I SA/Wa 2502/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia postanawia 1) odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, 2) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 2502/14, oddalił skargę M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] maja 2014 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia. Wnioskiem z [...] listopada 2015 r. skarżący chcąc złożyć skargę kasacyjną zwrócił się o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jego jedyne źródło dochodów stanowi dodatek pielęgnacyjny (poniżej [...] zł miesięcznie). Wnioskodawca oświadczył jednocześnie, że jest bezrobotny, nie przysługuje mu emerytura, renta, ani zasiłek z pomocy społecznej. Oprócz mieszkania ([...] m² ) nie posiada innego majątku. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata oraz umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Na powyższe postanowienie skarżący złożył sprzeciw, wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. W złożonym sprzeciwie wnioskodawca wyraził niezadowolenie z wcześniejszego rozpoznania jego wniosku o przyznanie prawa pomocy, twierdząc jednocześnie, że wbrew twierdzeniom ZUS nie pobiera renty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rozpoznawany wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). W przedmiotowej sprawie w pierwszej kolejności należy wskazać, że rozpoznawany wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest drugim wnioskiem skarżącego w tym przedmiocie. Już wcześniej postanowieniem z dnia 16 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, zaś w pozostałym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych) wniosek ten oddalił. W wyniku rozpoznania zażalenia skarżącego w ww. postanowienie, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27 marca 2015 r. oddalił zażalenie na rozstrzygnięcie Sądu I instancji w zakresie w jakim Sąd ten odmówił przyznania stronie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz uchylił zaskarżonej postanowienie w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i w tym zakresie umorzył postępowanie. Powyższe oznacza, że w tych okolicznościach sprawy zastosowanie będzie miał art. 165 p.p.s.a., który możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie uzależnia od zmiany okoliczności sprawy. Przez zmianę okoliczności sprawy należy przy tym rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę pierwotnego rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie można uznać, że M. S. wykazał, iż jego sytuacja materialna zmieniła się w stopniu uzasadniającym przyznanie mu prawa pomocy, pomimo poprzedniej negatywnej oceny zasadności wniosku. Przypomnieć należy, że podstawą faktyczną, w odniesieniu do której w rozpoznawanej sprawie przyjęto, że skarżący nie jest uprawniony do ustanowienia pełnomocnika z urzędu były ustalenia wskazujące, że skarżącemu – deklarującemu we wniosku brak dochodów i jakichkolwiek środków do życia - przysługuje renta, której skarżący z własnej woli nie pobiera. Kwota zgromadzonego świadczenia za okres od 1 października 1998 r. do dnia 30 czerwca 2013 r. wynosiła [...] zł brutto, zaś przysługujących odsetek – [...] zł. W tej sytuacji Sąd uznał, że skarżący jest w stanie ponieść koszty związane z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika procesowego we własnym zakresie bez uszczerbku utrzymania koniecznego (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W ponownie złożonym wniosku, skarżący przywołał okoliczności tożsame z tymi podanymi w pierwotnym wniosku o prawo pomocy. Z kolei w złożonym sprzeciwie skarżący, zarzucił Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych oszczerstwo polegające na informowaniu posiadaniu przez niego renty. Zarzut ten nie znajduje jednak odzwierciedlenia z aktach sprawy, z których jednoznacznie wynika, że skarżącemu przysługuje prawo do renty, której strona jednak nie chce pobierać. Potwierdza to również znajdujące się w aktach innej sprawy M. S. o sygn. akt I SA/Wa 307/15, pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] z dnia [...] listopada 2015 r. Z jego treści wynika, że M. S. od dnia 1 grudnia 1999 r. przysługuje prawo do renty, jednakże wypłata świadczenia została wstrzymana na podstawie art. 134 ust. 1 pkt 5 ustawy o emeryturach i rentach z FUZ z uwagi na odmowę odbioru świadczenia. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał również, że wznowienie wypłaty świadczenia może nastąpić na wniosek ubezpieczonego za okres nie dłuższy niż 3 lata poprzedzające bezpośrednio miesiąc, w którym zgłoszono wniosek o wznowienie wypłaty. W przypadku gdyby M. S. w październiku 2015 r. złożył wniosek o wznowienie wypłaty świadczenia, otrzymałby rentę za okres od października 2012 r. do września 2015 r. w wysokości [...] zł. Z tego też względu również Sąd rozpoznający wniosek z dnia [...] listopada 2015 r. nie znajduje podstaw do podważenia oceny odnoszącej się do możliwości finansowych skarżącego przyjętej w postanowieniu z [...] stycznia 2015 r. Ujawnienie obecnie jako źródła dochodu dodatku pielęgnacyjnego w wysokości ok. [...] zł – wobec wysokości powyżej wskazach kwot przyznanych skarżącemu, aczkolwiek niepobieranych, świadczeń rentowych – pozostaje bowiem bez znaczenia dla oceny odnoszącej się do możliwości zgromadzenia przez skarżącego środków w celu ustanowienia pełnomocnika profesjonalnego procesowego. Z kolei przysługujące skarżącemu z mocy ustawy zwolnienie z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w rozpoznawanej sprawie (art. 239 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a.) skutkowało tym, że rozpoznanie zgłoszonych we wniosku żądań ograniczyło się do oceny zasadności ustanowienia dla strony pełnomocnika z urzędu, zaś w zakresie dotyczącym wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych postępowanie należało umorzyć, gdyż w opisanej powyżej sytuacji prawnej skarżącego jego prowadzenie w tym zakresie było zbędne. Mając powyższe na względzie, wobec stwierdzenia braku podstaw do zmiany postanowienia w przedmiocie przyznania skarżącemu prawa pomocy, na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 2, art. 239 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 260 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.