I SA/Wa 2506/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędziowie: WSA Dariusz Pirogowicz WSA Bogdan Wolski Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie przekazania pisma zgodnie z właściwością oddala skargę. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia A. S., utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] przekazujące Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w L. wniosek A. S. w związku z pismem Wójta Gminy W. z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...], aktualizującym opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej własność Gminy W., położonej w S., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], o pow. [...] ha, dla której Sąd Rejonowy w L. prowadzi księgę wieczystą Kw Nr [...]. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. przekazał Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w L. wniosek (nazwany odwołaniem) A. S. dotyczący pisma Wójta Gminy W. z dnia [...] listopada 2007 r. aktualizującego opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej własność Gminy W., położonej w S., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], o powierzchni [...] ha, dla której Sąd Rejonowy w L. prowadzi księgę wieczystą Kw Nr [...]. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem A. S. złożył zażalenie. Po jego rozpatrzeniu Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uznał, że nie może ono być uwzględnione, bowiem postanowienie Wojewody [...] jest zgodnie z prawem. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ II instancji wyjaśnił, że przestrzeganie z urzędu właściwości rzeczowej i miejscowej przez organy administracji publicznej jest ich podstawowym obowiązkiem wynikającym nie tylko z przepisu art. 19 Kodeksu postępowania administracyjnego, ale też z ukształtowanego systemu zasad porządku prawnego. Przy czym przestrzeganie właściwości leży zarówno w interesie państwa jak i w interesie każdego podmiotu prawa (w tym obywatela), do którego odnosi się działalność administracji publicznej i który często jest stroną postępowania administracyjnego. W świetle art. 20 kpa właściwość rzeczową organu administracji publicznej ustala się według przepisów o zakresie jego działania. Przestrzeganie właściwości miejscowej i rzeczowej wiąże się bowiem z kluczową dla konstytucyjnej koncepcji państwa prawa zasadą praworządności wymagającą m.in. umocowania normatywnego dla wszelkich działań organów administracji publicznej. Nie jest więc możliwe dowolne działanie w przedmiotowym zakresie. Wnoszący podanie nie może swobodnie wskazywać organu do rozpatrzenia sprawy i oczekiwać, że (ze względu na jego wewnętrzne przekonanie) organ ten uznając swoją właściwość rozpatrzy ją, łamiąc zasadnicze w tym zakresie uregulowania ustawowe. Minister wskazał, że fakt przekazania pisma na podstawie art. 65 § 1 kpa ma na celu wyłącznie przesłanie sprawy organowi posiadającemu uprawnienia do podjęcia przepisanych prawem działań oraz do jej merytorycznego rozpatrzenia. Stosownie bowiem do przywołanego przepisu, w związku z art. 65 § 1 kpa, jeżeli organ administracji publicznej, do którego wniesiono podanie (żądanie, wyjaśnienie, odwołanie, zażalenie), jest niewłaściwy w sprawie, obowiązany jest do niezwłocznego przekazania tego podania do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Przy czym istotnym dla ustalenia organu właściwego do rozpatrzenia danej sprawy pozostaje w pierwszej kolejności precyzyjne ustalenie jej zakresu, czyli przedmiotu danej sprawy. W ocenie organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie A. S. pismem z dnia 20 sierpnia 2010 r. wniósł zażalenie na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. przekazujące Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w L. odwołanie (wniosek) A. S. od pisma Wójta Gminy W. z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] zawierającego aktualizację opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej własność Gminy W., położonej w S., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]. Minister wyjaśnił, że kwestie opłat z tytułu użytkowania wieczystego reguluje ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651, ze zm.). Organ II instancji przywołał treść art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami i stanął na stanowisku, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku A. S. jest samorządowe kolegium odwoławcze. Mając powyższe na uwadze Minister utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. A. S. złożył skargę na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, uzupełnioną pismem z dnia 7 czerwca 2011 r. W jej uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że nie występował o aktualizację opłat, lecz występował o "unieważnienie wypowiedzenia z dnia [...] listopada 2007 r., odmowy z dnia [...] lipca 2010 r. oraz przywrócenie terminu, w celu przywrócenia prawa własności." Zdaniem skarżącego w aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego Wójt Gminy popełnił błędy, ponieważ: wypowiedzenie dotyczy działki, która nie istnieje, niewłaściwie rozliczył nakłady na rekultywację, błędne jest przyjęcie do rozliczenia wartości działki pod budownictwo zagrodowe, gdzie obowiązuje 1% wysokości opłaty, błędne przyjęcie 3% wysokości opłaty rocznej jak dla działki pod budownictwo usługowe nie posiadającej wyceny, nie spełnione zostały wymogi z art. 78 § 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, niewystarczająco wskazany został sposób obliczenia nowej wysokości opłaty i brak jest pouczenia o sposobie kwestionowania wypowiedzenia (np. w drodze administracyjnej). W ocenie skarżącego wskazane nieprawidłowości wypowiedzenia eliminują go jako dowód w sprawie. Natomiast brak aktualizacji pozbawia go możliwości użytkowania przedmiotowej nieruchomości. Skarżący wyjaśnił, że prowadzone przez niego do tej pory postępowania na drodze sądowej nie dały pożądanego przez niego rezultatu, bo Sądy utrzymały kwestionowane przez skarżącego wypowiedzenie. W ocenie skarżącego daje mu to prawo do obrany swoich praw i dowodzenia racji na drodze postępowania administracyjnego. O takiej możliwości organy jednak go nie pouczyły. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że w niniejszej sprawie ocenie Sądu poddane zostało postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. o przekazaniu wniosku (zwanego odwołaniem) skarżącego według właściwości do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. Postanowienie Wojewody [...] wydane zostało na podstawie art. 65 § 1 kpa. Kognicją Sądu orzekającego jest objęta jedynie kwestia prawidłowości działania organu w sprawie przekazania wniosku skarżącego zgodnie z właściwością, a zatem odpowiedź na pytanie, czy Wojewoda przekazując wniosek miał do tego podstawy prawne oraz czy uczynił to zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami postępowania administracyjnego. Sąd w rozpatrywanej sprawie nie bada natomiast (jest to bowiem poza jego kognicją) ani prawidłowości otrzymanego przez skarżącego wypowiedzenia wysokości opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste z dnia [...] listopada 2007 r., ani prawidłowości stanowiska Wójta Gminy W. zawartego w piśmie z dnia [...] lipca 2010 r., ani prawidłowości zawartej przez skarżącego umowy użytkowania wieczystego, ani tym bardziej prawidłowości orzeczeń sądów cywilnych zapadłych już w niniejszej sprawie. Żaden z tych aktów nie może podlegać ocenie Sądu w sprawie skargi, której przedmiotem jest postanowienie organu o przekazaniu wniosku zgodnie z właściwością. Oznacza to, że wszystkie zawarte w skardze zarzuty dotyczące kwestii merytorycznych, w tym dotyczących prawidłowości tych aktów, które podniósł skarżący, nie mogą być w niniejszej sprawie rozpatrywane przez Sąd, a zatem nie mogą wywrzeć oczekiwanego przez skarżącego skutku. Nie mają one zatem żadnego wpływu na ocenę prawidłowości działania organów w sprawie przekazania wniosku zgodnie z właściwością. Przechodząc zatem do oceny zawartego w skardze zarzutu dotyczącego nieprawidłowego, zdaniem skarżącego, przekazania przez Wojewodę [...] złożonego przez niego wniosku (nazwanego odwołaniem od decyzji Wójta Gminy W.) do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., po dokładnej analizie nadesłanych akt sprawy Sąd orzekający uznał ten zarzut za całkowicie niezasadny. Zgodnie bowiem z treścią art. 65 § 1 kpa (w wersji obowiązującej na dzień wydania kwestionowanego postanowienia), jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Obowiązek ten wynika z zasady zawartej w art. 19 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Jeśli zatem organ administracji, do którego podanie (wniosek) skierowano, nie dysponuje zdolnością prawną do załatwienia sprawy stanowiącej jego przedmiot, nie może skutecznie wszcząć i prowadzić postępowania. Organ ustala swoją właściwość w każdej sprawie i na każdym jej etapie rozpatrywania. Podjęcie bowiem aktu administracyjnego przez organ niewłaściwy w sprawie powoduje, że taki akt dotknięty jest kwalifikowaną wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 kpa, stanowiącą podstawę do stwierdzenia jego nieważności. W niniejszej sprawie A. S. złożył do Wojewody [...] wniosek (nazwany odwołaniem od decyzji Wójta Gminy W.) dotyczący pisma (wypowiedzenia) Wójta Gminy W. z dnia [...] listopada 2007 r. aktualizującego opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej własność Gminy W., położonej w S., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]. Kwestię opłat z tytułu użytkowania wieczystego reguluje ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Stosownie do przepisów tej ustawy (art. 78 ust. 2) użytkownik wieczysty w razie niezaakceptowania nowych warunków może w terminie 30 dni od dnia doręczenia wypowiedzenia łącznie z ofertą przyjęcia opłaty rocznej w nowej wysokości złożyć bezpośrednio do samorządowego kolegium odwoławczego (właściwego ze względu na położenie nieruchomości) wniosek przeciwko organowi dokonującemu aktualizacji o ustalenie, że aktualizacja nie jest uzasadniona bądź też że jest uzasadniona, ale w innej wysokości. Z literalnego zatem brzmienia tego przepisu bezspornie wynika, że ustawodawca uznał, że jedynym organem właściwym do rozpatrzenia wniosku A. S. jest samorządowe kolegium odwoławcze właściwe ze względu na miejsce położenia nieruchomości, tj. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. Oznacza to, że skarżący nieprawidłowo złożył swój wniosek w sprawie nieprawidłowości aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego do Wojewody [...]. Takie zaś wadliwe działanie skarżącego spowodowało konieczność wszczęcia przez organ niewłaściwy do rozpatrzenia wniosku procedury administracyjnej określonej w art. 65 § 1 kpa, co też prawidłowo uczynił Wojewoda [...]. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że złożona skarga jest całkowicie bezzasadna, bowiem kwestionowane postanowienie Wojewody jest zgodne z prawem, a Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymując je w mocy dopełnił wszelkich niezbędnych wymogów proceduralnych związanych z rozpoznaniem zażalenia. Wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzył stan faktyczny sprawy, szczegółowo wyjaśnił motywy, jakimi się kierował przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia i prawidłowo uzasadnił motywy swojego rozstrzygnięcia. Dodatkowo zwrócić należy uwagę, że skarżący w zasadzie nie podnosił zarzutu, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. nie jest organem właściwym do rozpoznania jego wniosku, lecz jedynie, że jest to organ, przed którym skarżący nie uzyskał oczekiwanego rozstrzygnięcia i dlatego w jego ocenie powinna mu przysługiwać jakaś dodatkowa droga administracyjna do kwestionowania prawidłowości dokonanego wypowiedzenia. Złożona skarga nie zawiera żadnych merytorycznych zarzutów odnośnie prawidłowości treści postanowienia. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.