I SA/Wa 2532/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak po rozpoznaniu w dniu 10 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi H. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego i zasiłku celowego specjalnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołania H. P. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy [..] z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] o odmowie przyznania zasiłku celowego i zasiłku celowego specjalnego na całkowitą pomoc w kosztach ochrony mienia. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Pismem z dnia 7 sierpnia 2012 r., H. P. wystąpił do Ośrodka o przyznanie usług opiekuńczych do samodzielnej egzystencji. Wnioskodawca został wezwany do sprecyzowania swojego wniosku i określenia jakiej pomocy oczekuje. W oświadczeniu z dnia 11 kwietnia 2014 r., wyjaśnił, że oczekuje pomocy na całkowite pokrycie kosztów ubezpieczenia od wszelkich zdarzeń, szkód i krzywd swojego mienia. Organ pierwszej instancji ustalił, że H. P. mieszka sam w domu jednorodzinnym i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, w domu tym znajduje się jeden lokal, jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym orzeczonym na stałe, a jego dochodem jest renta strukturalna w kwocie [...] zł, zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł i dochód z gospodarstwa rolnego w kwocie [...] zł. Zatem łączny dochód stanowi kwota [...] zł, która o [...] zł przekracza kryterium ustawowe dla osoby samotnie gospodarującej –[...] zł. Organ wskazał również, że H. P. co miesiąc spłaca pożyczkę zaciągnięta od osoby prywatnej w wysokości [...] zł – kwotę [...] zł do Banku [...], które nie podlegają odjęciu od dochodu. Innych kosztów wnioskodawca nie przedstawił. Dokonując oceny sytuacji H. P. organ wskazał, że zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r., o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.) prawo do świadczeń pieniężnych przysługuje osobom lub rodzinom jeśli łącznie spełnią dwie przesłanki – legitymują się jedną z dysfunkcji wymienionych w art. 7 ustawy, a ponadto ich dochód nie przekracza ustawowego kryterium, które dla osoby samotnie gospodarującej wynosi [...] zł. Burmistrz Gminy [...] wskazał, że dochód H. P. wynosi [...] zł i przekracza kryterium ustawowe, co powoduje, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające przyznanie mu zasiłku celowego na podstawie art. 39 ustawy. Organ wskazał również, że nie znalazł podstaw do zastosowania art. 41 pkt 1 cytowanej ustawy, to jest przyznania H. P. specjalnego zasiłku celowego przy przekroczeniu kryterium dochodowego, bowiem w jego ocenie nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek do przyznania tej pomocy. Reasumując organ uznał, że wnioskowana przez H. P. pomoc na ochronę nieruchomości i mienia tam znajdującego się nie mieści się w katalogu rodzajów pomocy udzielanej na mocy ustawy o pomocy społecznej wymienionej w art. 36 ustawy, a ponadto dysponując znacznie przekroczonym dochodem w stosunku do ustawowego kryterium H. P. jest w stanie w ramach posiadanych środków zapewnić taka ochronę zlecając to profesjonalnej firmie. Mając na uwadze powyższe Burmistrz Gminy [..] decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] odmówił przyznania H. P. zasiłku celowego i zasiłku celowego specjalnego na pomoc w kosztach ochrony mienia. Od decyzji tej H. P. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wskazując, że mieszka sam od wielu lat i jest zmuszony czuwać w nocy i w dzień, z uwagi na powtarzające się kradzieże na terenie jego gospodarstwa. Zakwestionował również wliczenie do dochodu prowadzonego przez niego gospodarstwa domowego kwoty dochodu z tego gospodarstwa, które od wielu lat jest wydzierżawiane, a on nie uzyskuje stąd dochodu. W toku postępowania odwoławczego Kolegium dokonało analizy przepisów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, w tym przepisu art. 8 ust. 1 wskazującego na minimalny dochód dla ubiegającego się o pomocy społeczną, organ wyliczył również jaki jest dochód samego zainteresowanego i ustalił, że łącznie jest to kwota [...] zł. Kolegium wskazało również, że H. P. jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha przeliczeniowego, zatem wliczony do dochodu głównego dochód z tego gospodarstwa wynosi [...] zł i zaznaczył, że bez znaczenia jest okoliczność, że gospodarstwo zostało wydzierżawione i nie czerpie on z tego tytułu żadnych dochodów. Zdaniem organu odwoławczego dochód w ten sposób ustalony przekracza kryterium dochodowe wskazane w art. 8 ustawy wynoszące [...] zł. Kolegium uznało również, że wnioskodawca nie kwalifikuje się do przyznania mu specjalnego zasiłku celowego o którym mowa w art. 41 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Świadczenie z tego przepisu ma bowiem charakter zupełnie wyjątkowy, może być przyznane w szczególnie uzasadnionych przypadkach, a o jego możliwości decyduje nie dochód strony, ale sytuacja w której ona się znalazła. Kolegium uznało, że w kontrolowanej sprawie taki szczególny przypadek nie zachodzi, jak również cel wskazany przez H. P. nie mieści się w katalogu przypadków, o których mowa w art. 41 ustawy o pomocy społecznej. W związku powyższym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...]. Na powyższą decyzję H. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia. Skarżący podniósł, że pole, którego jest właścicielem wydzierżawił, a od uprawiającego pole nie pobiera dochodu, utrzymuje się z renty i pożyczek. Wskazał, że z uzyskiwanego dochodu pozostaje mu kwota [...] zł. Dodał, że jest honorowym krwiodawcą. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wniósł również o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a.") sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony nie wniosą sprzeciwu w terminie 14 dni – taka zaś sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Wniosek o rozpoznanie sprawy postępowaniu uproszczonym zgłosił organ w skardze, zaś skarżący w odpowiedzi na skargę nie sprzeciwił się rozpoznaniu sprawy w tym trybie. Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola sądowo-administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co skutkuje oddaleniem skargi wobec jej niezasadności. W pierwszej kolejności należy wskazać, że materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowej decyzji stanowi przepis art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115 poz. 726), zgodnie z tym przepisem zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, co oznacza, że zasiłek celowy jest formą pomocy pieniężnej przyznawanej na podstawie uznania administracyjnego. Wobec tego nawet samo spełnianie kryteriów ustawowych nie oznacza przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia. Uznanie administracyjne obejmuje ocenę warunków uzasadniających przyznanie pomocy, w tym cel, na który pomoc ta ma być przeznaczona. W ocenie Sądu zarówno Burmistrz Gminy [...] jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. słusznie uznały, że dochody uzyskiwane przez skarżącego przekraczają kryterium dochodowe określone w art. 8 ust 1 pkt 1) ustawy z dnia 12 marca 2004 r. tj. kwotę [...] zł. Z tej przyczyny wniosek o przyznanie zasiłku celowego na podstawie przepisu art. 39 tej ustawy nie mógł być pozytywnie rozpoznany. Słusznie organy uznały również, że nie zostały również spełnione przesłanki do przyznania skarżącemu zasiłku celowego specjalnego na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy na całkowitą pomoc w kosztach ochrony mienia. Przepis ten stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany zasiłek celowy specjalny. Organy prawidłowo wskazały, że w niniejszej sprawie nie występuje szczególnie uzasadniony przypadek, uprawniający skarżącego do otrzymania tego świadczenia. Wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowało się stanowisko, że celem zasiłku celowego jest zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej (art. 41 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 1 ustawy), a więc takiej potrzeby, która związana jest z codziennym życiem i codziennym zaspokajaniem potrzeb żywieniowych, zdrowotnych, mieszkaniowych, edukacyjnych, itp. (por. wyrok NSA z 16 lutego 2007 r. I OSK 1022/06 Lex 349601). Ponadto przepis art. 41 ust 1 wymaga dla przyznania specjalnego zasiłku celowego wystąpienia "uzasadnionego przypadku". Podkreślenia wymaga również to, że organ rozpoznający wniosek o przyznanie zasiłku celowego i zasiłku celowego specjalnego nie ma obowiązku spełniania wszelkich żądań stron, gdyż musi on w pierwszej kolejności ocenić czy zaspokojenie potrzeby bytowej, której sfinansowania żąda wnioskodawca, jest w świetle jego sytuacji życiowej rzeczywiście niezbędne. W ocenie Sądu, organy obu instancji słusznie przyjęły, że sytuacja H. P. nie stanowi "uzasadnionego przypadku" i nie jest nim w szczególności wynajęcie i opłacenie pomocy w kosztach ochrony mienia. Żądanie skarżącego wykracza również poza ustawowe zadania określone w przepisach o pomocy społecznej. Wskazać należy, że zaskarżone decyzje zostały wydane w ramach tzw. uznania administracyjnego co oznacza, że potrzeby skarżącego mogły zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej, a działanie organu oznacza załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela w sytuacji zaistnienia uzasadnionego przypadku, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Reasumując Sąd uznał, że wydając zaskarżone decyzje organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, powołana przez nie argumentacja jest przekonywująca i dlatego odmowa przyznania świadczenia nie narusza zasady swobodnego uznania organu. Organy obydwu instancji wszechstronnie i zgodnie z przepisami prawa przeprowadziły postępowanie i wydały trafne rozstrzygnięcie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 w związku z art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a., ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.