I SA/Wa 2556/13

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi M. D. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2014 r. sygn. I SA/Wa 2556/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. D. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Po doręczeniu skarżącej ww. orzeczenia M. D. wnioskiem z dnia 22 kwietnia 2014 r. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W formularzu PPF wnioskodawczyni podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem. Oboje środki utrzymania czerpią ze świadczeń emerytalnych w łącznej wysokości [...] zł. Z oświadczenia wynika, że skarżąca wraz z mężem ponoszą dodatkowe wydatki na leczenie ze względu na swój zły stan zdrowia. Skarżąca posiada mieszkanie o powierzchni [...] m², w którym zamieszkuje wraz z mężem. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od zasady odpłatności postępowania i z tego powodu jego przyznanie następuje jedynie w wyjątkowej sytuacji, a mianowicie wówczas, kiedy ograniczone możliwości płatnicze strony lub wręcz ich brak pozbawiają ją możności skorzystania z przysługującego jej prawa do sądu. Przeszkoda ta musi mieć charakter realny, co oznacza, że uwzględnienie żądania przyznania prawa pomocy nie może nastąpić, gdy strona swoją sytuację materialną określa we wniosku jako złą, niemniej jej zobiektywizowana ocena dokonywana w postępowaniu sądowym wskazuje, że zgłoszone żądanie jest oparte wyłącznie na subiektywnym nastawieniu wnioskodawcy odnośnie do własnych (niewystarczających) możliwości płatniczych. W rozpoznawanej sprawie ustalenia przyjęte na podstawie przedstawionych we wniosku skarżącej informacji nie pozwalają uznać, by nie była ona w stanie ponieść we własnym zakresie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika celem dokonania przez niego (art. 194 § 4 p.p.s.a.) analizy postanowienia z dnia 1 kwietnia 2014 r. pod kątem celowości wniesienia środka odwoławczego, a w dalszej kolejności sporządzenia tego rodzaju środka, jeżeli przywołana analiza wskazuje na zasadność poddania stanowiska Sądu I instancji o odrzuceniu skargi kontrolą instancyjną sprawowaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Tak sformułowana ocena jest uzasadniona uznaniem, że skarżąca wraz z mężem uzyskują środki w wysokości ([...] zł) wystarczającej do tego, by stanowiły źródło pokrycia ww. wydatku, jak również niezbędnych kosztów utrzymania, przy założeniu nawet, że koszty te są wyższe od przeciętnych, albowiem obejmują również koszty leczenia skarżącej i jej męża (zakup leków, wizyty lekarskie). Nie ma podstaw, by przyjąć, że skarżąca w toku postępowania sądowego nie posiada środków finansowych na ustanowienie pełnomocnika, jeżeli uwzględnić, że była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego. W przedstawionym zakresie należy mieć na uwadze, że skarżąca czerpie środki utrzymania ze świadczenia emerytalnego, którego wysokość jest względnie stała, poniesione koszty ustanowionej reprezentacji ([...] zł – skarga, k. 4 akt) istotnie przekraczają kwotę środków potrzebnych do sporządzenia przez profesjonalnego pełnomocnika zażalenia na postanowienie sądu niewymagające dokonania skomplikowanej analizy prawnej (odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia w terminie braków formalnych skargi), jak również to, że koszty utrzymania gospodarstwa domowego składającej wniosek, jak wynika z treści przedstawionych wyjaśnień, nie zmieniły się istotnie w stosunku do okresu wcześniejszego, albowiem stan zdrowia skarżącej wymagał ponoszenia wydatków na leczenie już wcześniej (skarżąca była poddawana procedurom leczniczym, w tym także hospitalizowana w zagranicznych ośrodku leczniczym). Powyższe każe stwierdzić, że skarżąca posiada środki finansowe w wysokości wystarczającej do poniesienia wydatków wynikających z jej udziału w postępowaniu sądowym. Przeciwna ocena wymagałaby bowiem wykazania, że w dotychczasowym postępowaniu administracyjnym, w którym strona ponosiła wydatki na adwokata we własnym zakresie, było to możliwe jedynie ze względu na niższe koszty ustanowionego zastępstwa lub też niższe koszty utrzymania rodziny, które pozwalały na poniesienie wskazanego ciężaru. Z przedstawionych w niniejszym wniosku informacji ustalenia tego rodzaju jednakże nie wynikają, albowiem przytoczone przez stronę powody ubiegania się o prawo pomocy mają zakotwiczenie w okolicznościach, które już wcześniej występowały i kształtowały sytuację materialną rodziny. W tych warunkach, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.