I SA/Wa 248/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Bożena Marciniak Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2018 r. sprawy ze skargi M. W. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 grudnia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 1452/16 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz M. W. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 27 grudnia 2017 r. M. W. (dalej jako: skarżący), reprezentowany przez adwokata R. G., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta m.[...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 grudnia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 1452/16. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta m. [...] (dalej jako: organ/Prezydent) do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 31 lipca 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. jako "[...]" rej. hip. [...] - w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Skarżący wskazał, że Prezydent nie wykonał wyroku mimo iż termin wyznaczony przez Sąd już upłynął. Ponadto bezskuteczne pozostało pismo z dnia 29 września 2017 r. stanowiące wezwanie organu do wykonania wyroku, co w pełni uzasadnia niniejszą skargę. Wobec powyższego skarżący wniósł o: 1) wymierzenie Prezydentowi grzywny w maksymalnej wysokości przewidzianej w przepisie art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302 ze zm., dalej powoływana jako ppsa), tj. dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego; 2) przyznanie skarżącemu, na podstawie art. 154 § 7 ppsa, sumy pieniężnej do wysokości pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego; 3) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że w chwili obecnej trwa gromadzenie materiałów niezbędnych do merytorycznego rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania. Przy czym ze względu na dużą ilość postępowań prowadzonych w Burze Spraw Dekretowych nie było możliwe zakończenie postępowania w terminie wyznaczonym przez Sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z art. 154 § 1 ppsa w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 154 § 2 ppsa). Z kolei grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 ppsa). Jak wskazano wyżej, przed wniesieniem skargi z dnia 27 grudnia 2017 r. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 grudnia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 1452/16, skarżący pismem z dnia 29 września 2017 r. wezwał Prezydenta do jego wykonania. Procesowy wymóg wniesienia skargi został zatem spełniony. Terminy do wniesienia skargi ustalone w art. 53 ppsa nie mają zastosowania do skargi wnoszonej na podstawie art. 154 § 1 ppsa, a w konsekwencji dopuszczalność jej wniesienia nie jest uwarunkowana upływem określonego czasu od dnia doręczenia organowi wezwania do wykonania wyroku (por. postanowienie NSA z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 2721/12, Lex nr 1248469). Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 578/12, Lex nr 1252111). Dokonując oceny okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należy, że do dnia wydania niniejszego wyroku Prezydent nie rozpoznał opisanego na wstępie wniosku o ustalenie odszkodowania. W tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie organowi grzywny Sąd uznał za uzasadniony. Skutkowało to wymierzeniem organowi grzywny w wysokości 1000 zł, której wysokość mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 ppsa i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd (termin ten upłynął w dniu 19 sierpnia 2017 r.). Przy czym wymierzając grzywnę w takiej kwocie Sąd wziął pod uwagę ponad trzynastomiesięczny okres niewykonania przez organ prawomocnego wyroku z dnia 29 grudnia 2018 r. Jednocześnie Sąd podkreśla, że niewykonanie wyroków sądów w demokratycznym państwie prawa stanowi szczególnie istotne uchybienie w działaniu organu administracji, godzi bowiem w zasady ogólne postępowania administracyjnego, w tym w szczególności w zasadę praworządności zawartą w art. 7 kpa oraz zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, wyrażoną w art. 8 kpa. Natomiast wymierzenie grzywny organowi na podstawie art. 154 § 1 ppsa ma za zadanie nie tylko skłonienie organu do wywiązania się z nałożonego na niego w prawomocnym wyroku obowiązku, ale zawiera też element represyjny, stanowiący w istocie sankcję za ignorowanie przez zobowiązane organy orzeczeń sądowych. Zgodnie z art. 154 § 2 zd. 2 ppsa Sąd ma obowiązek orzec, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu bezczynność organu ma charakter rażącego naruszenia prawa. Przy dokonywaniu tej oceny Sąd wziął bowiem pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy oraz fakt, że od dnia 19 kwietnia 2017 r., tj. od dnia wpływu do organu odpisu prawomocnego wyroku z dnia 29 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1452/16, Prezydent nie dokonał żadnej czynności mającej odzwierciedlenie w aktach sprawy a zmierzającej do rozpoznania wniosku odszkodowawczego. Przy czym organ nie zareagował również na wezwanie z dnia 29 września 2017 r. do wykonania powołanego wyroku. Zdaniem Sądu brak jest obecnie wystraczająco usprawiedliwionych podstaw uzasadniających przyznanie na rzecz skarżącego od organu tytułem zadośćuczynienia za zaistniałe opóźnienie ustalonej na podstawie art. 154 § 7 ppsa sumy pieniężnej. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, jak również treść skargi nie pozwalają bowiem na przyjęcie, by skarżący na skutek niewykonania powołanego wyroku z dnia 29 grudnia 2016 r., a wobec czego nierozpoznania przez organ wskazanego wniosku odszkodowawczego w terminie zakreślonym w tym wyroku doznał uciążliwości wymagającej zadośćuczynienia poprzez przyznanie mu sumy pieniężnej. Z powyższych względów w pkt 1 i 2 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6, art. 154 § 2 zd. drugie ppsa, w pkt 3 - na podstawie art. 151 w zw. z art. 154 § 7 ppsa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa oraz § § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).