I SA/Wa 256/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) Sędziowie WSA Krystyna Kleiber asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Anna Milicka-Stojek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. nr[...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r., po rozpatrzeniu odwołania J. R. i L. R., utrzymał w mocy decyzję nr [...] Prezydenta W. z dnia [...] września 2003 r. orzekającą o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania odszkodowania w formie działki zamiennej za wywłaszczoną nieruchomość położoną w W. w rejonie ulic [...] i [...], uregulowaną w księdze wieczystej KW nr [...]. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] podał, że powołaną decyzją nr [...] z dnia [...] września 2003 r. Prezydent W. umorzył postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania w formie nieruchomości zamiennej z uwagi na to, że odszkodowanie pieniężne zostało ustalone ostateczną decyzją Naczelnika Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] maja 1980 r. nr [...] o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem pod budowę parkingu i placu postojowego MPO. Od decyzji organu pierwszej instancji odwołanie wnieśli J. R. i L. R., którzy zakwestionowali zasadność umorzenia postępowania. Rozpoznając odwołanie Wojewoda [...] stwierdził, że z akt sprawy wynika bezspornie, iż sprawa odszkodowania za wywłaszczony teren została ostatecznie rozstrzygnięta ostateczną decyzją Naczelnika Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] maja 1980 r. nr [...]. Decyzją tą przyznano odszkodowanie na rzecz J. K. R. jednego ze współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości. Skoro więc sprawa odszkodowania została ostatecznie rozstrzygnięta prawomocną decyzją administracyjną, to żądanie stron dotyczące przyznania odszkodowania w formie działki zamiennej nie może być merytorycznie rozpatrzone, gdyż stanowi ono w istocie żądanie wydania ponownego rozstrzygnięcia w tej samej sprawie. W tej sytuacji decyzja wydana ponownie w tej samej sprawie byłaby dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Na decyzję Wojewody [...] J. R. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie art. 2, art. 3, art. 21, art. 32 i art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Skarżący wskazał, że za nieruchomości wywłaszczone pod ogródki działkowe i rozbudowę bazy MPO, przyznano odszkodowanie w łącznej kwocie [...] zł., czyli po [...] zł za 1 m2. Tymczasem obecnie działki w tej okolicy sprzedaje się w cenie [...] USD za 1 m2. Z odszkodowania spadkobiercy J. K. R. zrezygnowali, ponieważ po opłaceniu kosztów postępowania spadkowego byłoby to nieopłacalne. Postanowili "czekać na lepsze czasy". Skarżący czuje się pokrzywdzony takim rozwiązaniem sprawy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności organów administracji publicznej pod względem ich zgodności z przepisami prawa materialnego oraz przepisami postępowania administracyjnego. W ramach tej kontroli Sąd dokonuje oceny, czy organ administracji przy rozpoznawaniu sprawy nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Nie podlega natomiast kontroli przez Sąd, czy decyzja organu administracji jest trafna z punktu widzenia słuszności i celowości rozstrzygnięcia. Z tych względów rozpoznając sprawę Sąd nie mógł rozważać tych zarzutów skargi, które odwołują się do poczucia krzywdy z powodu nieuwzględnienia żądań strony. Co się tyczy zarzutu naruszenia prawa decyzją Wojewody [...] to stwierdzić należy, że zarzut ten jest nieuzasadniony. Zaskarżoną decyzją Wojewoda [....] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2003 r. orzekającą o umorzeniu, na podstawie art. 105 § 1 kpa, postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem J. R. i L. R. o sprawie przyznania odszkodowania, w formie działki zamiennej, za wywłaszczoną nieruchomość. Zgodnie z art. 105 § 1 kpa organ administracji obowiązany jest umorzyć postępowanie, jeżeli z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe, a zatem dalej toczyć się nie może. W niniejszej sprawie z wniosku J. R. i L. R. z dnia 13 stycznia 2003 r. nie mogło się toczyć postępowanie, ponieważ – jak wynika z akt sprawy - odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość położoną w rejonie ulic [...] i [...], których współwłaścicielem był J. K. R., zostało ustalone decyzją Naczelnika Dzielnicy W. nr [...] z dnia [...] maja 1980 r. Skoro o odszkodowaniu właściwy organ administracji orzekł już ostatecznie, to postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie odszkodowania w jakiejkolwiek bądź formie – pieniężnej, czy też nieruchomości zamiennej - stało się bezprzedmiotowe. Nie ma przy tym znaczenia okoliczność, że spadkobiercy J. K. R. nie podjęli przyznanego odszkodowania. Należy podkreślić, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej określona w art. 16 kpa. Istota tej zasady sprowadza się do tego, że dopóki decyzja ostateczna nie zostanie usunięta z obrotu prawnego w jednym z przewidzianych przez prawo procesowe trybów nadzwyczajnych, dopóty decyzja ostateczna korzysta z ochrony, co przede wszystkim oznacza, że zawarte w niej rozstrzygnięcie wiąże strony postępowania oraz organ. Zatem w tej samej sprawie między tymi samymi stronami, w oparciu o taki sam stan prawny nie można prowadzić postępowania, a jeśli postępowanie zostało wszczęte, to podlega ono umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Decyzja administracyjna wydana w wyniku takiego postępowania byłaby dotknięta wadą nieważności z mocy art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Z tych względów organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo przyjęły, że z wniosku J. R. i L. R. z dnia [...] stycznia 2003 r. nie mogło się toczyć postępowanie administracyjne. Wszczęte tym wnioskiem postępowanie podlegało zatem umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 kpa. Zaznaczyć należy, że decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga sprawy co do istoty, lecz kończy postępowanie administracyjne z przyczyn wyłącznie procesowych. Decyzji tej nie można zatem oceniać z punktu widzenia norm konstytucyjnych odnoszących się do ochrony własności (art. 21 i art. 64 Konstytucji RP). Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 32 Konstytucji stanowiącego o równości wobec prawa i o niedyskryminacji, a także przepisów art. 2 określającego Rzeczpospolitą Polską jako demokratyczne państwo prawne i art. 3 proklamującego zasadę jednolitości Państwa. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.