I SA/Wa 2525/12
PostanowienieWSA w Warszawie2013-02-14
Skład orzekający: Dorota Apostolidis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada dochód z emerytury, gospodarstwo rolne oraz której córka dysponuje znacznymi oszczędnościami, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która posiada zabezpieczone potrzeby bytowe, uzyskuje stały dochód z emerytury, jest właścicielką gospodarstwa rolnego, a jej córka dysponuje znacznymi oszczędnościami, nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sytuacja materialna wnioskodawcy musi być wyjątkowo trudna i odbiegać od przeciętnej, a charakter zaskarżonej decyzji nie ma wpływu na ocenę wniosku.Stan faktyczny
L. L. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylającą decyzję Prezydenta Miasta ustalającą opłatę adiacencką. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, L. L. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na niski dochód z emerytury, brak dochodu córki oraz posiadany majątek. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a L. L. wniosła sprzeciw, podtrzymując swoje stanowisko. Sąd rozpoznał wniosek po sprzeciwie.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania L. L. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2012 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej postanawia odmówić przyznania L. L. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
L. L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2012 r., nr [...], którą organ uchylił decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] ustalającą opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek jej podziału od J. L., A. L., K. L., L. L. i M. L. w łącznej wysokości [...] zł.
W następstwie wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 404 zł L. L. nadesłała do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k- 13).
W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawczyni wyjaśniła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką. Jedynym dochodem rodziny jest renta wypłacana skarżącej w wysokości [...] zł. Ponadto córka utrzymuje się z odsetek w wysokości [...] zł pochodzących z oszczędności zgromadzonych na koncie w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni ujawniła również, że posiada majątek w postaci domu o powierzchni [...] m2 (w udziale [...]), nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha (w udziale [...]). Uzasadniając wniosek strona podała, że dysponuje bardzo skromnym dochodem, a jej córka nie pracuje, jest bezrobotna i nie przysługuje jej zasiłek. Oświadczyła, że niewielkie środki są w całości pochłaniane przez bieżące wydatki, wśród których podstawę stanowią zakup żywności, lekarstw, utrzymanie domu. Strona wskazała również, że ona sama nie posiada żadnych oszczędności i nie była przygotowana na opłacenie kosztów w ustalonej przez Sąd wysokości.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia 23 stycznia 2013 r., odmówił przyznania L. L. prawa pomocy w żądanym przez nią zakresie.
W dniu 5 lutego 2013 r., L. L. przesłała do Sądu sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego w którym zakwestionowała zasadność wydanego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu sprzeciwu strona wskazała, że
w nadesłanym formularzu wystarczająco opisała swoją sytuację finansową. Podkreśliła, że jest w podeszłym wieku, jest schorowana, i nie może podjąć dodatkowych zajęć. Również stan zdrowia jej córki, to, że jest bezrobotna i utrzymuje się z emerytury matki oraz z odsetek od zgromadzonych oszczędności nie pozwala na uiszczenie kosztów sądowych. Skarżąca wskazała, że w pierwotnym wniosku pominęła to, iż skarga dotyczy oceny legalności decyzji w której ustalono opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w łącznej wysokości [...] zł.
Reasumując wnioskodawczyni wskazała, że spełnia wymogi częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, a ich uiszczenie byłoby dla niej nadmiernym obciążeniem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy).
Zauważyć należy, że przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy ustawodawca nakazuje stosowanie surowych kryteriów oceny. Strona domagając się uwzględnienia takiego wniosku w całości czy też w części musi wykazać, że znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji, która w znaczący sposób odbiega od przeciętnej. Tylko zatem te osoby, które wykażą, iż ich sytuacja materialna jest ciężka mogą oczekiwać, że ich wniosek zostanie uwzględniony. Takie stanowisko wielokrotnie akcentowały również w orzeczeniach sądy administracyjne. Podkreślenia wymaga, że dla oceny zasadności wniosku znaczenie ma wyłącznie sytuacja majątkowa ubiegającego się o pomoc prawną. Na sposób rozstrzygnięcia w żaden sposób nie wpływa charakter zaskarżonej decyzji. Dlatego też dla w niniejszej sprawie dla oceny żądania skarżącej o zwolnienie jej od kosztów nie ma znaczenia to, że przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja ustalająca wysokość opłaty adiacenckiej
w wysokości [...] zł.
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy uznać, że L. L. nie wykazała, że pozostaje w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy w żądanym zakresie.
Przyjmując argumentację skarżącej podniesioną w sprzeciwie, należy wskazać, że strona ma zabezpieczone potrzeby bytowe i uzyskuje stały dochód z emerytury. Ponadto jest właścicielką gospodarstwa rolnego. Nie bez znaczenia jest również to, że pozostająca z nią we wspólnym gospodarstwie domowym córka zgromadziła oszczędności w wysokości [...] zł. Nie można zatem uznać, że osoba, która prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką dysponującą taka kwotą środków nie jest w stanie samodzielnie opłacić samodzielnie kosztów sądowych z których najwyższy to wpis od skargi w wysokości 404 zł.
Jak wyjaśnił referendarz sądowy w postanowieniu z dnia 23 stycznia 2013 r., wysokość innych kosztów sądowych np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do Sądu) nie jest obecnie znana, ponieważ będzie zależna od przebiegu sprawy. Niemniej jednak nie będą one wyższe niż wpis od skargi.
Mając na uwadze powyższe, uznając, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki do uwzględnienia wniosku na podstawie art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło