I SA/Wa 2534/13

WyrokWSA w Warszawie2014-06-12

Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Dorota Apostolidis, Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy gmina nabyła z mocy prawa własność nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, jeśli decyzją administracyjną z późniejszego okresu stwierdzono nabycie tej działki przez gminę, a stan własności z dnia 31 grudnia 1998 r. nie został jednoznacznie ustalony w kontekście art. 73 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną?
Ratio decidendi
Gmina nie nabyła z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, jeśli ostateczna decyzja administracyjna z późniejszego okresu stwierdziła nabycie tej działki przez gminę. W takiej sytuacji nie można uznać, że w dniu 31 grudnia 1998 r. nieruchomość nie stanowiła własności gminy, co jest jedną z przesłanek nabycia z mocy prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku K.G. o stwierdzenie nabycia z mocy prawa przez Gminę własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Organy administracji (Wojewoda, Minister) odmówiły stwierdzenia nabycia, wskazując na brak spełnienia przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów k.p.a. i prawa materialnego, wskazując na pominięcie istotnych okoliczności faktycznych, w tym brak wywłaszczenia lub wykupu części działki zajętej pod drogę. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Tadeusz Nowak (spr.) Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi K.G. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia przez gminę mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. oddala skargę. Wojewoda [...] działając na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), decyzją z dnia [...] znak: [...] odmówił stwierdzenia nabycia z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Gminę [...] własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, położonej w [...] gmina [...] stanowiącej część działki nr [...] o pow. [...] ha. Po rozpatrzeniu odwołania K. G., reprezentowanego przez radcę prawnego A.K, od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] znak: [...] odmawiającej stwierdzenia nabycia z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Gminę [...] własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, położonej w [...], gmina [...] oznaczonej jako część działki nr [...] o pow. [...] ha, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...]. W toku postępowania administracyjnego ustalono na podstawie odpisu księgi wieczystej [...], że w dniu [...] nieruchomość położona w [...] gmina [...] oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha stanowiła własność K.G. Decyzją Kierownika Referatu Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...] znak: [...] dokonano zatwierdzenia granic i znaków granicznych, według stanu ustalonego na podstawie przeprowadzonej rozprawy granicznej w dniu [...] mającej na celu wyznaczenie granic drogi publicznej, przewidzianej do modernizacji, z gruntami przyległymi. Z wykazu zmian gruntowych wynika, że z działki nr [...], stanowiącej własność K. G., ubyło wówczas [...] ha i powierzchnia działki nr [...] określona została na [...] ha. Z wykazu zmian gruntowych przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w [...] (operat [...]) wynika, że w wyniku pomiaru nastąpił ubytek powierzchni działki nr [...] o [...] ha. Pismem z dnia [...] geodeta uprawniony wskazał, iż w dniu [...] dokonał wznowienia granic działki nr [...] z drogą gminną oznaczoną jako działka nr [...] i ustalił, iż przedmiotowa droga gminna posiadała szerokość 4 metrów. Po pomiarach tych dróg w [...] szerokość drogi została ustalona na 12 metrów. Powyższe wskazuje na poszerzenie drogi gminnej w miejscowości [...]. Ustalono również, że decyzją Wojewody [...] z dnia [...] znak: [...] działka nr [...] z dniem [...] stała się własnością Gminy [...]. Zdaniem Ministra, mającego powyższe na uwadze, ubytek powierzchni działki nr [...] o [...] ha nie oznacza, że obecnie w granicach działki nr [...] powstałej z działki nr [...], znajduje się grunt o pow. [...] ha zajęty pod drogę. Jeżeli zaś grunt ten wszedł w skład działki drogowej nr [...] (dawniej [...]), to jest to kwestia odrębna, dotycząca praw do części działki nr [...] objętej księgą wieczystą [...]. Biorąc natomiast pod uwagę ustalenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] znak: [...] o przejściu na własność Gminy [...] działki nr [...] z dniem [...] brak jest podstaw określonych w art. 73 ww. ustawy, do nabycia z mocy prawa własności nieruchomości jako zajętej pod drogę publiczną. Na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] skargę wniósł K. G., zarzucając naruszenie art. 7, 8, 9, 11, 61 i 107 k.p.a. poprzez pominięcie istotnych okoliczności faktycznych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności takiej jak to, że skarżący złożył wniosek [...] o uregulowanie stanu działki nr [...], stanowiącej drogę gminną, z działką nr [...] stanowiącą w tej dacie własność skarżącego, oraz wypłatę odszkodowania z tytułu zajęcia części działki nr [...] na drogę publiczna stanowiącą działkę nr [...], gdyż działki te mimo rozgraniczenia nie zmieniły stanu własności, stąd istniały przesłanki do zastosowania art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (D.U. Nr 133 poz. 872 ze zm.) umożliwiającego zgłoszenie takiego żądania w terminie do [...], gdy część działki nr [...], która weszła w skład działki nr [...], nie została wywłaszczona ani też nie została wykupiona od skarżącego. Ponadto, zdaniem strony skarżącej, organ nie ustalił, na jakiej podstawie wywłaszczona została część działki nr [...] z przeznaczeniem na poszerzenie drogi, ponieważ ze wskazywanej w zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z [...] stwierdzającej nabycie z dniem [...] przez Gminę [...] z mocy prawa działki nr [...] nie wynika, czy uwłaszczenie działki dotyczyło jej granic przed poszerzeniem drogi gminnej, czy obejmowało również działkę drogową [...] po jej poszerzeniu, co z kolei czyniłoby tę decyzję dotkniętą wadą prawą, gdyż poszerzenie tejże drogi gminnej nie mogło podlegać komunalizacji, gdy nie stanowiło w tej części własności publicznej, a nadal stanowiło własność skarżącego. Ponadto zdaniem strony skarżącej organy naruszyły przepis art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz.U. Nr 133 poz. 872 ze zm.) prawa materialnego poprzez brak jego zastosowania, względnie art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) bądź też art. 58 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (t.j. Dz.U. z 1989 r. nr 14 poz. 74 ze zm.). W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarżąca strona domagała się potwierdzenia, że część działki [...] została zajęta pod drogę publiczną, oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka [...] oraz stwierdzenia przejścia z mocy prawa na własność Gminy [...] tej części nieruchomości. Strona powołała się przy tym na przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że grunty nie stanowiące własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. ich własnością. Przesłanki te to władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego gruntami zajętymi pod drogi publiczne, nie stanowiącymi ich własności. Niespełnienie jednej z wymienionych przesłanek wyklucza uwłaszczenie w powołanym trybie. Wnioskodawca opiera swoje żądanie na znajdującym się w aktach sprawy geodezyjnym wznowieniu granic m.in. działki [...] z działką [...], wykonanym przez firmę "G." na zlecenie Urzędu Gminy w [...] z dnia [...]. Istotą nabycia na podstawie art. 73 ww. ustawy, jak słusznie zauważył organ pierwszej instancji, polega na przeniesieniu z dniem 1 stycznia 1999 r. tytułu własności do nieruchomości lub jej części zajętej pod drogę publiczną z właściciela lub współwłaścicieli tej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. na odpowiedni podmiot publicznoprawny, zależnie od kategorii drogi. Z tego względu niezbędne jest ustalenie stanu faktycznego i prawnego w dniu 31 grudnia 1998 r. tej części nieruchomości, która znajduje się pod drogą publiczną, a wchodzącą w skład działki nr [...]. W związku z powyższym podkreślić jeszcze raz należy, że nabycie prawa własności nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy uzależnione jest od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek: - zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, - pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa lub Gminy, - nieprzysługiwania Skarbowi Państwa ani Gminie prawa własności do nieruchomości. Niespełnienie jednej z wymienionych przesłanek wyklucza uwłaszczenie w powołanym trybie. Z akt sprawy wynika, że na podstawie ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] znak: [...] działka nr [...] z dniem [...] stała się własnością Gminy [...]. Skoro tak, to żadna część działki nr [...] nie mogła w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowić własności K. G., ponieważ takie ustalenia ostatecznej decyzji są wiążące. Zatem nie zaistniały ww. przesłanki umożliwiające pozytywne rozpatrzenie wniosku strony skarżącej. W tej sytuacji stwierdzić należy, że wniesiona skarga jest bezzasadna i brak jest podstaw do jej uwzględnienia. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło