I SA/Wa 2551/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi C. S. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej postanawia odmówić przyznania C. S. prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. C. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. W toku postępowania skarżący przesłał do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca wyjaśnił, że posiada wystarczające środki finansowe do opłacenia kosztów zastępstwa procesowego w prowadzonym postępowaniu we własnym zakresie, niemniej w jego ocenie znalezienie adwokata lub radcy prawnego, który podjąłby się prowadzenia sprawy jest niemożliwe. Skarżący wyjaśnił, że ".. prawnicy jak usłyszą nazwisko S. C., to każą mi tydzień czekać, a potem odmawiają wzięcia sprawy, ponieważ "KTOŚ" im nie pozwolił wziąć". W związku z powyższym, a także subiektywną oceną własnej sytuacji majątkowej skarżący wyjaśnił, że jest skłonny pokryć koszty udzielonej pomocy adwokata lub radcy prawnego, poniesione przez Skarb Państwa, jeżeli pełnomocnik taki zostanie dla niego ustanowiony w ramach przyznania prawa pomocy. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia 21 listopada 2013 r., odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w żądanym przez niego zakresie wyjaśniając, że brak możliwości faktycznego znalezienia osoby, która podjęłaby się reprezentowania jego interesów w toku postępowania sądowego nie może stanowić przyczyny wystąpienia z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, tym bardziej, że skarżący wykazał, że stać go na opłacenie prawnika. W dniu 3 grudnia 2013 r., C. S. przesłał do Sądu sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego w którym zakwestionował zasadność wydanego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazał, że inne sądy w kraju przyznawały mu pomoc prawną. Dlatego też uważa on, że również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powinien uwzględnić jego wniosek. Dodał również, że profesjonalny pełnomocnik jest mu potrzebny, gdyż w sprawie objętej skargą doszło do naruszenia prawa i zaistniały podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Wnioskodawca wskazał również, że domaga się tego, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał prawnika, który będzie jego pełnomocnikiem w sprawie, lub wystąpił z wnioskiem do Okręgowej Rady Adwokackiej lub Izby Radców Prawnych o przydzielenie mu takiego prawnika. C. S. podniósł również, że w skardze i kierowanych do Sądu pismach wskazał prawnika, który mógłby go reprezentować w jego sprawach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy). Zauważyć należy, że przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy ustawodawca nakazuje stosowanie surowych kryteriów oceny. Strona domagając się uwzględnienia takiego wniosku w całości czy też w części musi wykazać, że znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji, która w znaczący sposób odbiega od przeciętnej. Tylko zatem te osoby, które wykażą, iż ich sytuacja materialna jest ciężka mogą oczekiwać, że ich wniosek zostanie uwzględniony. Takie stanowisko wielokrotnie akcentowały również w orzeczeniach sądy administracyjne. Podkreślenia wymaga, że dla oceny zasadności wniosku znaczenie ma wyłącznie sytuacja majątkowa ubiegającego się o pomoc prawną. Na sposób rozstrzygnięcia w żaden sposób nie wpływa charakter zaskarżonej decyzji lub inne kwestie, które nie dotyczą sytuacji majątkowej strony. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy wskazać, że na skutek wniesionego sprzeciwu wydane przez referendarza sądowego postanowienie upada i Sąd zobligowany jest "od nowa" rozpoznać wniosek o przyznanie prawa pomocy. Dokonując oceny zasadności wniosku uznać należy, że brak jest podstaw do jego uwzględnienia. C. S. nie wykazał bowiem, że pozostaje w sytuacji uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. W treści nadesłanego urzędowego formularza wniosku skarżący wskazał wyraźnie, że stać go na opłacenie prawnika, jak również, że może pokryć koszty, które Skarb Państwa poniesie w związku z przyznaniem mu profesjonalnego pełnomocnika. Ponadto z treści formularza nie można w żaden sposób ustalić sytuacji majątkowej wnioskodawcy, bowiem ujawniona w nim argumentacja odnosi się do sprawy będącej przedmiotem skargi. W tej sytuacji uznać należy, że C. S. nie wykazał, iż pozostaje w sytuacji, która kwalifikowałaby go uwzględnienia złożonego wniosku, gdyż przedstawione argumenty nie mogą stanowić usprawiedliwionej podstawy rozpoznania wniosku zgodnie ze zgłoszonym żądaniem. Odnosząc się natomiast do wniosku C. S. dotyczącego wskazania przez Sąd prawnika, który będzie jego pełnomocnikiem w sprawie, lub wystąpienia przez Sąd z wnioskiem do Okręgowej Rady Adwokackiej lub Izby Radców Prawnych o przydzielenie mu takiego prawnika, należy wyjaśnić, że Sąd działania w tym zakresie mógłby podjąć jedynie w sytuacji, gdyby wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy rozpoznany został pozytywnie. Mając na uwadze powyższe, uznając, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki do uwzględnienia wniosku na podstawie art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.