I SA/Wa 2521/12
WyrokWSA w Warszawie2013-05-08
Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Elżbieta Lenart, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymujące w mocy postanowienie Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych o odmowie wyrażenia zgody na nieodpłatne przekazanie nieruchomości rolnej na własność kościelnej osoby prawnej, wydane w części dotyczącej nieruchomości, która nie została wyodrębniona geodezyjnie i wieczystoksięgowe, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej odmowy wyrażenia zgody na przekazanie działek nr [...], [...] i [...] z uwagi na rażące naruszenie prawa przez organ odwoławczy, który utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w części, która nie została zaskarżona zażaleniem. W pozostałej części, dotyczącej działki nr [...], sąd oddalił skargę, uznając, że Prezes Agencji Nieruchomości Rolnych prawidłowo odmówił wyrażenia zgody na przekazanie niewydzielonej części nieruchomości, ponieważ postępowanie incydentalne z art. 106 Kpa wymaga konkretnej, wyodrębnionej nieruchomości.Stan faktyczny
Towarzystwo [...] w T. wniosło skargę na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, które utrzymało w mocy postanowienie Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych o odmowie wyrażenia zgody na nieodpłatne przekazanie nieruchomości rolnych. Skarżące Towarzystwo zarzuciło naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym nieprawidłowe uzasadnienie postanowienia oraz nierozpatrzenie całości materiału dowodowego. Sprawa dotyczyła odmowy przekazania działek nr [...], [...] i [...] oraz części działki nr [...].Rozstrzygnięcie
1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej odmowy wyrażenia zgody na przekazanie działek nr [...], [...] i [...] położonych w obrębie G. gm. [...]; 2. oddala skargę w pozostałej części; 3. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w zakresie określonym w pkt 1; 4. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz Towarzystwa [...] w T. kwotę 170 (sto siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu części kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2013 r. sprawy ze skargi Towarzystwa [...] w T. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na nieodpłatne przekazanie nieruchomości na własność 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej odmowy wyrażenia zgody na przekazanie działek nr [...], [...] i [...] położonych w obrębie G. gm. [...] ; 2. oddala skargę w pozostałej części; 3. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w zakresie określonym w pkt 1; 4. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz Towarzystwa [...] w T. kwotę 170 (sto siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu części kosztów postępowania sądowego.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia Towarzystwa [...] w T. utrzymał w mocy postanowienie Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych z dnia [...] września 2012 r. nr [...] wydane w przedmiocie nie wyrażenia zgody na nieodpłatne przekazanie nieruchomości wchodzącej w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa na rzecz skarżącego.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wojewoda [...] pismem z dnia 30 marca 2010 r. nr [...] zwrócił się do Agencji Nieruchomości Rolnych o wyrażenie zgody na przekazanie na rzecz Towarzystwa [...] w T. nieruchomości rolnych wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa powołując się na art. 70a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 29, poz. 154 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą".
Następnie Wojewoda pismem z dnia 30 kwietnia 2010 r. przesłał kserokopię pisma z dnia 20 kwietnia 2010 r. Przełożonego [...] w T., z którego wynika, że Dom nie posiada ani nie jest właścicielem żadnych gruntów rolnych oraz, że prowadzi działalność o charakterze charytatywno – opiekuńczym.
Dalej Wojewoda [...] pismem z dnia 26 maja 2010 r. nr [....] zwrócił do Agencji Nieruchomości Rolnych się o wyrażenie zgody na nieodpłatne przekazanie, na podstawie art. 70 a ustawy na własność Towarzystwa [...] w T., gruntów rolnych, wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, położonych: - w gminie [...], w obrębie [...], oznaczonej jako działka nr [...], w obrębie [...], oznaczonych jako działki nr [...], [...], [...] i [...], - w gminie [...], w obrębie [...], oznaczonych jako działki nr [...], [...], [...], i w obrębie [...], oznaczonych jako działki nr [...], [...], [...], [...], - w gminie [...], obrębie [...], oznaczonej jako działka nr [...], - w gminie [...], obrębie [...], oznaczonych jako działki nr [...], [...], [...], [...], [....], [...], [....], [...] i [...].
W toku postępowania Agencja, skierowanym do Wojewody piśmie z dnia 1 września 2010 r. nr [...] poinformowała, iż grunty rolne, położone: w gminie [...], w obrębie [...], oznaczone jako działka nr [...], w obrębie [...], oznaczone jako działki nr [...], [...], [...] i [...], oraz w gminie Wołów, w obrębie [...], oznaczone jako działki nr [...] i [....], nie mogą stanowić przedmiotu nieodpłatnego przekazania na rzecz kościelnej osoby prawnej z uwagi na przystąpienie tych gmin do sporządzenia zmian w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz do sporządzenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, a tym samym do braku możliwości określenia docelowego przeznaczenia nieruchomości.
Agencja wyjaśniła, że Wojewoda [...] w piśmie z dnia 22 grudnia 2010 r. nr [...], poinformował, że Towarzystwo [...] w T. zrezygnowało z ubiegania się o przekazanie gruntów rolnych, położonych: w gminie [...], w obrębie [...], oznaczonych jako działka nr [...], w obrębie [...], oznaczonych jako działki nr [...], [....], [...] i [...], w gminie [...], w obrębie [...], oznaczonych jako działki nr [...] i [...]. Natomiast Dom [...] podtrzymał swój dotychczasowy wniosek o przekazanie gruntów rolnych, położonych: - w gminie [...], w obrębie [...], działek nr [...], [...], [...] i [...] oraz w obrębie [...], działek nr [...], [...] i [...] - w gminie [...], w obrębie [...], oznaczonych jako działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...].
Ponadto, Dom [....] wniósł o przekazanie gruntów, położonych w gminie [...], w obrębie [...], oznaczonych jako część działki nr [...] o pow. ok. [...] ha [...]. W ww. piśmie Wojewoda dodatkowo poinformował, że z dokumentów zebranych w sprawie wynika, że Dom [...] zachowuje uprawnienie do otrzymania gruntów rolnych o pow. [...]ha.
Agencja dodała, że w kwestii realizacji dróg w miejscowości [...], stanowisko zajęła również [...] Służba Dróg i Kolei w W., tj. w piśmie Naczelnika Wydziału Dróg z dnia 6 kwietnia 2012 r. nr [...] wniesiono o wstrzymanie rozdysponowania działek nr [...], [...] i [...] w obrębie [...] do końca 2013 r. Pozostałe działki tj. działki nr [...], [...], [...], [....], [...] i [....], nie zostały zarezerwowane przez [...] Służbę Dróg i Kolei w W.
W związku z powyższym Prezes Agencji Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. nr [...], nie wyraził zgody na nieodpłatne przekazanie nieruchomości na rzecz Towarzystwa [...] w T.
Na powyższe postanowienie Towarzystwo [...] w T. wniosła zażalenie do organu wyższej instancji to jest do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Po rozpatrzeniu zażalenia Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych z dnia [...] września 2012 r. Organ odwoławczy wskazał, że z treści przepisu art. 70a ustawy wynika, że przekazanie nieodpłatne na własność nieruchomości następuje w drodze decyzji wojewody właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, wydanej za zgodą Prezesa Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. Ponadto wyrażenie przez Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa zgody na przekazanie nieruchomości nie jest obligatoryjne. Organ powołał się również na przepis art. 5 ustawy z dnia 19 października 1991 r., o gospodarowaniu nieruchomościami rolnym Skarbu Państwa (Dz. U. nr 231, poz. 1700), który stanowi, że Agencja wykonuje prawo własności i inne prawa rzeczowe w stosunku do mienia rolnego Skarbu Państwa, co oznacza, że samodzielnie decyduje o sposobie zagospodarowania nieruchomości, kierując się dbałością zarówno o interes Skarbu Państwa, jak i o realizację zadań wynikających z polityki państwa.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaznaczył, że jak wynika z akt sprawy Zarząd Województwa [...] wniósł o wstrzymanie rozdysponowania działek położonych w obrębie [...], gmina [...], oznaczonych numerami działek [...], [...] i [...], natomiast działka położona w obrębie [...], gmina [...], oznaczona numerem działki [...] jedynie częściowo stanowi nieruchomość rolną.
W świetle poczynionych ustaleń organ odwoławczy uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i brak jest podstaw do jego uchylenia.
Na powyższe postanowienie Towarzystwo [...] w T. wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych z dnia [...] września 2012 r. w części dotyczącej odmowy wyrażenia zgody na nieodpłatne przekazanie na własność strony skarżącej gruntu wchodzącego w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, stanowiącego część działki nr [...], położonej w obrębie [...], gm. [...], powiat [...] i o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Wydanemu rozstrzygnięciu skarżące Towarzystwo zarzuciło naruszenie: 1) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 124 § 2 Kpa w zw. z art. 126 Kpa i art. 107 § 3 Kpa poprzez nieprawidłowe uzasadnienie postanowienia; 2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to oraz art. 77 § 1 Kpa poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego zebranego w sprawie, art. 7 Kpa poprzez zaniechanie podjęcia czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i nierozpoznanie istoty sprawy oraz art. 9 Kpa poprzez zaniechanie informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na jej prawa i obowiązki; 3) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 70a ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy.
W uzasadnieniu skargi Towarzystwo [...] w T. wskazało, że jego zdaniem doszło do naruszenia powołanych przepisów, gdyż organ wydając zaskarżone postanowienie nie podał, jakim dowodom dał wiarę i jakim dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie faktyczne sprowadza się do jednego tylko zdania, w dodatku dotyczącego w większości działek nieobjętych środkiem zaskarżenia. Ponadto Minister nie ustosunkował się w ogóle do zarzutu zgłoszonego przez stronę skarżącą, że organ pierwszej instancji nie ustalił w jakiej części fragment działki nr [...] leży w terenie, dla którego obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje przeznaczenie rolne, wskutek czego nie uwzględniono faktu, że grunty objęte wnioskiem leżą w całości w obszarze o przeznaczeniu rolnym.
Skarżące Towarzystwo zwróciło uwagę także, że wnioskiem o przyznanie gruntu objęta była tylko część działki nr [...] (o pow. [...] ha), a w sytuacji gdyby organy rozpoznające sprawę miały jakiekolwiek wątpliwości co do tej kwestii lub co do możliwości przyznania wnioskodawcy jedynie fragmentu nieruchomości, to winny przede wszystkim poinformować o tym wnioskodawcę i ewentualnie wezwać go do sprecyzowania wniosku.
Zdaniem skarżącego Towarzystwa brak jest podstaw do interpretacji art. 70a ustawy, zgodnie z którą nie można wydać zgody na przyznanie wnioskującemu podmiotowi własności jedynie części nieruchomości, jeżeli w odniesieniu do niej spełnione są wszystkie ustawowe przesłanki. Wykładnia racjonalna i celowościowa nie uzasadniają twierdzenia, że przyznanie gruntu możliwe jest tylko w odniesieniu do całej istniejącej nieruchomości, skoro z reguły zachodzi możliwość geodezyjnego i wieczystoksięgowego jej podzielenia.
Dalej skarżące Towarzystwo podniosło, że organ pierwszej instancji odmówił wyrażenia zgody na nieodpłatne przekazanie stronie skarżącej działki nr [...], pomimo, że miał wiedzę, iż jej część spełnia kryteria, nakazujące wyrazić zgodę na nieodpłatne przekazanie gruntu wnioskodawcy. Z akt sprawy, w tym z zaświadczeń dotyczących przeznaczenia działki nr [...] w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wynika, że znaczna część działki nr [...] stanowi teren zakwalifikowany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako grunty rolne i w tej właśnie części zachodziły przesłanki do wyrażenia zgody na nieodpłatne przekazanie gruntu wnioskodawcy.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie. Organ podtrzymał stanowisko i argumentację wyrażoną w zakażonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest częściowo uzasadniona.
Na wstępie należy zauważyć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie badając legalność zaskarżonego aktu administracyjnego musi ustalić, czy nie jest on obciążony w całości lub w części wadami nieważności, o których mowa w art. 156 § 1 Kpa. Jeżeli kontrolowany akt zawiera jedną z wad nieważności wymienioną w art. 156 § 1 Kpa zobligowany jest do stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia w całości lub w części, co wynika z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 zew zm.) – zwanej dalej "Ppsa".
Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie zaskarżone postanowienie w części zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.
Z akt sprawy wynika bowiem, że postanowienie Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych z dnia [...] września 2012 r., nr [...] dotyczyło niewyrażenia zgody na nieodpłatne przekazanie na własność Towarzystwa [...] w T. nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...], [...], [...] i [...]. Towarzystwo [...] w T. wniosło zażalenie na powyższe postanowienie, w części dotyczącej odmowy wyrażenia zgody na nieodpłatne przekazanie działki nr [...], domagając się jego uchylenia w zaskarżonej części i jego zmianę poprzez wyrażenie zgody na przekazanie tej nieruchomości na własność Towarzystwa, ewentualnie o przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Argumenty wynikające z uzasadnienia zażalenia dotyczą tylko działki nr [...]. Rozpoznając zażalenie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] października 2012 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że organ odwoławczy rozpatrywał sprawę, także w zakresie dotyczącym działek nr [...], [...] i [...].
Wobec powyższego organ odwoławczy, utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w części, która nie została zaskarżona zażaleniem działał z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rażąco naruszył przepisy art. 16 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, ponieważ jako organ odwoławczy działał z urzędu i wydał postanowienie, co do części rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu organu pierwszej instancji, które stało się ostateczne. Skoro zatem Towarzystwo [...] w T. zaskarżyło postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2012 r., nr [...] w całości, to Sąd będąc związany zakresem zaskarżenia określonym w skardze, obowiązany był do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia, w części dotyczącej odmowy wyrażenia zgody na przekazanie skarżącemu nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...], [...] i [...].
Dokonując natomiast kontroli zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej odmowy wyrażenia zgody na przekazanie na rzecz Towarzystwa [...] w T. nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w obrębie [...] Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych z dnia [...] września 2012 r., nr [...] nie naruszają prawa w stopniu mającym lub mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rację ma skarżące Towarzystwo twierdząc, że w piśmie z dnia 18 listopada 2010 r. wyraziło wolę nieodpłatnego przekazania działki nr [...] o pow. [...] ha. Z postanowień organów obu instancji i pisma Dyrektora Oddziału Terenowego ANR w W. z dnia 4 października 2012 r. wynika natomiast, że działka nr [...] ma powierzchnię [...] ha i że przedmiotem rozpoznania w trybie wyrażenia zgody z art. 106 Kpa była cała działka nr [...], a powodem odmowy wyrażenia zgody było to, że działka ta nie jest w planach zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonych uchwałami Nr [...], [...] i [...] nieruchomością rolną, lecz nieruchomością o przeznaczeniu mieszanym - rolnym, mieszkaniowym, parkowym i komunikacyjnym (pismo Wójta Gminy K. z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...]).
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie Prezes Agencji Nieruchomości Rolnych nie miał podstaw do wydania postanowienia o wyrażeniu zgody na przekazanie części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w zakresie wskazywanej przez skarżącego powierzchni [...] ha o przeznaczeniu rolnym. Z przepisu art. 70a ustawy wynika, że osobom prawnym Kościoła Katolickiego, które po dniu 8 maja 1945 r. podjęły działalność na Ziemiach Zachodnich i Północnych, mogą być, na ich wniosek, przekazane nieodpłatnie na własność grunty znajdujące się w zasobach Państwowego Funduszu Ziemi albo w Zasobie Własności Rolnej Skarbu Państwa. Jeżeli grunty te znajdują się w zarządzie lub użytkowaniu osób prawnych, przekazanie na własność może nastąpić wyłącznie za zgodą tych osób. Co prawda przepis ust. 1 wskazuje na grunty, jednakże z ust. 2 i 3 tego przepisu wynika, że przekazanie dotyczy nieruchomości znajdujących się w zasobie PFZ lub ZWRSP, w tym nieruchomości rolnych.
Sąd zwraca uwagę, że przepis art. 70a ustawy został dodany przez art. 1 pkt 5 ustawy z dnia 11 października 1991 r. o zmianie ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 107, poz. 459). Przepis ten wszedł w życie w tym samym dniu (22 listopada 1991 r.), co ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2012 poz. 1187 ze zm.) – zwana dalej "ugnrsp". Ustawa nie definiuje podjęcia nieruchomości rolnej, a zatem w tej materii właściwa jest regulacja zawarta w ugnrsp. Z przepisu art. 1 pkt 1 tej ugnrsp wynika, że ustawa ta reguluje zasady gospodarowania mieniem Skarbu Państwa w odniesieniu do nieruchomości rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej, z wyłączeniem gruntów znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych i parków narodowych. Z przepisów art. 46 § 1 i art. 461 Kodeksu cywilnego wynika, że nieruchomościami rolnymi (gruntami rolnymi) są nieruchomości, a więc części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej.
Z powyższego wynika, że aby organ właściwy w sprawie wyrażenia zgody mógł zaopiniować wskazywaną przez skarżącego część nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha przedmiot tego postępowania – nieruchomość rolna musi być wyodrębniona, w taki sposób, aby można było mówić o nieruchomości w znaczeniu prawnorzeczowym. Prezes Agencji Nieruchomości Rolnych w postępowaniu incydentalnym ma bowiem ustalić, czy z punktu widzenia zadań realizowanych przez podległą Prezesowi Agencję (art. 6 ugnrsp) i zasad gospodarowania nieruchomościami rolnymi, które musi uwzględniać Agencja (art. 24 ugnrsp) nie ma przeszkód do wyzbycia się nieruchomości rolnej z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa na rzecz kościelnej osoby prawnej.
W ocenie Sądu, w postępowaniu o wyrażenie zgody rolą Prezesa ANR nie jest ustalanie, czy wnioskowana do przekazania część nieruchomości w całości lub w części leży w obszarze nieruchomości o przeznaczeniu rolnym oraz jaki przebieg winny mieć granice wydzielonej z całości nowej rolnej działki ewidencyjnej. W zakresie podziału nieruchomości o przeznaczeniu mieszanym stosuje się zasady podziału nieruchomości określone w Dziale III Rozdziale 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), a w tym zakresie właściwy jest organ wykonawczy gminy (art. 96 ust. 1 tej ustawy). Prezes ANR, aby wyrazić zgodę musi mieć przygotowany przedmiot tego postępowania – konkretną nieruchomość w stosunku do której jest możliwość przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i wydania postanowienia w przedmiocie wyrażenia zgody.
Wobec tego, skoro w niniejszej sprawie zawnioskowana do przekazania została niewydzielona rolna część nieruchomości, to Prezes Agencji Nieruchomości Rolnej prawidłowo odmówił wyrażenia zgody na przekazanie na własność Towarzystwa [...] w T. nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] w obrębie [...], bo tylko co do takiej nieruchomości mogło toczyć się postępowanie incydentalne, o którym mowa w art. 106 Kpa.
Sąd nie kwestionuje twierdzenia zawartego w skardze, że przesłankami do przekazania nieruchomości na własność kościelnej osobie prawnej są: 1) podjęcie przez osobę prawną Kościoła Katolickiego po dniu 8 maja 1945 r. działalności na Ziemiach Zachodnich i Północnych; 2) znajdowanie się gruntu w zasobach Państwowego Funduszu Ziemi albo w Zasobie Własności Rolnej Skarbu Państwa; 3) zgoda osoby prawnej – jeżeli grunty znajdują się w zarządzie lub użytkowaniu osoby prawnej; 4) spełnienie limitu obszarowego z art. 70a ust. 2 ustawy. Skarżący pomija jednak to, że niniejsza sprawa dotyczy postanowień wydawanych w administracyjnym toku instancji w tzw. postępowaniu incydentalnym z art. 106 Kpa, gdzie Prezes ANR ocenia istnienie podstaw do wyrażenia zgody na przekazanie konkretnej nieruchomości przez pryzmat nałożonych na Agencję zadań ustawowych oraz zasad gospodarowania nieruchomościami rolnymi. To zaś, czy w sprawie głównej, tj. w sprawie o przekazanie nieruchomości na własność kościelnej osoby prawnej, którą załatwia poprzez wydanie decyzji właściwy wojewoda są spełnione wskazane wyżej przesłanki materialnoprawne przekazania wykracza poza przedmiot niniejszej sprawy i wobec tego Sąd do tego zagadnienia się nie odniósł.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, że w niniejszej sprawie zaskarżone postanowienie, w części dotyczącej odmowy wyrażenia zgody na przekazanie na własność skarżącemu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], naruszało przepisy art. 7, art. 9, art. 77, art. 124 § 2, art. 126 i art. 107 § 3 Kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz art. 70a ust. 1-3 ustawy, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Z tego względu Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art. 151 i art. 152 Ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie należnych skarżącemu kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 i art. 206 Ppsa w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło