I SA/Wa 2506/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Maciejuk Sędzia WSA Tomasz Szmydt Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2013 r. sprawy ze skargi R. S. i E. S. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. nr [...] Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] odmawiającej przyznania odszkodowania za prawo własności nieruchomości położonej w obrębie [...], gmina D., oznaczonej jako działki nr [...] i [...] w wysokości [...] zł na rzecz współwłaścicieli: J. C., E. S. i R. S., stosownie do przysługujących im udziałów. W uzasadnieniu organ podał, ze decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 roku została doręczona R. S. w dniu 18 listopada 2008 r. zaś E. S. w dniu 19 listopada 2008 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach administracyjnych). Pismem z dnia 7 sierpnia 2012 r. R. S. i E. S. wniosły o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazały, że w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 r. znalazło się pouczenie, że wniosek złożony na rozprawie administracyjnej w dniu 21 października 2008 r. stanowi roszczenie, który ma charakter cywilnoprawny i może być rozpatrywany przez sąd powszechny. Jak wskazały skarżące, zastosowały się one do tego pouczenia i wniosły powództwo do sądu powszechnego, które wyrokami Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] maja 2010 r. oraz Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. zostało oddalone. Zdaniem skarżących, zastosowanie się przez nie do pouczenia wyczerpuje dyspozycję art. 112 kpa, zgodnie, z którym błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia, a więc uchybienie terminu nastąpiło bez ich winy. Odwołując się do treści art. 58 k.p.a. organ stwierdził, że strony nie uprawdopodobniły braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. We wniosku o przywrócenie terminu wnioskodawczynie wskazały, że uchybienie terminu nastąpiło w wyniku zastosowania się do pouczenia zawartego w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 r. Tymczasem ww. decyzja Wojewody [...] zawierała prawidłowe pouczenie o prawie wniesienia odwołania. Natomiast kwestie podane we wniosku dotyczą informacji zawartych w uzasadnieniu decyzji. W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. S. i E. S. wniosły o jego uchylenie w całości zarzucając mu naruszenie prawa procesowego tj. art. 112 kpa w związku z art. 7,8,9,77 § 1 i art. 80 kpa oraz zarzuciły, że organ bezprawnie przerzucił swoje bezprawne działanie na strony wywłaszczone z nieruchomości bez odszkodowania w okresie od [...] listopada 1999 r. do [...] grudnia 2008 r., co stanowi naruszenia art. 21 ust. 2 i art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. W ocenie skarżących błędnym jest twierdzenie organu, że nie zostało uprawdopodobnione, iż uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] nastąpiło bez winy skarżących. Zdaniem skarżących organ błędnie uznał, że pouczenie zawarte w decyzji Wojewody [...] jest pouczeniem prawidłowym. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) zadaniem sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, bądź też naruszenia przepisów postępowania, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też w inny sposób nie naruszyły przepisów postępowania, jeżeli mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. ) . W rozpatrywanej sprawie kwestionowane jest postanowienie organu odwoławczego odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, zatem zakres kontroli Sądu musi ograniczyć się wyłącznie do aspektów związanych z prawidłowością wydania tego aktu administracyjnego, a tym samym poza zakresem rozważań znajdować się będą kwestie dotyczące prawidłowości działań organu pierwszej instancji i wydanej przez ten organ decyzji. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności. Stosownie do obowiązującej regulacji prawnej odwołanie od decyzji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Przekroczenie tego terminu skutkuje stwierdzeniem uchybienia terminowi do złożenia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. Zgodnie z art. 58 k.p.a. organ obowiązany jest przywrócić termin, gdy zostaną przytoczonego powyżej przepisu wynika, że dla przywrócenie terminu koniczne jest łączne spełnienie następujących przesłanek: 1) uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku jej winy, 2) złożenie przez osobę zainteresowaną wniosku o przywrócenie terminu, 3) dochowanie terminu wniesienia wniosku, 4) dopełnienie czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin. Jedną z przesłanek przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę, że nie dokonała czynności bez własnej winy. Zgodnie z poglądem ugruntowanym zarówno w literaturze (por. B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2004, s. 328-329; por. wyroki NSA z dnia 14 stycznia 2000 r., sygn. akt: I SA/Gd 794/99; z dnia 2 lutego 2000 r., sygn. akt: SA/Sz. 2125/98) o braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy tym powstała ona w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej. W orzecznictwie wskazuje się, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (vide: wyroki NSA z dnia 1 marca 1999 r., sygn. akt: II SA 45/99, oraz z dnia 19 września 2000 r., sygn. akt: I SA 1072/00). Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie (wyrok NSA z dnia 30 grudnia 1998 r. sygn. akt: III SA 1259/98). Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Konieczność uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania oznacza, że skarżący powinien uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niego niezależna i istniała przez cały czas, aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy Sąd zauważa, że stan faktyczny sprawy jest bezsporny. Z materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach sprawy wynika wprost, że zaskarżona decyzja została doręczona R. S. w dniu 18 listopada 2008 r., zaś E. S. w dniu 19 listopada 2008 r. Zatem termin do wniesieni odwołania upłynął skarżącym odpowiednio 2 grudnia 2008 r. i 3 grudnia 2008 r. Przepis art. 112 k.p.a. stanowi: "Błędne pouczenie w decyzji, co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia". W niniejszej sprawie nie mamy do czynienia ze stanem opisanym w tym przepisie. W decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. organ wojewódzki zawarł prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie do wniesienia odwołania, jednak strony nie zastosowały się do niego, wniosły natomiast powództwo do sądu powszechnego. W decyzji nie zostało zawarte – wbrew twierdzeniom skarżących- pouczenie o prawie do wniesienia powództwa do sądu powszechnego. W uzasadnieniu decyzji zawarto jedynie stanowisko o możliwości dochodzenia niektórych roszczeń jedynie przed sądem powszechnym . W wyżej opisanych okolicznościach należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że skarżące składając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia dowołania, nie uprawdopodobniły, iż uchybienie terminu nastąpiło bez ich winy. Złożenie pozwu do sądu powszechnego nie jest- zdaniem Sądu- przeszkodą uniemożliwiającą przy dołożeniu należytej staranności, złożenia odwołania w ustawowym terminie, bowiem o takiej możliwości skarżące zostały prawidłowo pouczone. We wniosku o przywrócenie terminu nie wskazano natomiast żadnych innych powodów. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminowi nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy podjęciu największego w danych warunkach wysiłku. Istnienia takich obiektywnych przeszkód w terminowym złożeniu odwołania skarżące zaś nie wykazały. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.