I SA/Wa 2496/10

WyrokWSA w Warszawie2011-09-21

Skład orzekający: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich, Sędzia WSA Maria Tarnowska, Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości, dokonana z urzędu w celu realizacji drogi gminnej, jest zgodna z prawem, jeśli część nieruchomości została przeznaczona pod drogę, a pozostałe działki mogą być zagospodarowane zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, mimo że są mniejsze niż minimalna powierzchnia dla zabudowy budowlanej?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości, dokonana z urzędu w celu realizacji celu publicznego (budowa drogi gminnej), jest zgodna z prawem. Podział ten jest dopuszczalny, jeśli jest zgodny z ustaleniami planu miejscowego, a wydzielone działki mogą być zagospodarowane zgodnie z jego przeznaczeniem. Sąd podkreślił, że organy administracji są związane obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, a jego zgodność z prawem nie jest przedmiotem kontroli w postępowaniu o podział nieruchomości.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi G. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. o zatwierdzeniu podziału nieruchomości z urzędu. Podział miał na celu wydzielenie działek pod drogę gminną oraz działek przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, kwestionując zgodność zmiany planu miejscowego z prawem oraz sposób oceny dowodów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Maria Tarnowska WSA Jolanta Dargas (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Żurawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2011 r. sprawy ze skargi G. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] z urzędu zatwierdzającej podział nieruchomości położonych we wsi S. gmina P., uregulowanych w księgach wieczystych [...] (dawny nr [...]), [...] (dawny nr [...]) – oznaczonych w ewidencji jako działki nr [...]. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podało, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy P. zatwierdził z urzędu podział w/w nieruchomości na działki: - nr [...] o pow. [...] m2 - znajduje się na terenie oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego części wsi S. symbolem [...], przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową z usługami, - nr [...] o pow. [...] m2 – znajduje się na terenie oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego części wsi S. symbolem [...], przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową , - nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2 – przeznaczone pod drogę gminną, oznaczoną symbolem [...]. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazano, że zgodnie z art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego – dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek. Podniesiono, że w sprawie została wydana w dniu [...] lutego 2010 r. pozytywna opinia w formie postanowienia nr [...] o zgodności przedmiotowego podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego części wsi S. zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w P. nr [....] z dnia [...] maja 1998 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z dnia [...] sierpnia 1998 r. nr [...], poz. [...]) po uwzględnieniu uchwały nr [...] w sprawie zmiany w/w planu miejscowego (Dz. Urz. Woj. [....] z dnia [...] marca 2008 r. nr [...], poz. [...]). Po zmianie plan miejscowy dopuszcza realizację zabudowy na działkach mniejszych niż [...] m2, wydzielonych w związku z realizacją wyznaczonego planem układu komunikacyjnego oraz wydzielonych przed uchwaleniem planu. Wskazano również, że w związku ze zmianą planu wsi S. działki nr [...] mają być zagospodarowane zgodnie z przeznaczeniem pod zabudowę mieszkaniową. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł G. B. właściciel działki nr [...] – na zasadzie małżeńskiej wspólności ustawowej z L. F. W odwołaniu podniesiono, iż zmiana planu miejscowego jest niezgodna z ustaleniami Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego gminy P., a wydanie decyzji powoduje ograniczenie prawa własności. Rozpatrując odwołanie organ II instancji podniósł, iż podział nieruchomości w przedmiotowej sprawie następuje z urzędu, gdyż jest niezbędny do realizacji celu publicznego – budowy drogi gminnej zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego części wsi S., gdzie droga ta oznaczona jest symbolem [...]. Kolegium ustaliło, że plan ustanawia generalnie minimalne wielkości nowych działek budowlanych dla projektowanej zabudowy tj. [...] m2 . Zgodnie jednak ze zmianą planu miejscowego z dnia [...] grudnia 2007 r. w § 8 ust. 1 wprowadzono nowy pkt 4, w którym dopuszczono realizację zabudowy na działkach mniejszych niż [...] m2, wydzielanych w związku z realizacją wyznaczonego planem układu komunikacyjnego oraz wydzielonych przed uchwaleniem planu. Organ odwoławczy zauważył, iż uchwała w sprawie zmiany planu nie została zakwestionowana przez Wojewodę [...], ani przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 234/09 oddalił skargę osoby fizycznej, która kwestionowała uchwałę w sprawie zmiany planu miejscowego w zakresie § 8 ust. 1 pkt 4. Kolegium wyjaśniło, iż odjęcie własności części nieruchomości na cel publiczny, po dokonaniu podziału nieruchomości dokonywanego z urzędu, może nastąpić w drodze cywilnoprawnej lub w drodze wywłaszczenia. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł G. B. zarzucając jej obrazę prawa materialnego tj. art. 93, ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 28, 20 oraz 27 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przyjęcie, że decyzja o podziale jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy zmiana przedmiotowego planu została dokonana z rażącym naruszeniem prawa, obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy tj. art. 8, 77 § 1 oraz art. 80 kpa poprzez oparcie rozstrzygnięcia z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów i brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż uchwała o zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest rażąco sprzeczna z prawem i nie może stanowić podstawy do utrzymania zaskarżonej decyzji podziałowej w mocy. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną, gdyż ani zaskarżona decyzja, ani decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. Stosownie do art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Przez zgodność z ustaleniami planu ustawodawca rozumie zarówno zgodność dotyczącą przeznaczenia terenu jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu (art. 93 ust. 2) . Oznacza to, że dopuszczalny jest tylko taki podział nieruchomości, który gwarantuje, że działki gruntu powstałe w jego wyniku będą mogły być zagospodarowane zgodnie z celem przewidzianym dla tych gruntów w planie zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie zaś z art. 97 powołanej ustawy postępowanie administracyjne w przedmiocie podziału nieruchomości może być wszczęte na wniosek osoby, która ma w tym interes prawny (ust. 1 i 2), na wniosek określonych organów administracji publicznej (ust. 4) oraz z urzędu (ust. 3 i 4). Z przepisów art. 97 i 98 tej ustawy wynika, że w zasadzie o tym, czy i w jaki sposób będzie podzielona nieruchomość decyduje jej właściciel. Uprawnienia właściciela w tym zakresie mogą być ograniczone tylko wówczas, kiedy z mocy wyraźnego przepisu podział nieruchomości może być dokonany z urzędu lub na wniosek osoby, która nie jest właścicielem nieruchomości. Podziału nieruchomości można dokonać z urzędu wyłącznie wtedy, gdy jest on niezbędny do realizacji celów publicznych (art. 97 ust. 3 pkt 1) nieruchomość stanowi własność gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste (art. 97 ust. 3 pkt 2 ) lub gdy podział nieruchomości ma nastąpić w celu, o jakim mowa w art. 95 pkt 3-5 (art. 97 ust.4). Zdaniem organów orzekających w niniejszej sprawie zachodzi przypadek wskazany w art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Celem publicznym jest bowiem wydzielenie gruntów pod drogi publiczne i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu, a także łączności publicznej i sygnalizacji (art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami). W niniejszej sprawie część działki nr [...] o pow. [...] m2 stanowiącej małżeńską wspólność ustawową M. F. i G. B. i części działki nr [...] o pow. [...] m2 stanowiącej małżeńską wspólność ustawową A. i W. W. położonych we wsi S. gmina P. przewidziana została w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod drogę gminną oznaczoną symbolem [...]. Działka nr [..] podzielona została z urzędu w drodze decyzji na działkę nr [...] o pow. [...] m2 i działkę nr [...] o pow. [...] m2 – pod drogę gminną, działka nr [...] została podzielona na działkę nr [...] o pow. [...] m2 i działkę nr [...] o pow. [...] m2 pod drogę gminną. W tym przypadku mamy niewątpliwie do czynienia z realizacją celu publicznego, jakim jest wydzielenie gruntów pod drogi publiczne i budowa tych dróg ( art. 97 ust. 3 w zw. z art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepisy art. 97 ust. 3 pkt 1 oraz art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami jednoznacznie stanowią, iż podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest to niezbędne do realizacji celów publicznych oraz jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Nieruchomość staje się niezbędna do celu publicznego w chwili wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie dokonano ustaleń co do przebiegu drogi gminnej. Inwestor podejmując się realizacji drogi, musi najpierw zadbać o uregulowanie spraw własnościowych dotyczących gruntu, na którym zamierza realizować inwestycję. Tym samym w pierwszej kolejności niezbędnym było podzielenie przedmiotowych działek. Jednocześnie należy zauważyć, że w związku ze zmianą planu miejscowego zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w P. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [....] dopuszczono realizację zabudowy na działkach mniejszych niż [...] m2 w związku z realizacją wyznaczonego planem układu komunikacyjnego oraz wydzielonych przed uchwaleniem planu. W świetle powyższego należy stwierdzić, że decyzja zatwierdzająca podział jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a wydzielone działki nr [...] mogą być zagospodarowane zgodnie z przeznaczeniem pod zabudowę mieszkaniową. Rację należy przyznać organowi II instancji, iż organy administracji publicznej nie mogą odmówić stosowania obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na terenie Gminy P., który zgodnie z treścią art. 87 ust. 2 Konstytucji RP jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły tj. aktem prawa miejscowego. Sąd uznał zarzuty skargi za całkowicie chybione. Należy stwierdzić, iż dotyczyły one oceny zgodności z prawem obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, którego kontrola nie jest przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie ani przez Sąd, ani przez organy administracji publicznej. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło