I SA/Wa 2545/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant specjalista Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2011 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia jednorazowej pomocy w formie zasiłku celowego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., po rozpoznaniu odwołania W. P., decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy L. z dnia [...] października 2010 r., nr [...] o odmowie przyznania W. P. jednorazowego świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego w związku z powodzią. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Wójt Gminy L. decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...] odmówił W. P. przyznania jednorazowego świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego w związku z powodzią. W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskodawca nie spełnia jednej z przesłanek zawartych w § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 lipca 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez powódź, obsunięcie ziemi lub huragan w 2010 r. (Dz. U. Nr 132, poz. 889) – zwanego dalej rozporządzeniem. W. P. nie podlega bowiem ubezpieczeniu społecznemu rolników, ponieważ ma przyznane prawo do emerytury rolniczej. Od powyższej decyzji W. P. wniósł odwołanie. W odwołaniu podkreślił, że rozstrzygnięcie organu jest dla niego bardzo krzywdzące. Wskazał, że zawsze opłacał składki na ubezpieczenie społeczne rolników i nigdy w opłacaniu ich nie zalegał, natomiast obecnie po uzyskaniu wieku emerytalnego, otrzymuje emeryturę rolniczą w wysokości [...] zł. W. P. zauważył, że straty w jego gospodarstwie rolnym spowodowane przez powódź były znaczne. Skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie niniejsze sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy L. z dnia [...] października 2010 r., nr [...]. Organ wskazał, że zgodnie z § 2 rozporządzenia pomocy udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli: 1) co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, objętym ubezpieczeniem społecznym rolników; 2) szkody spowodowane przez powódź, obsunięcie się ziemi lub huragan w uprawach rolnych lub zwierzętach gospodarskich wynoszą średnio 30 % średniej rocznej produkcji rolnej z trzech lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzający rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji w gospodarstwie rolnym, w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników; 3) szkody spowodowane przez powódź, obsunięcie się ziemi lub huragan w uprawach rolnych lub zwierzętach gospodarskich, budynkach inwentarskich, magazynowo-składowych, szklarniach, innych budynkach i budowlach służących do produkcji rolniczej, ciągnikach, maszynach i urządzeniach rolniczych zostały oszacowane przez komisję, o której mowa w przepisach w sprawie realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód. Kolegium zaznaczyło, że powyższe warunki muszą być spełnione łącznie, a niespełnienie choćby jednego z nich wyklucza możliwość przyznania tego rodzaju świadczenia. Organ odwoławczy ustalił, że W. P. posiada gospodarstwo rolne o pow. [...] ha, z tego [...] ha stanowią użytki rolne i nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników od marca 2010 r. Na podstawie decyzji Prezesa Kasy Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] marca 2010 r. ma ustalone prawo do emerytury rolniczej od 1 marca 2010 r. Z protokołu oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi z dnia 7 lipca 2010 r., sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę wynika, że szkody spowodowane przez powtarzające się ulewne deszcze, oszacowane przez komisję wynoszą powyżej 30 %. Kolegium stwierdziło, że co prawda wnioskodawca spełnia przesłanki z pkt 2 i 3 § 2 rozporządzenia, jednak nie została spełniona przesłanka pierwsza zawarta w § 2 rozporządzenia. Organ wyjaśnił, że przez pojęcie rolnika zawarte w art. 6 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników należy rozumieć pełnoletnią osobę fizyczną, zamieszkującą i prowadzącą na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osobę, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia. Kolegium wskazało, że obowiązek ubezpieczenia społecznego rolników uregulowany jest w art. 7 ust. 1 i art. 16 ust. 1 i 3 tej ustawy. Zgodnie z tymi przepisami ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu podlega z mocy ustawy rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny, jeżeli ten rolnik lub domownik nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo nie ma ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Ubezpieczeniu emerytalno- rentowemu podlega z mocy ustawy również rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego, jednakże przepisu tego nie stosuje się do osoby, która podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub ma ustalone prawo do emerytury lub renty, lub ma ustalone prawo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Zdaniem organu odwoławczego W. P. jest wprawdzie rolnikiem w rozumieniu powyższej ustawy, jednakże nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników (decyzja Prezesa KRUS z dnia [...] marca 2010 r. ustalająca prawo do emerytury rolniczej), co jest niezbędnym warunkiem ubiegania się o przyznanie zasiłku celowego na podstawie powołanego rozporządzenia. Kolegium zauważyło, że niepodleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników, oznacza, iż nie spełniono ustawowej przesłanki do udzielenia pomocy w związku ze szkodami spowodowanymi przez powódź i nie ma tu znaczenia to, że w przeszłości takiemu ubezpieczeniu wnioskodawca podlegał. Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] W. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skarżący podał, że organy administracji w przesłanych pismach powołują się na przepisy wskazując, że skarżącemu nie przysługuje zasiłek, ponieważ nie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Skarżący podał, że ostatnią składkę do KRUS odprowadził w styczniu 2010 r. natomiast w marcu 2010 r. przyznano mu emeryturę, ponieważ ukończył 65 rok życia. Skarżący zauważył, że jego sytuacja jest dość specyficzna, ponieważ nie może przekazać gospodarstwa, bo ma nieuregulowane sprawy spadkowe po śmierci żony. Z tego powodu ma zawieszoną emeryturę i dlatego też nie odprowadza składek ubezpieczeniowych. W. P. podał, że nadal sam prowadzi gospodarstwo rolne, chowa [...] sztuk bydła i uprawia użytki zielone. W związku z odmowną decyzją z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. czuję się pokrzywdzony, gdyż inni rolnicy nie uprawiają ziemi, nie chowają bydła, a mimo to otrzymali zasiłek powodziowy. Skarżący zauważył, że nigdy nie otrzymał żadnej pomocy z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. Jego użytki zielone są do tej pory zalane, a główny rów melioracyjny "kaczor" do tej pory nie udrożniony. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymało stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. W piśmie z dnia 12 stycznia 2011 r. W. P. powtórzył argumentację skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. Rację ma Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. twierdząc, że W. P. nie jest uprawniony do jednorazowego zasiłku pieniężnego o którym mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez powódź, obsunięcie się ziemi lub huragan w 2010 r. Z § 2 w zw. z § 10 tego rozporządzenia wynika, że z tego rodzaju pomocy mogą skorzystać jedynie osoby, które są rolnikami w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników i jednocześnie objęte są ubezpieczeniem społecznym rolników. Tymczasem W. P. warunku tego nie spełnia, ponieważ mimo, że posiada gospodarstwo rolne o pow. [...] ha w miejscowości L., to na mocy decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] stycznia 2010 r. od dnia [...] stycznia 2010 r. ma przyznaną emeryturę rolniczą (oryginał dokumentu okazany Sądowi podczas rozprawy). Z oświadczenia skarżącego zawartego w odwołaniu wynika, że skarżący pobiera emeryturę w zmniejszonej wysokości, ponieważ dotychczas nie przekazał gospodarstwa rolnego oraz że nie opłaca składek ubezpieczeniowych. Skoro zatem skarżący w dniu wydania zaskarżonej decyzji nie był objęty ubezpieczeniem społecznym rolników, o którym mowa w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.), ponieważ otrzymał decyzję o przyznaniu emerytury i nie opłacał składek, to Wójt Gminy L. zasadnie odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zauważa, że dla niniejszej sprawy nie ma znaczenia to, że skarżący do chwili otrzymania emerytury opłacał składki, ponieważ dla niniejszej sprawy miarodajny jest stan faktyczny i prawny istniejący w dniu wydania przez organ decyzji. Tymczasem w dacie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji skarżący nie był już objęty obowiązkiem opłacania składek ubezpieczeniowych (art. 3a ust. 4 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników) i ich faktycznie nie opłacał. Na wynik niniejszej sprawy nie ma wpływu także to, że skarżący nigdy nie starał się o jakąkolwiek pomoc ze środków Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w m. L. To zaś, czy inni rolnicy zasadnie otrzymali jednorazowy zasiłek powodziowy pozostaje poza przedmiotem kontroli Sądu w tej konkretnej sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.