I SA/Wa 2528/10

PostanowienieWSA w Warszawie2011-09-09

Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może otrzymać prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata lub radcy prawnego w sprawie administracyjnej, gdy jego sytuacja majątkowa nie jest szczególnie trudna?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi przysługuje osobom, które z przyczyn od siebie niezależnych nie są w stanie ponieść kosztów udziału w postępowaniu bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca, posiadając stały dochód oraz oszczędności, nie wykazał, że znajduje się w takiej trudnej sytuacji majątkowej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Wnioskodawca A.D. złożył wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Wojewody o odmowie ustalenia odszkodowania. Wniosek został odmownie rozpatrzony przez referendarza sądowego, a następnie rozpoznany ponownie przez WSA w Warszawie. Wnioskodawca wykazał dochody z emerytury polskiej i kanadyjskiej oraz posiadał dom i oszczędności. Nie przedstawił dodatkowych wyjaśnień ani dokumentów, kwestionując jedynie negatywną decyzję sądu.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A.D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi A.D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący A.D. wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu z dnia 28 lipca 2011 r. wystąpił o ustanowienie profesjonalnego przedstawiciela. Wniosek powyższy rozpoznany został odmownie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 12 sierpnia 2011 r., sygn. akt. I SA/Wa 2528/10. W dniu 30 sierpnia 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęło pismo stanowiące sprzeciw A.D. od przedmiotowego postanowienia z dnia 12 sierpnia 2011 r., wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem jego utrzymania jest emerytura polska w wysokości 95 (dziewięćdziesiąt pięć) złotych oraz emerytura kanadyjska w wysokości 1025 (jeden tysiąc dwadzieścia pięć) dolarów kanadyjskich. Ponadto skarżący wskazał, że jest właścicielem [...] domu o powierzchni [...] m2 oraz, że posiada oszczędności na koncie w wysokości [...] dolarów. Wnosząc sprzeciw strona nie przedstawiła dodatkowych wyjaśnień ani dokumentów. Skarżący podniósł jedynie, że nie zgadza się z negatywną decyzją Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ppsa, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest rzeczywiście ciężka. Instytucja powyższa ma na celu bowiem umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, które z przyczyn od siebie niezależnych nie są w stanie zdobyć środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym. W niniejszej sprawie – zdaniem Sądu – skarżący nie wykazał należycie, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego oraz kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawca uzyskuje stały, miesięczny dochód w wysokości 95 zł. oraz 1025 CAD. Posiada ponadto [...] domu o powierzchni [...] m2 oraz oszczędności w wysokości [...] USD. Nie można zatem uznać, że wnioskodawca jest osobą ubogą, pozbawioną środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. W ocenie Sądu sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie jest szczególnie trudna i z posiadanych środków jest w stanie ponieść koszty ustanowienia profesjonalnego przedstawiciela bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Jak wyżej wskazano rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy ocenia się jedynie wykazaną we wniosku sytuację materialną wnioskodawcy. Instytucja prawa pomocy ma natomiast na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, które z przyczyn od siebie niezależnych nie są w stanie zdobyć środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym. W ocenie Sądu wnioskodawca do takiej kategorii osób nie należy, a zatem nie zaistniały w sprawie przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dodatkowo wskazać należy, że strona wnosiła o "wyznaczenie osoby, która by go przedstawiała w sądzie podczas jego nieobecności". Tymczasem postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postępowanie sądowe na zgodny wniosek stron na podstawie art. 126 ppsa, z uwagi na wyjazd skarżącego poza granicę kraju. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło