I SA/Wa 2490/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska (spr.) WSA Anna Falkiewicz - Kluj Protokolant referent stażysta Wiktoria Sosnowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2020 r. sprawy ze skargi K. S. i A. M. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 428/17 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz K. S. i A. M. kwotę 714 (siedemset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. K. S. i A. M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku tego Sądu z 18 października 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 428/17. Wyrokiem z 18 października 2017 r. Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] marca 2016 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 wyroku) oraz stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku). W zakresie dotyczącym wymierzenia organowi grzywny Sąd skargę oddalił (pkt 3 wyroku). Skarżący wnieśli o zobowiązanie Prezydenta [...] do wykonania wyroku Sądu z 18 października 2017 r. oraz stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, wnieśli o wymierzenie grzywny oraz o zasądzenie na ich rzecz kwoty 1.440 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że [...] marca 2016 r. złożyli wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Podali, że zakończone zostały postępowania o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego. Prezydent [...] po rozpoznaniu wniosków złożonych w 1949 r. przez ówczesnych właścicieli odmówił ustanowienia tego prawa do działek nr [...] przy ul. [...], nr [...] przy ul. [...], nr [...] przy ul. [...], nr [...] przy ul. [...] i nr [...] przy ul. [...] i [...]. Decyzje są ostateczne. Wskazali, że warunek wystąpienia szkody, czyli między innymi odmowa uwzględnienia wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego został spełniony. Podkreślili, że nie dochodzą odszkodowania za całą nieruchomość, ale jedynie za te działki, co do których zapadły decyzje odmowne. W ocenie skarżących nie występują jakiekolwiek przesłanki, które uniemożliwiłyby organowi administracyjnemu procedowanie w niniejszej sprawie. W związku z upływem wyznaczonego przez Sąd terminu i brakiem działań ze strony organu skarżący pismem z [...] maja 2018 r. wezwali organ do wykonania wyroku. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że opóźnienia w rozpatrywaniu spraw są spowodowane między innymi bardzo dużą ilością wpływającej korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Zaznaczył, że waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań, ma znaczący wpływ na terminowość rozpatrywania poszczególnych spraw. Organ wyjaśnił, że z uwagi na obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, pozwalającego na dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy, a także z uwagi na bardzo dużą ilość wpływających spraw z zakresu odszkodowań, nie było możliwości zakończenia niniejszego postępowania w terminie. Dodał, że o kolejności rozpatrzenia spraw nie może decydować tylko aktywność procesowa strony tym bardziej, iż wniosek skarżących jest relatywnie nowy w stosunku do innych wniosków o odszkodowanie oczekujących na rozpatrzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje : Skarga jest zasadna, co skutkować musi wymierzeniem organowi grzywny określonej w sentencji, jak też oceny charakteru zaistniałej zwłoki. Skarga została złożona w trybie art. 154 P.p.s.a. Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 P.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 154 § 2 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 18 października 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 428/17 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] marca 2016 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...], przy ul. [...] ozn. hip. "[...]", w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta wraz z prawomocnym wyrokiem wpłynęły do organu 17 stycznia 2018 r. (data stempla wpływu akt do organu) i od tej daty rozpoczął bieg termin wyznaczony wyrokiem, w jakim sprawa powinna być rozpoznana. W konsekwencji termin ten upłynął 17 marca 2018 r. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, jak również wezwania przez skarżących organu do wykonania prawomocnego wyroku pismem z [...] maja 2018 r., Prezydent [...] nie rozpoznał wniosku o odszkodowanie i nie wydał rozstrzygnięcia. W sprawie zostały zatem spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Biorąc pod uwagę okres przekroczenia wyznaczonego wyrokiem terminu na załatwienie sprawy Sąd uznał, że grzywna w wysokości 3.000 zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., spełniając funkcję represyjno - dyscyplinującą. Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu po wyroku z 18 października 2017 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wyznaczony w wyroku z 18 października 2017 r., termin załatwienia sprawy został przez organ znacznie przekroczony. Podkreślić należy, że niewykonywanie wyroków sądów i to niezależnie od tego, czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być w żadnym razie tolerowane lub akceptowane. W szczególności nie można zaakceptować czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 zd. 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. (pkt 3 sentencji). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł, opłata od pełnomocnictw - 34 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł. Sąd nie uwzględnił wniosku skarżących o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego w kwocie 1440 zł. Zgodnie z § 14 ust. 1 pkt c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (DZ. U z 2015 r. poz. 1800 ze zm.) stawki minimalne w sprawach przed sądami administracyjnymi wynoszą 480 zł. Natomiast stosownie do § 15 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia opłatę w sprawach wymagających przeprowadzenia rozprawy ustala się w wysokości przewyższającej stawkę minimalną, która nie może przekroczyć sześciokrotności tej stawki, ani wartości przedmiotu sprawy, jeśli uzasadnia to wkład pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. W skardze istotne było wskazanie, że prawomocny wyrok nie został wykonany i wykazanie, że przed złożeniem skargi strona wezwała organ do jego wykonania. Nie sposób więc przyjąć, że sporządzenie takiej skargi wymagało znacznego nakładu pracy pełnomocnika, a tym bardziej, że konieczne było wyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, albo wyjaśnienie i rozstrzygnięcie istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie. Dlatego Sąd zasądził zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie wskazanej powyżej.