I SA/Wa 255/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. M. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2012 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 255/13 odrzucił skargę J. M. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2012 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wnioskiem z dnia 27 marca 2013 r. (data wpływu do Sądu) J. M. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wniosek ten został rozpoznany odmownie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 27 maja 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 255/13. W terminie otwartym do złożenia środka odwoławczego J. M. złożył sprzeciw od ww orzeczenia wobec czego utraciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. Jak wynika z nadesłanego przez stronę urzędowego formularza o przyznanie prawa pomocy, wnioskodawca mieszka z matką, prowadzi jednak osobne gospodarstwo domowe. Skarżący zaznaczył, że posiada dom oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha wraz z budynkami gospodarczymi. Źródłem jego utrzymania jest dochód uzyskiwany ze sprzedaży mleka w wysokości około [...] zł miesięcznie oraz dopłata obszarowa z Agencji [...], która w 2012 r. wyniosła [...] zł. Wnioskodawca podkreślił, że uzyskiwany dochód przeznacza na wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego oraz na utrzymanie i zakup żywności. W tej sytuacji nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania w sprawie. Odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego, skarżący J. M. nadesłał m.in. kserokopię decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, kserokopię decyzji w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego, kserokopie szeregu rachunków związanych z kosztami utrzymania, wyciąg z rachunku bankowego. Natomiast w piśmie z dnia 26 kwietnia 2013 r. skarżący wskazał ilość sztuk posiadanego bydła i żywca oraz oświadczył, że przyznane decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r., odszkodowanie złożone zostało do depozytu sądowego "bezprawnie, bez jego zgody". W nadesłanym sprzeciwie z dnia 10 czerwca 2013 r., skarżący wskazał, że nie jest w stanie w stanie "wnieść opłaty" i wyjaśnił, że otrzymywane wypłaty za mleko przeznacza na opłaty na KRUS, opłaty za prąd, gaz, telefon itp. Wskazał ponadto, że otrzymywane dopłaty z Agencji [...] przeznacza na nawozy i paliwo ciągnika rolniczego. Ponadto ponownie wskazał, że odszkodowanie za działki za działki o nr [...] i [...] w obrębie [...] zostało złożone do depozytu sądowego "bezprawnie, bez jego zgody" i że nie może w tej chwili podjąć tej sumy ponieważ trwa postępowanie w Sądzie Cywilnym w sprawie wiaty przystankowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ppsa, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Przede wszystkim wyjaśnić należy, że Instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, które z przyczyn od siebie niezależnych nie są w stanie zdobyć środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym. W ocenie Sądu wnioskodawca do takiej kategorii osób nie należy, a zatem nie zaistniały w sprawie przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zdaniem Sądu, J. M. nie wykazał należycie, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego oraz kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, bez uszczerbku utrzymania. Z przedstawionych przez stronę dokumentów wynika co prawda, że uzyskiwany przez niego dochód ze sprzedaży mleka jest stosunkowo niewielki, nie można jednak pominąć, że decyzją z dnia z dnia [...] lutego 2010 r. przyznane mu zostało odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość w wysokości [...] zł. Okoliczność, że skarżący dotychczas nie podjął ww. kwoty (złożonej do depozytu sądowego) nie zmienia faktu, że może to zrobić w każdej chwili i jest to uzależnione jedynie od jego woli. Sytuacji skarżącego nie można w związku z tym uznać za szczególnie trudną i nie można uznać, że nie posiada on środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego oraz uzyskania porady prawnika. Jak wyżej wskazano rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy ocenia się jedynie wykazaną we wniosku sytuację materialną wnioskodawcy. Instytucja prawa pomocy ma natomiast na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, które z przyczyn od siebie niezależnych nie są w stanie zdobyć środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym. W ocenie Sądu wnioskodawca do takiej kategorii osób nie należy, zwłaszcza, że jak wskazano to już powyżej, w każdej chwili może podjąć kwotę [...] zł złożoną do depozytu sądowego, a zatem nie zaistniały w sprawie przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zwłaszcza, ze na tym etapie postępowania koszty te sa stosunkowo niewielkie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 246 § 1 pkt 1 i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.