I SA/Wa 2559/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-11-12
Skład orzekający: Referendarz sądowy Lucyna Picho
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłat sądowych?Ratio decidendi
Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że sytuacja majątkowa wnioskodawczyni, pomimo wykazywanych wydatków, nie uzasadnia przyznania zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni dysponuje regularnym dochodem z emerytury, który, w ocenie sądu, pozwala na pokrycie kosztów postępowania, w tym wpisu od skargi w wysokości 100 zł, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżąca R. M. złożyła do WSA wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w związku ze skargą na postanowienie SKO odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Wnioskodawczyni wykazała dochód z emerytury i posiadanie mieszkania, a także ponoszenie wydatków na utrzymanie i leczenie. Sąd wezwał do przedstawienia dokumentów potwierdzających wydatki, na co wnioskodawczyni odpowiedziała, wskazując miesięczne wydatki na leczenie.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania R. M. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przyznania R. M. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą, skarżąca przesłała do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawczyni wyjaśniła, że pozostaje sama w gospodarstwie domowym. Źródłem jej dochodu jest emerytura w wysokości [...] zł. Ponadto wnioskodawczyni ujawniła, że posiada majątek w postaci mieszkania o powierzchni [...] m2. Uzasadniając wniosek strona wykazała, że utrzymuje się wyłącznie z niewielkiej emerytury i dlatego nie stać jej na ponoszenie kosztów sądowych. Dodała, że ponosi wydatki na [...], i koszty związane z utrzymaniem mieszkania w wysokości około [...] zł miesięcznie.
W związku z wątpliwościami dotyczącymi sytuacji majątkowej skarżącej wezwaniem z dnia 21 października 2013 r., referendarz sadowy zwrócił się o nadesłanie dokumentów potwierdzających wydatki na leczenie lub oświadczenia w jakiej wysokości ponosi wydatki na zakup [...] lub [...]. W odpowiedzi na wezwanie w piśmie z dnia [...] października 2013 r., wnioskodawczyni poinformowała, że w związku z przewlekłymi [...] jej przeciętne miesięczne wydatki na zakup [...] wynoszą [...] zł.
Rozpoznając złożony wniosek na wstępie należy zauważyć, że stosownie do treści przepisu art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej jako p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym (o co wnioskuje R. M.) obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
Odnosząc powyższe do opisanej przez skarżącą sytuacji majątkowej należało uznać, że nie daje ona podstaw do uwzględnienia złożonego przez nią wniosku. W pierwszej kolejności zauważyć należy, zasadniczym składnikiem kosztów w każdym postępowaniu sądowym jest wpis od skargi, który w niniejszej sprawie z uwagi na charakter rozstrzygnięcia wyniesie 100 zł. Obowiązek opłacenia pozostałych kosztów sądowych oraz ich ewentualna wysokość jest uzależniona od przebiegu postępowania sądowego. Większość kosztów sądowych jest niższa niż kwota wpisu (np. kwota opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – może wynieść odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł).
W ocenie referendarza sądowego nawet przy uwzględnieniu wykazanych przez stronę dochodów i wydatków brak jest obiektywnych podstaw do przyjęcia, że przy ujawnionym łącznym miesięcznym dochodzie – [...] zł R. M. nie jest w stanie samodzielnie opłacić kosztów sądowych z których, co jak wskazano wyżej najwyższa to kwota wpisu w wysokości 100 zł. Podkreślenia wymaga to, że instytucja prawa pomocy z założenia ma gwarantować pomoc finansową ze strony Państwa dla osób, które pozostają w szczególnie trudnej sytuacji majątkowej. Analiza złożonego oświadczenia majątkowego wskazuje na to, że zarówno wnioskodawczyni ma zabezpieczone potrzeby bytowe, jak również dysponuje regularnymi środkami z tytułu wypłacanej jej emerytury. Mimo zatem wyliczonych wydatków brak jest obiektywnych podstaw do uznania jej za osobę ubogą.
Powyższe zadecydowało zatem o odmowie przyznania prawa pomocy w żądanym przez stronę zakresie.
Mając na uwadze dokonane ustalenia na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło