I SA/Wa 2556/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-09-19

Skład orzekający: Aneta Żak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, pomimo trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej, posiada wystarczające środki finansowe, aby ponieść koszty sądowe bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, w tym kosztów leczenia?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że skarżący dysponuje środkami finansowymi pozwalającymi na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Pomimo podeszłego wieku, choroby i wydatków na leczenie, skarżący posiada dochody pozwalające na wygospodarowanie środków na koszty sądowe, a także na wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru oraz znaczące wsparcie finansowe dla wnuków, co świadczy o możliwości poniesienia tych kosztów.
Stan faktyczny
Skarżący W.R. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Skarbu Państwa. Skarżący podał, że jego gospodarstwo domowe utrzymywane jest z emerytur, jest właścicielem mieszkania, nie posiada innego majątku. Uzasadnił wniosek trudną sytuacją materialną, rodzinną i zdrowotną, wskazując na chorobę, koszty leczenia, wydatki stałe oraz wsparcie finansowe dla wnuków. Sąd ocenił, że pomimo wskazanych okoliczności, skarżący posiada wystarczające środki na pokrycie kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 19 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W.R. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W skardze wniesionej na decyzję Ministra Skarbu Państwa z [...] czerwca 2014 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, adwokata ustanowionego z wyboru, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku o prawo pomocy założonym następnie na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy (PPF) skarżący podał, że jego gospodarstwo domowe prowadzone wspólnie z żoną utrzymywane jest ze środków pochodzących z emerytur małżonków w łącznej wysokości [...] (brutto). Skarżący jest właścicielem mieszkania o pow. [...], nie posiada innego majątku, w tym oszczędności. Wystąpienie o zwolnienie od kosztów sądowych skarżący uzasadnił pozostawaniem w trudnej sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej. Skarżący (wiek [...] lat) jest osobą obłożnie chorą, wymagającą całodobowej opieki, jego żona ([...] lat) skierowana jest na leczenie operacyjne. Na lekarstwa i leczenie skarżący wydaje średnio [...] miesięcznie, na leki zagraniczne – [...]. Skarżący ponosi stałe miesięczne wydatki w wysokości [...] (czynsz, gaz, energia elektryczna, telefon, TV). Na kształcenie wnuków skarżący wydał [...]. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony tego postępowania, której celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie kosztów postępowania ponieść we własnym zakresie. Wyjątkowy charakter tej instytucji sprawia, że prawo pomocy udzielane jest przede wszystkim osobom znajdującym się szczególnie trudnej sytuacji materialnej, tj. nieposiadającym źródeł stałego dochodu oraz majątku, a także pozbawionym (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. W ocenie skarżącego, jego sytuacja materialna jest na tyle ciężka, że uniemożliwia mu wywiązanie się z obowiązku poniesienia kosztów sądowych w sprawie wszczętej wniesioną skargą. Oceny takiej, mając wzgląd na wysokość dochodów skarżącego oraz jego żony oraz ponoszonych przez nich wydatków, a także wysokość kosztów sądowych, nie można podzielić. Sytuacji materialnej skarżącego nie można utożsamiać z sytuacją osób pozbawionych zupełnie środków do życia lub posiadających środki niewielkie, wystarczające jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, które w zamiarze ustawodawcy mają być beneficjantami instytucji prawa pomocy. Opłaty sądowe, do pokrycia których zobowiązany jest skarżący nie przekroczą jednorazowo kwoty [...] (wysokość wpisu od skargi). W świetle złożonych przez stronę oświadczeń nie można przyjąć, że ich poniesienie doprowadzi do uszczerbku w utrzymaniu koniecznym skarżącego. Miesięczne dochody uzyskiwane w prowadzonym przez stronę gospodarstwie domowym wynoszą [...], co uwzględniając wysokość deklarowanych wydatków stałych ([...]) pozwala przyjąć, że skarżący posiada możliwość wygospodarowania środków niezbędnych do uiszczenia kosztów sądowych we własnym zakresie. Podeszły wiek i zły stan zdrowia skarżącego oraz jego małżonki nakazują przyjąć, że przy planowaniu budżetu domowego strony wydatki na leczenie mają priorytetowe znaczenie. W świetle oświadczeń złożonych we wniosku nie można jednak uznać, że uiszczenie kosztów sądowych sprowadzi na stronę zagrożenie w postaci niemożności zabezpieczenia środków na leczenie, skoro z bieżących dochodów skarżący był w stanie wygospodarować środki na wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego z wyboru, jak również znaczną kwotę na wsparcie finansowe osób, które nie pozostają w nim we wspólnym gospodarstwie domowym ([...] na kształcenie wnuków). Wysokość środków przekazanych wnukom ([...]) wielokrotnie przewyższa koszty sądowe, jakie skarżący może ponieść w toku całego postępowanie w niniejszej sprawie, co w sytuacji, gdy nie zostało wykazane, że względem wnuków na stronie spoczywa obowiązek alimentacyjny, nie stanowi okoliczności wskazującej na niemożność poniesienia kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego oraz jego małżonki. Powyższe prowadzi do wniosku, że skarżący dysponuje środkami umożliwiającymi mu nie tylko zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, ale także samodzielne wywiązanie się z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych w celu umożliwienia przeprowadzenia sądowej kontroli zaskarżonej decyzji z [...] czerwca 2014 r. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło