I SA/Wa 2550/13

WyrokWSA w Warszawie2014-08-12

Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Magdalena Durzyńska, Dariusz Pirogowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podmiot, który był stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną, a następnie jego wniosek o wznowienie postępowania został odrzucony, posiada legitymację do wniesienia zażalenia na postanowienie o wstrzymaniu wykonania tej decyzji?
Ratio decidendi
Organ błędnie przyjął, że spółka, która była stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną i której dotyczyło postępowanie incydentalne w przedmiocie wykonalności tej decyzji, nie ma interesu prawnego do wniesienia zażalenia na postanowienie o wstrzymaniu wykonania tej decyzji. Stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, a w przypadku wznowienia postępowania i wstrzymania jego wykonalności, stronami są podmioty, które brały udział w postępowaniu pierwotnym.
Stan faktyczny
Spółka P. S.A. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) umarzające postępowanie zażaleniowe. SKO umorzyło postępowanie, uznając, że spółka nie ma legitymacji do wniesienia zażalenia na postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, ponieważ nie figuruje jako użytkownik wieczysty w księdze wieczystej. Spółka argumentowała, że samo badanie księgi nie jest wystarczające do ustalenia stron, a także że ma interes prawny w sprawie, ponieważ decyzja podziałowa została wydana na jej wniosek.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, stwierdził, że postanowienie nie podlega wykonaniu, zasądził od SKO na rzecz P. S.A. zwrot kosztów postępowania sądowego oraz zwrócił P. S.A. nadpłacony wpis sądowy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz P. S.A. z siedzibą w G. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4. zwraca z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz skarżącego P. S.A. z siedzibą w G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu nadpłaconego wpisu sądowego. Zaskarżonym do tutejszego Sądu postanowieniem [...] z dnia [...] sierpnia 2013r. działając na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r. poz. 267 zwanej dalej "kpa") oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz.U. 2001 r. Nr 79 poz. 856) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej jako "SKO"/ "organ") na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 144 kpa umorzyło postępowanie zażaleniowe dotyczące postanowienia Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. znak: [...] wstrzymującego z urzędu wykonanie decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. (znak: [...]) zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako dz. nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] ha, położonej przy ul. P. w W. SKO stwierdziło, że właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest Skarb Państwa (w którego imieniu włada A. [...]), nadto nieruchomość ta nie jest oddana w użytkowanie wieczyste a zatem skoro P. S.A. w G. nie przysługuje obecnie prawo użytkowania wieczystego ww. nieruchomości, to nie ma legitymacji do wniesienia zażalenia na postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. zatwierdzającej jej podział. Jak wynika z akt sprawy, decyzja z dnia [...] grudnia 2008 r. zatwierdzająca podział ww nieruchomości została wydana na wniosek P. S.A. w G., decyzja ta jest ostateczna. Wnioskami z dnia [...].03.2013 r. i z [...].05.2013 r. A. [...] (dalej jako "A.") wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją podziałową, podając jako przyczynę wznowienia postępowania niebranie bez swojej winy udziału w postępowaniu zakończonym tą decyzją (art. 145 § 1 pkt 4 kpa). A. podniosła, że Skarb Państwa, jako właściciel nieruchomości, winien być stroną postępowania dotyczącego jej podziału. Na skutek ww wniosku A., Prezydent [...] w dniu [...] kwietnia 2013 r. wznowił postępowanie w sprawie podziału nieruchomości a następnie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. wstrzymał z urzędu wykonanie decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. (znak: [...]). Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła P. S.A. w G. a SKO, jak wskazano wyżej, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013r. umorzyło postępowanie zażaleniowe przyjmując, że spółka, jako nie występująca w księdze wieczystej, nie ma interesu prawnego w sprawie. Skargę na postanowienie SKO umarzające postępowanie zażaleniowe złożyła P. S.A. w G. (dalej jako "skarżąca") podnosząc, iż samo badanie księgi nie jest wystarczające dla ustalenia podmiotów, którym przysługują lub przysługiwały prawa do danej nieruchomości. Spółka podniosła, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z tożsamością przedmiotowo-podmiotową gdy chodzi o postępowanie główne i kwestionowane postępowanie incydentalne w przedmiocie wykonalności skierowanej do niej uprzednio decyzji administracyjnej. Zaskarżonemu postanowieniu spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 28 kpa w zw. z art. 141 § 1 kpa poprzez przyjęcie, że P. S.A. w G. nie ma legitymacji do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. znak: [...], [...]. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2013 r., sygn. akt [...] o umorzeniu postępowania zażaleniowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "ppsa"), uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, przy czym zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonana zgodnie z przedstawionymi kryteriami sądowa kontrola zaskarżonego aktu wykazała zasadność zarzutów skargi i konieczność zastosowania w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie Sądu, w sprawie z naruszeniem art. 28 kpa - błędnie organ przyjął, że podmiot, na wniosek którego prowadzono postępowanie administracyjne i który był stroną tego postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji administracyjnej, nie ma interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym jej wykonalności. Zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jak się wskazuje w orzecznictwie, o tym czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony, a więc czy ma on interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy, przesądzają przepisy prawa materialnego, z których wynikają dla tego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania tej normy nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie - o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2000 r., sygn. akt: III SA 1876/99). Nie ma natomiast przymiotu strony i nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć podmiot, dla którego z przepisów prawa nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 lutego 2013 r. II SA/Łd 1034/12). W sprawie mamy do czynienia z problematyką wykonalności decyzji administracyjnej zatwierdzającej podział nieruchomości dokonywany w trybie przepisów zawartych w art. 92 i nast. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. 2014 r. poz. 518- dalej jako "ugn"). Jak wynika z akt sprawy ww podział nieruchomości został dokonany na wniosek skarżącej, która jednocześnie była adresatem decyzji głównej, której wykonalność z urzędu wstrzymał organ I instancji. Rację ma skarżąca spółka podnosząc, iż w przypadku wznowienia postępowania (z powodu którego organ z urzędu wstrzymał wykonalność decyzji podziałowej z [...] grudnia 2008r. ) granice postępowania wznowieniowego wyznacza zakres orzekania objęty postępowaniem zakończonym wydaną w sprawie głównej decyzją ostateczną. Mamy wówczas do czynienia z tożsamością sprawy zarówno pod względem podmiotowym jak i przedmiotowym. Wobec powyższego, zarówno gdy chodzi o postępowanie prowadzone w wyniku wznowienia postępowania jak i będące jego następstwem incydentalne postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonalności ostatecznej decyzji "głównej" – stronami postępowania są podmioty, które na prawach strony brały uprzednio udział w postepowaniu aktualnie wznowionym. W konsekwencji Sąd uznał, iż organ I instancji prawidłowo uznał skarżącą za stronę postępowania dotyczącego wstrzymania wykonalności ww decyzji podziałowej z 2008r., tak samo jak prawidłowo uznał ww spółkę za stronę wznowionego na skutek wniosku A. postępowania o podział przedmiotowej nieruchomości. W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie SKO należało uchylić ze wskazaniem, że organ ten, przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, uznając P. S.A. w G. za podmiot legitymowany do zainicjowania postepowania zażaleniowego – winien rozpoznać ww zażalenie merytorycznie. Marginalnie jedynie wskazać należy, iż w podstawie zaskarżonego postanowienia błędnie wskazano art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 144 kpa zamiast art. 138 § 1 pkt 3 kpa w związku z art. 144 kpa. Powyższe jednak nie miało znaczenia w sprawie, wobec uchylenia kontrolowanego postanowienia w całości. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z uwzględnieniem § 14 ust. 2 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. 2013 r. poz. 490). Jednocześnie na podstawie art. 152 ppsa wstrzymano wykonalność zaskarżonego postanowienia. Sąd też z urzędu zwrócił skarżącej 100 zł tytułem nadpłaconego wpisu, gdyż zgodnie z § 2 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2003, nr 221, poz. 2193) w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym wpis jest stały i wynosi 100 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło