I SA/Wa 255/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-04-04

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykazał trudną sytuację materialną i zdrowotną, powinien zostać przyznany całkowitym prawem pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, mimo nieprzedłożenia wszystkich żądanych dokumentów?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Sąd uznał, że mimo nieprzedłożenia wszystkich żądanych dokumentów, przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja materialna, zdrowotna i rodzinna, w tym wysokie koszty leczenia przy niskich dochodach, uzasadnia przyznanie pomocy w pełnym zakresie, aby zapobiec uszczerbkowi w niezbędnych kosztach utrzymania.
Stan faktyczny
B. C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w związku ze skargą na decyzję Ministra Infrastruktury. Wnioskodawca, 83-letni inwalida I grupy, schorowany, z niskimi dochodami z renty i wysokimi wydatkami na leczenie swoje i żony, nie był w stanie ponieść kosztów postępowania. Sąd wezwał go do złożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną, jednak wnioskodawca nie odpowiedział na wezwanie.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. C. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez gminę prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W. B. C.wnioskiem nadanym w Urzędzie Pocztowym w dniu 4 marca 2008 r. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze swojej skargi na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez gminę prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę. W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, iż jest osobą w podeszłym wieku (83 lata), schorowaną (dializuje się w odległym o [...] km od miejsca zamieszkania szpitalu, do którego dojeżdżać musi taksówką), ma kłopoty z samodzielnym poruszaniem się. Mieszka wraz z żoną u córki w jednym pokoju. Jest inwalidą I grupy. Jego dochody są bardzo niskie w stosunku do wydatków jakie musi ponosić na lekarstwa. Skarżący wskazując na duże płatności za gaz, którym ogrzewa mieszkanie, elektryczność i żywność podniósł, że uzyskiwane przez niego dochody z renty nie wystarczają na pokrycie miesięcznych wydatków. Żona skarżącego jest również osobą chorą na [...] i przyjmuje dwa razy dziennie zastrzyki z [...], których koszt wynosi [...] złotych za zastrzyk. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Do wniosku Skarżący dołączył m.in.: -kopię decyzji o podwyższeniu mu renty i wypłacie świadczeń w zbiegu z dnia [...] marca 2005 r., z której wynika, iż od 1 marca 2005 r. jego renta wraz z dodatkami (pielęgnacyjnym, kombatanckim i ryczałtem energetycznym) wynosi [...] złotych netto, -kopię decyzji o ponownym ustaleniu renty z dnia [...] marca 2005 r., z której wynika, iż wysokość otrzymywanej od 1 marca 2005 r. renty żony skarżącego wynosi [...] złotych netto, -oświadczenie o ponoszonych wydatkach, w którym wskazał, że na leki miesięcznie wydaje od [...] do [...] złotych, dojazdy na dializy do szpitala w styczniu i lutym bieżącego roku przez dwa tygodnie wyniosły [...] złotych, zastrzyki z [...] dla żony stanowią wydatek [...] złotych miesięcznie, inne lekarstwa (na [...], [...], [...]) to przeciętny miesięczny koszt [...] złotych. Dalsze miesięczne płatności wynoszą: faktura [...] złotych, elektryka [...] złotych, woda i kanalizacja [...] złotych, MPO [...] złotych, żywność ok. [...] złotych. Celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy, pismem z dnia 12 marca 2008 r. referendarz sądowy wezwał w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Bogusława Chmielowca do złożenia, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy następujących dokumentów: - wykazu i wyciągów z posiadanych przez wnioskodawcę i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące poprzedzające datę złożenia wniosku, - dokumentów potwierdzających aktualnie uzyskiwany przez wnioskodawcę oraz osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym dochód, tj. np. odcinki emerytury/renty (w przypadku wnioskodawcy i jego żony), zaświadczenia z zakładów pracy o uzyskiwanym w ostatnich trzech miesiącach poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy wynagrodzeniu netto (w przypadku innych osób zamieszkujących wspólnie z wnioskodawcą – w tym córki), Jednocześnie w związku zawartą w oświadczeniu złączonym do wniosku o przyznanie prawa pomocy informacją dotyczącą wydatków domowych, wezwano skarżącego do wyjaśnienia w powyższym terminie jakiego tytułu dotyczy miesięczna płatność określona jako "faktura [...] złotych" oraz wyjaśnienia czy prócz wnioskodawcy i jego małżonki pozostałe osoby zamieszkujące w domu (np. córka) partycypują w kosztach jego utrzymania. Powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 17 marca 2008 r., co potwierdza znajdujące się w aktach sądowych sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru pisma, jednakże do dnia wydania niniejszego rozstrzygnięcia pozostało ono bez odpowiedzi. W tym stanie rzeczy stwierdzono co następuje. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Stosownie zaś do art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Zakres żądanego w niniejszej sprawie przez stronę prawa pomocy jest zakresem całkowitym, w rozumieniu art. 245 § 2 powołanej ustawy. Wprawdzie w formularzu wniosku skarżący nie wskazał w rubryce 4 zakresu żądanego prawa, niemniej w treści uzasadnienia (rubryka 5) podał, iż wnosi o zwolnienie z kosztów sądowych, zaś w piśmie przewodnim, przy którym tenże wniosek został nadesłany podał, że wnosi także o ustanowienie adwokata. W świetle wskazanych przez wnioskodawcę okoliczności dotyczących jego sytuacji materialnej, rodzinnej oraz stanu zdrowia, mimo nienadesłania dodatkowych żądanych w sprawie dokumentów, stwierdzić należy, że znajduje się on w sytuacji kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie w sprawie profesjonalnego pełnomocnika, a więc w zakresie całkowitym, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy. Niewątpliwie podeszły wiek i zły stan zdrowia skarżącego oraz jego małżonki i związana z tym konieczność ponoszenia znacznych wydatków na leczenie (wg przedstawionych wyliczeń łącznie ok. [...] złotych miesięcznie) przy uzyskiwanych przez małżonków dochodach w łącznej kwocie [...] złotych miesięcznie wskazują, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego bez ryzyka wystąpienia uszczerbku w niezbędnych kosztach utrzymania siebie i żony. Zważyć przy tym należy, iż prócz ww. kosztów leczenia skarżący ponosi także koszty bieżącego utrzymania. W tej sytuacji nie jest on tym bardziej w stanie ponieść kosztów ustanowienia w sprawie adwokata z wyboru. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło