładnie użytego w ww. przepisie zwrotu normatywnego "pozostające we władaniu" konsekwentnie akceptuje też orzecznictwo sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 21.08.2002 r. sygn. akt I SA 1441/00 Lex nr 137831; wyrok WSA w Warszawie z 22.05.2006 r. sygn. akt I SA/Wa 375/09, Lex nr 563402). Zważyć przy tym należy, że w przypadku urządzenia drogi na gruncie prywatnym istnieje domniemanie, że zarządca drogi wykonywał nad nią władztwo w formach określonych w ustawie o drogach publicznych. W niniejszej sprawie domniemanie to znajduje także potwierdzenie w istniejących w metryce przedmiotowej drogi zapisach wskazujących na położeniu na niej już w 1996 r. nawierzchni z asfaltobetonu (vide wpis dokonany w metryce 31.12.1996 r.). Z wpisem tym korespondują przy tym przedłożone przez Miejski Zarząd Ulic i Mostów w K., potwierdzone za zgodność z oryginałem, kserokopie kart z księgi wyjazdów wskazujące, że na przełomie lipca i sierpnia 1996 r. prowadzono w obszarze ul. [...] roboty drogowe w postaci plantowania tłucznia oraz układania asfaltobetonowej nawierzchni. Prowadzenie tych prac potwierdza, zdaniem Sądu, istniejące przed 1 stycznia 1999 r. władztwo publicznoprawne sprawowane na nieruchomości Skoro zatem przedmiotowe działki, stanowiące w dniu 31 grudnia 1989 r. własność osób fizycznych, zajęte były w tej dacie pod drogę publiczną i pozostawały w faktycznym władaniu Gminy – Miasto K., to stosownie do art. 73 ust. 1 powołanej ustawy stały się one z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością tej gminy. W tym stanie rzeczy podnoszony przez skarżących zarzut naruszenia przez organy ww. przepisu, poprzez jego niezasadne zastosowanie w realiach rozpoznawanej sprawy, nie ma w ocenie Sądu usprawiedliwionych podstaw. Podnoszone natomiast przez stronę argumenty, o wykonywaniu przez nich, a nie gminę faktycznego władztwa na nieruchomości nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy i stanowią w istocie wyłącznie polemikę z ustaleniami stanu faktycznego dokonanymi przez organ. Także argument o rzekomym posadowieniu na ww. działkach drogi publicznej dopiero w 1999 r. nie został poparty jakimikolwiek dowodem i stoi w sprzeczności z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, w tym treścią wpisów w metryce drogi i księdze wyjazdów, przedłożonej przez jednostkę organizacyjną Miasta K. wykonującą obowiązki zarządcy drogi. Za chybiony uznać należy zarzut naruszenia kwestionowaną decyzją art. 21 ust. 1 i 2 w zw. z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, którego to naruszenia skarżący upatrują w oparciu rozstrzygnięcia na dokumentach wewnętrznych jednostki organizacyjnej miasta wykonującej obowiązki zarządcy drogi gminnej, które nie były dostępne publicznie, a także w sprzeczności tych dokumentów z danymi ujawnionymi w księgach wieczystych i ewidencji gruntów i budynków. Jak już bowiem wyżej wskazano dla stwierdzenia przejścia własności gruntu zajętego pod drogę publiczną w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października1998 r., decydujące znaczenie ma faktyczny sposób zagospodarowania gruntu przed 1 stycznia 1999 r., a nie sposób udokumentowania tego stanu w prowadzonej przez starostę ewidencji gruntów i budynków. Zważyć przy tym należy, że ewidencja ta, pełni jedynie funkcje informacyjno-techniczne i nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów ani nie nadaje tych praw (por. wyrok NSA z 29.09.2011 r. I OSK 1596/10 Lex nr 1068442). W tej sytuacji ewentualna nieaktualność danych w niej zawartych nie może niweczyć przewidzianego w art. 73 ust. 1 powołanej ustawy skutku (odjęcia własności), który decyzja administracyjna jedynie potwierdza, a nie kreuje. Ponieważ zaś wydawana w tym trybie decyzja ma dopiero potwierdzić zaistniałe już wywłaszczenie, oczywistym jest, że stan prawny nieruchomości ujawniony w księdze wieczystej nie będzie w dacie rozstrzygania sprawy tożsamy ze stanem rzeczywistym istniejącym na gruncie. To właśnie wydana w tym przedmiocie decyzja, w myśl ust. 3 przywołanego artykułu, będzie bowiem stanowić dopiero podstawę do ujawnienia w księdze wieczystej praw do gruntu podmiotu publicznoprawnego. Z tego względu powoływanie się przez skarżących na sprzeczność stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości i jej stanem rzeczywistym nie mogą odnieść zamierzonych skutków. Normy konstytucyjne zawarte w przywoływanych przez skarżących przepisach dopuszczają zaś wprost możliwość odjęcia własności na cele publiczne (art. 21 ust. 2 Konstytucji RP) jak też ograniczanie tego prawa w drodze ustawy (art. 64 ust. 3 Konstytucji RP). Skoro zatem z woli ustawodawcy własność gruntów zajętych drogą publiczną przed 1 stycznia 1999 r., przynależna osobom prywatnym, została im z tą datą z mocy prawa odjęta, to decyzji, która ten skutek jedynie potwierdza, niezależnie od tego kiedy zostaje ona wydana oraz czy byli właściciele mieli przed jej podjęciem świadomość tego skutku, nie można skutecznie postawić zarzutu naruszenia ww. norm. Kwestia zaś oceny zgodności regulacji zawartej w art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. z wzorcami konstytucyjnymi zawartymi w art. 21 ust. 1 i 2 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, została przesądzona w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 14 marca 2000 r. sygn. akt P 5/99 (OTK 2000/2/60), w którym Trybunał stwierdził, że art. 73 ust. 1 i 5 powołanej ustawy jest zgodny z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 1 Protokołu Nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowiek i Podstawowych Wolności i nie jest niezgodny z art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. Trafny jest natomiast zarzut nieuprawnionego powołania się przez Ministra na potwierdzenie przez skarżących na rozprawie administracyjnej, że grunty stanowiące działki nr [...] i [...] były 31 grudnia 1998 r. zajęte pod drogę publiczną. Stwierdzenie to pozostaje bowiem w sprzeczności z treścią stanowiska skarżących zawartą w protokole z tej rozprawy, gdzie wskazywali oni jedynie na udostępnienie w latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku możliwości przejazdu po ich nieruchomości mieszkańcom posesji nr [...] i nr [...]. Potwierdzenia udostępnienia własnej nieruchomości mieszkańcom oznaczonych posesji nie jest zaś tożsame ze stwierdzeniem, że na udostępnionej nieruchomości posadowiona została droga, a tym bardziej droga publiczna. Oznacza jedynie to, że strony akceptowały możliwość przejazdu przez ich nieruchomość ww. mieszkańców. Wyciąganie zatem z ich oświadczenia wniosku, że potwierdzają zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną przed dniem 1 stycznia 1999 r., było nieuprawnioną nadinterpretacja tego oświadczenia. Tym bardziej, że skarżący przez cały tok postępowania konsekwentnie kwestionowali fakt urządzenia na ich gruncie drogi publicznej przed ww. datą. Trafność tego zarzutu nie może prowadzić jednak do uchylenia zaskarżonej decyzji. Nie każde bowiem uchybienie przepisom prawa procesowego skutkować musi wyeliminowaniem przez Sąd kwestionowanego aktu. Warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu jest wszak ustalenie, że stwierdzone naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2012 r., poz. 270). Tymczasem w niniejszej sprawie, wskazane wyżej uchybienie takiego wpływu nie miało. Stanowi ono wprawdzie przekroczenie przez organ w tej części granic swobodnej oceny dowodów, a więc naruszenie art. 80 k.p.a., jednakże ta ocena nie implikowała bezpośrednio treści wydanego rozstrzygnięcia (a więc potwierdzenia przejścia z dniem 1 stycznia 1999 r. własności ww. nieruchomości na rzecz gminy). Kluczowymi dowodami, na których oparły się organy przy rozstrzyganiu sprawy były bowiem dowody z dokumentów (kopia mapy zasadniczej, metryka drogi, dokumentacja prac na niej prowadzonych). Te zaś ocenione zostały w sposób prawidłowy i zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej. W toku kontroli zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się innych naruszeń procedury administracyjnej, ani naruszeń prawa materialnego. Postepowanie poprzedzające wydanie decyzji został bowiem przeprowadzone w sposób zgodny z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego i przy poszanowaniu praw stron do czynnego udziału na każdym etapie tego postępowania. Sama zaś decyzja zawiera wszystkie niezbędne elementy, określone w art. 107 § 1 k.p.a., a jej uzasadnienie sporządzone zostało zgodnie z dyrektywami określonymi w § 3 ww. artykułu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło