I SA/Wa 2511/19
WyrokWSA w Warszawie2020-03-04
Skład orzekający: Przemysław Żmich, Joanna Skiba, Anna Falkiewicz-Kluj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnienie dwóch postanowień spadkowych o tej samej treści, dotyczących tych samych osób, stanowi podstawę do zawieszenia postępowania administracyjnego w celu wyeliminowania jednego z nich z obrotu prawnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że istnienie dwóch postanowień spadkowych o tej samej treści, dotyczących tych samych osób, stanowi podstawę do zawieszenia postępowania administracyjnego. Organ administracji ma obowiązek badania legitymacji czynnej strony, a pewność co do źródła powołania do spadku daje jedno, a nie dwa postanowienia sądowe. W celu zapewnienia pewności obrotu prawnego, jedno z postanowień powinno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Wojewody, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta o zawieszeniu postępowania w sprawie przyznania odszkodowania za grunt. Zawieszenie nastąpiło z powodu istnienia w obrocie prawnym dwóch postanowień spadkowych po tych samych osobach, co uniemożliwiało ustalenie legitymacji czynnej strony. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. i k.p.c., w tym błędną wykładnię art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: sędzia WSA Joanna Skiba sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) po rozpoznaniu 4 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P.C., M.J., W.C., J.C. i [...] Sp. j. w [...] na postanowienie Wojewody [...] z [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z [...] września 2019 r., Wojewoda [...] utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta [...] nr [...] z [...] maja 2019 r. o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie przyznania odszkodowania za grunt nieruchomości położonej w [...] przy ulicy [...] ozn. Hip. [...] dz. [...] do czasu wyeliminowania z obrotu prawnego jednego z dokumentów stwierdzających przejście praw do spadku po Z. W. oraz W. W..
Organ wskazał, że w obrocie prawnym istnieją 2 postanowienia spadkowe po ww osobach tj. postanowienie Sądu Powiatowego dla [...] z [...] sierpnia 1967r, sygn. akt [...] NS [...] i z [...] grudnia 1967 r, sygn. akt [...] NS. [...]. Istnienie dwóch postanowień spadkowych dotyczących tych samych osób stanowi podstawę do wznowienia postępowania. Organ orzekając o odszkodowaniu musi ustalić legitymację czynną osoby zainteresowanej a skoro w obrocie prawnym istnieją 2 postanowienia – nie jest to możliwe.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiedli P. C., M. J., W. C., J. C., [...] spółka jawna z siedzibą w [...], dalej "skarżący".
Zarzucili naruszenie:
- art. 8, 76 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie odmiennej oceny prawnej w tej kwestii w sytuacji w której wcześniej skierował do tych spadkobierców decyzję z [...] listopada 2013 r. o odmowie zwrotu działki;
-art. 365 § 1 k.p.c. poprzez pominięcie że prawomocne postanowienia spadkowe wiążą organy administracji publicznej;
-art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i zawieszenie postępowania administracyjnego pomimo że zagadnienie wstępne tj. kwestia spadkobierców po Z. i W. W. została rozstrzygnięta dwoma postanowieniami sądowymi.
W konkluzji wniesiono o uchylenie obu postanowień i zasądzenie o zwrocie kosztów postępowania sądowego oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty jak w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Organ administracji publicznej rozpoznając każdą sprawę ma obowiązek badania czy podmiot który domaga się stosowanego działania tego organu jest do tego legitymowany. Skarżący występują w niniejszej sprawie (choć nie wszyscy) jako spadkobiercy dawnych właścicieli nieruchomości warszawskiej. Niesporne przy tym jest, że w obrocie prawnym występują dwa postanowienia spadkowe po Z. W. oraz W. W. i de facto mają one tę samą treść jak chodzi o osoby uprawnione do dziedziczenia.
W obrocie prawnym nie mogą istnieć dwa takie same postanowienia rozstrzygające o spadkobraniu po tych samych osobach. Jak trafnie wskazał organ jedno z nich powinno być wyeliminowane z obrotu prawnego. Tego rodzaju postępowanie służy bowiem pewności obrotu prawnego. Nie ma przy tym znaczenia, jak wywodzą skarżący, że od wielu lat żaden organ ani sąd nie kwestionował legitymacji czynnej spadkobierców. Istotnie w świetle tych postanowień legitymacja czynna spadkobierców generalnie nie budzi wątpliwości gdyż w obu powołane do spadku są te same osoby, jednakże nie sposób przyjąć prawidłowości podstawy prawnej powołania do spadku. Mówiąc inaczej organ czy każdy inny urząd, w tym sąd musi mieć jej pewność. Tę pewność daje jedno a nie dwa postanowienia sądowe.
Tym samym organ w sposób prawidłowy uznał, że w obecnym stanie prawnym powstaje istotna wątpliwość co do źródła powołania do spadku.
Na każdym etapie postępowania organ ma prawo badania kwestii istotnych w sprawie. Może się przecież stać tak, że dopiero na pewnym etapie postępowania organ dostrzeże problem mający znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Tak też się stało w tym wypadku. Czyni to niezasadnym zarzut naruszenia art.- 8 k.p.a.
Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 76 K.p.a. stwierdzić należy, że istotnie oba postanowienia są dokumentami urzędowymi, co nie oznacza że oboma organ jest związany. Z przepisu art. 76 § 3 K.p.a. jasno wynika, że możliwe jest prowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego. Nie zmienia zatem tej oceny związanie z mocy art. 365 § 1 k.p.c. organu orzeczeniem sądu.
W tych okolicznościach Sąd stwierdził, że nie doszło do naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. gdyż w istocie powodem zawieszenia postępowania było istnienie dwóch postanowień rozstrzygających tę samą kwestię a nie wątpliwości co do kręgu spadkobierców – co jasno wynika z treści postanowienia(str. 3).
Z tych wszystkich względów na podstawie art. 151 i 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. D.U. z 2012, poz. 270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło