I SA/Wa 256/12
WyrokWSA w Warszawie2012-05-24
Skład orzekający: Dariusz Chaciński, Dorota Apostolidis, Marta Kołtun Kulik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji administracyjnej małoletniej córce strony, która nie jest domownikiem w rozumieniu art. 43 k.p.a., stanowi skuteczne doręczenie, a tym samym czy termin do wznowienia postępowania biegnie od daty takiego doręczenia?Ratio decidendi
Doręczenie decyzji administracyjnej małoletniej córce strony, która nie jest dorosłym domownikiem w rozumieniu art. 43 k.p.a., nie jest skuteczne. Skoro doręczenie nie było skuteczne, nie mogło ono wywołać zakładanych skutków prawnych, w tym rozpoczęcia biegu terminu do wznowienia postępowania. W związku z tym, organy administracji naruszyły przepisy postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. S. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o odmowie uchylenia decyzji Naczelnika Miasta z 1980 r. o wywłaszczeniu nieruchomości. Skarżąca zarzuciła organom błędne zastosowanie art. 43 k.p.a. w zakresie doręczenia decyzji wywłaszczeniowej, wskazując, że odebrała ją małoletnia córka strony, a także naruszenie art. 64 § 2 k.p.a. poprzez lakoniczne wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wznowienie postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu W., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Marta Kołtun Kulik Protokolant referent stażysta Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2012 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowa uchylenia decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty Powiatu W. z dnia [...] września 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej E. S. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania E. S., Z. S. oraz H. S. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu W. z dnia [...] września 2011 r. nr [...] o odmowie uchylenia decyzji Naczelnika Miasta W. z dnia [...] listopada 1980 r. Nr [...].
Powyższe rozstrzygniecie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Naczelnik Miasta W. decyzją z dnia [...] listopada 1980 r. nr [...] orzekł o wywłaszczeniu i odszkodowaniu na rzecz Państwa (pod ulicę [...]) nieruchomości o powierzchni [...] m2 stanowiącej własność S. S., oznaczonej na mapie sytuacyjnej wykonanej przez [....] Przedsiębiorstwo Geodezyjne i Kartograficzne Pracownia w W. w 1980 roku wpisanej do składnicy geodezyjnej w W. w dniu [...] września 1980 r. za numerem [...] r. jako działka nr [...]. Ponadto ten sam organ decyzją z dnia [...] listopada 1980 r., nr [...] orzekł o wywłaszczeniu i odszkodowaniu na rzecz Państwa (pod ulicę [...]) nieruchomości o powierzchni [...] m2 stanowiącej własność H. S. oznaczonej na mapie sytuacyjnej wykonanej przez [...] Przedsiębiorstwo Geodezyjne i Kartograficzne Pracownia w W. w 1980 roku wpisanej do składnicy geodezyjnej w W. w dniu [...] września 1980 r. za numerem [...] r. jako działka nr [...].
Z. S. zwróciła się do Starosty Powiatu W. z wnioskiem o wznowienie postępowania w przedmiocie decyzji Naczelnika Miasta W. z dnia [...] listopada 1980 r. o nr [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt.4 k.p.a. wnioskodawczyni zaznaczyła, że powzięła wiadomość o wydaniu decyzji wywłaszczeniowej dopiero z pisma Starostwa Powiatowego w W., które odebrała [...] lutego 2010 r. i dlatego podanie o wznowienie mogła złożyć po uzyskaniu stosownej wiedzy. Podanie to wpłynęło do Starosty Powiatu W. w dniu [...] marca 2010 r.
W związku z wezwaniem Starosty W. Z. S. przedłożyła do organu odpis aktu zgonu męża S. S. oraz postanowienie Sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po ww. oraz uzupełniony wniosek o podpisy stron postępowania. Nie wpłynęły jednak dokumenty o spadkobiercach H. S.
W toku postępowania starosta W. zauważył, że przeniesienie własności przez E. S. na rzecz S. S. nastąpiło w dniu [...] lipca 1983 r., na mocy aktu notarialnego Rep. A. Nr [...] r. zatem po dacie decyzji i dotyczyło już tylko działki [...], a więc nie obejmowało gruntu wywłaszczonego. W tym akcie notarialnym powołana jest mapa wpisana do ewidencji za nr [...] wydana przez Biuro Geodezyjne dnia [...] maja 1983 r., która obrazuje że przeniesienie własności nie dotyczy gruntu wywłaszczonego oznaczonego nr działek [...] działek. Niewątpliwie więc stroną postępowania w dacie wydania decyzji był E. S. Uwzględniając powyższe ustalenia Starosta Powiatu W. uznał, że wnioskodawczyniom przysługuje przymiot strony w postępowaniu wznowieniowym w sprawie zakończonej decyzją nr [...]. Natomiast w sprawie zakończonej decyzją [...], wniosek pozostawił bez rozpoznania z uwagi na nie dostarczenie w wyznaczonym terminie dokumentu o spadkobiercach E. S..
Po otrzymaniu wniosku uzupełnionego o akt zgonu S. S. oraz podpisy pozostałych współwłaścicieli Starosta W. wystąpił do Burmistrza W. o przekazanie akt sprawy dotyczących postępowania administracyjnego w wyniku którego, Naczelnik Miasta W. wydał decyzję z dnia [...] listopada 1980 r., nr [...] o wywłaszczeniu i odszkodowaniu.
Następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] Starosta W. odmówił wznowienia postępowania.
Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania Pani Z. S., Pani E. S. i Pani H. S. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Rozpoznając ponownie sprawę Starosta W. ustalił, iż wnioskodawczyniom bezspornie przysługuje przymiot strony w postępowaniu wznowieniowym. Ponadto wskazał, że został zachowany termin z art. 148 k.p.a., gdyż wniosek o wznowienie postępowania został wysłany 12 marca 2010 r., natomiast wnioskodawczynie twierdzą, iż o istnieniu decyzji ani Z., ani S. S. nie zostali powiadomieni, nie nadesłano im odpisu decyzji uniemożliwiając tym samym uczestnictwo w postępowaniu administracyjnym, a Z. S. powzięła wiadomość o wydaniu decyzji wywłaszczeniowej dopiero z pisma Starostwa Powiatowego, które odebrała [...] lutego 2010 r. Uwzględniając powyższe ustalenia Starosta W. postanowieniem z [...] kwietnia 2011 r., nr [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją Naczelnika Miasta W. z dnia [...] listopada 1980 r., nr [...]. Burmistrz W. pismem z dnia [...] czerwca 2010 r., przesłał poświadczone za zgodność z oryginałem kopie pozostałych dokumentów związanych z postępowaniem zakończonym ostateczną decyzją Naczelnika Miasta W. z dnia [...] listopada 1980 r., nr [...]. Strony zostały zawiadomione o zakończeniu postępowania dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Przesłano im kopię mapy wydanej przez Biuro Geodezji z dnia [...] maja 1983 r., wpisanej do ewidencji pod numerem [...] stanowiącej załącznik do aktu notarialnego Rep. A [...], którego stronami byli E. S. i S. S. Pismem z dnia 21 czerwca 2011 r., E. S. A. oświadczyła, że zgromadzony materiał dowodowy nie jest wystarczający do orzeczenia w sprawie.
Po przeprowadzeniu postępowania i zbadaniu akt sprawy Starosta Powiatu W. ustalił, iż w aktach postępowania zakończonego ostateczną decyzją Naczelnika Miasta W. z dnia [...] listopada 1980 r., [...], przekazanych przez Burmistrza W. znajduje się zwrotne poświadczenie odbioru wyżej powołanej decyzji. Ustalono, że decyzję tę odebrała córka Z. i S. S. W odwołaniu do Wojewody [...] wnioskodawczynie podniosły fakt że w 1980 r. obie córki małżonków S. były niepełnoletnie, a więc naruszony został przepis art. 43 k.p.a. W ocenie Starosty W. teza ta nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż art. 146 §1 k.p.a. mówi: cyt. "uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 §1 pkt. 3 - 8 nie może nastąpić jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat" Córka małżonków S. odebrała decyzję [...] listopada 1980 roku, co zostało potwierdzone podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Organ prowadzący postępowanie nie mógł wiedzieć że osoba ta była niepełnoletnia. Natomiast art. 146 §1 k.p.a. określając początek biegu wskazanego w nim terminu posługuje się pojęciem "dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji" nie wskazując cech tego doręczenia lub ogłoszenia, ani tym bardziej jego adresatów. W ocenie organu zgromadzony materiał w sprawie pozwala na uznanie że decyzja Naczelnika Miasta W. z dnia [...] listopada 1980 r. nr [...] została doręczona w dniu 12 listopada 1980 r.
Mając na uwadze powyższe, Starosta Powiatu W decyzją z dnia [...] września 2010 r., nr [...] orzekł o odmowie uchylenia decyzji Naczelnika Miasta W. z dnia [...] listopada 1980 r. Nr [...] znak [...].
Od decyzji Starosty W. E. S., Z. S. oraz H. S. wniosły odwołanie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.
W toku postępowania odwoławczego Wojewoda [...] stwierdził, że materiał dowodowy nie uzasadnia jego uwzględnienia, a dokonana przez organ pierwszej instancji ocena stanu prawnego i faktycznego nie budzi zastrzeżeń. Organ odwoławczy zauważył, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową, której celem jest stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Przesłanki do wznowienia postępowania określone są w przepisach art. 145 § 1 i 145 a k.p.a. Katalog ten ma charakter zamknięty, co oznacza, że wznowienie postępowania nie jest dozwolone z jakichkolwiek przyczyn. Wojewoda [...] wskazał również, że w toku postępowania wznowieniowego organ prowadzący postępowanie w pierwszej kolejności zobowiązany jest do zbadania dopuszczalności wznowienia postępowania oraz sprawdzenia czy strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania w terminie określonym w art. 145 a § 2 k.p.a. W przypadku spełnienia tych warunków organ zobowiązany jest do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. Dopiero po wydaniu takiego postanowienia winno nastąpić badanie, czy rzeczywiście zachodzą przyczyny wznowienia postępowania. Ustalenie, czy w danej sprawie występują podstawy wznowienia określone w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. może nastąpić wyłącznie w fazie postępowania rozpoznawczego, o czym stanowi art. 149 § 2 k.p.a. Dopiero ustalenie, że powołana przez strony przesłanka wznowienia rzeczywiście wystąpiła skutkuje możliwością uchylenia dotychczasowej decyzji i ponownym rozstrzygnięciem sprawy co do istoty (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.). Natomiast w sytuacji, gdy przesłanka wznowienia nie wystąpiła w sprawie, właściwy organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej stosownie do art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Wojewoda [...] zaakcentował również, że przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. może stanowić podstawę do wznowienia wówczas, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu co może przejawiać się w ten sposób, że strona nie brała udziału w postępowaniu, albo, że brak jest winy strony.
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy Wojewoda [...] wyraźnie zauważył, że z akt sprawy wynika, iż decyzja Naczelnika Miasta W. z dnia [...] listopada 1980 r., nr [...] została odebrana w dniu [...] listopada 1980 r., co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru. Ponadto w aktach przedmiotowej sprawy zachowała się oferta Urzędu Miejskiego w W. skierowanego do S. S. w dniu [...] września 1980 r. dotycząca dobrowolnego odstąpienia nieruchomości, która została doręczona stronie w dniu [...] października 1980 r.
Odnosząc się do zarzutu podniesionego w odwołaniu dotyczącego nieprawidłowości w doręczaniu decyzji wywłaszczeniowej, poprzez pokwitowanie doręczenia przez małoletnią córkę strony organ wskazał na treść przepisów art. 39, 42, 43 i 46 § 1 k.p.a. W szczególności zaznaczył, że tryb doręczenia zastępczego określony w art. 43 k.p.a. opiera się na domniemaniu, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma jako domownik adresata, która pokwitowała odbiór pisma, przyjęła je w celu oddania go adresatowi oraz, że pismo to zostało jemu doręczone. W ocenie Wojewody Mazowieckiego kwestionowany przez wnioskodawczynie sposób doręczenia przedmiotowej decyzji należy uznać za prawidłowy.
Reasumując organ uznał, że skoro w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., to nie ma podstaw do uchylenia decyzji Naczelnika Miasta W. z dnia [...] listopada 1980r. nr [...]. Zaznaczył jednak, że podstawą takiego rozstrzygnięcia powinien być przepis art. 151 § 1 ust. 1 w zw. z art. 145 § 1 k.p.a. a nie jak błędnie wskazał organ pierwszej instancji art. 146 § 1 k.p.a.
W związku z powyższym skoro uchylenie decyzji Starosty Powiatu W. z dnia [...] września 2011 r., nr [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia nie mogłoby skutkować wydaniem innego rozstrzygnięcia niż to, które zostało podjęte wobec czego należało utrzymać w mocy decyzję organu I instancji.
W tym stanie rzeczy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu W. z dnia [...] września 2011 r. nr [...].
Na powyższą decyzję E. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia. Skarżąca zarzuciła organom błędne zastosowanie przepisu art. 43 oraz art. 64 § 2 k.p.a. Uzasadniając naruszenie powołanych przepisów skarżąca zauważyła, że pismem z dnia 29 marca 2010 r. Starosta W. wezwał wnioskodawczynie w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez wykazanie dokumentem, że są stroną postępowania. Skarżące podkreśliły, że postępowanie wznowieniowe wnioskodawczynie wszczęły z uwagi na fakt, iż nieznana im był treść decyzji wywłaszczeniowych, jak również nic posiadały one wiedzy, czy właściciel działek uczestniczył w postępowaniu administracyjnym mającym na celu wywłaszczenie. W odpowiedzi na wezwania przedłożyły one postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym S. S. Nie znając treści decyzji naczelnika Miasta W. wiedziały, iż beneficjentem decyzji [...] był H. S. Podkreśliły, że Starosta W. zobowiązując do przedłożenia dokumentu na okoliczność legitymacji czynnej w postępowaniu nie wskazał zaś żadnych informacji o beneficjentach decyzji, ani o tym jakie dokumenty winny być przedłożone, nie poinformował także dlaczego nie może uznać wnioskodawczyń za strony. W tym stanie rzeczy organ uznał, iż wnioskodawczynie nie mają legitymacji czynnej do wzruszenia decyzji dotyczącej działki należącej do H. S. Wniosek w tym zakresie pozostawiono więc bez rozpoznania. Zdaniem skarżących wezwanie do uzupełnienia braków w trybie 64 § 2 k.p.a. powinno zawierać dokładne wskazanie, jakie braki i w jaki sposób powinny być uzupełnione. Tymczasem organ I instancji ograniczył się do lakonicznego wezwania do wykazania, iż strona ma legitymację, czemu strona nie była w stanie w pełni zadośćuczynić nie znając treści decyzji Naczelnika Miasta W. i nie wiedząc, iż beneficjentem jednej z dwóch decyzji wywłaszczeniowych był H. S. Nadto dla żadnej z przedmiotowych działek nie prowadzono księgi wieczystej. Odnosząc się do naruszenia przepisu art. 43 k.p.a. skarżące zauważyły, że decyzja w części merytorycznej odnosząca się jedynie do wznowienia postępowania zakończonego decyzją Naczelnika Miasta W. Nr [...], zawiera poważną sprzeczność, dowodzącą nie dość wnikliwego rozpoznania sprawy przez organ II instancji. Przeprowadzając długi wywód dotyczący form doręczeń pism w postępowaniu administracyjnym, organ przytoczył najpierw ustalenia faktyczne, w świetle których Decyzja Naczelnika Miasta W. z dnia [...] listopada 1980 r. nr [...] sygn. [...] została odebrana w dniu [..] listopada 1980 r., a odbioru tego dokonała małoletnia córka S. S. Okoliczności te, zdaniem skarżącej są bezsporne. Jednak jako zdumiewające, skarżące określiły przyjęcie przez organ, iż doręczenie to jest prawidłowe bowiem ich zdaniem osoba małoletnia nie mieści się w hipotezie przepisu art. 43 k.p.a., wskazując przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych. Dlatego ich zdaniem uznanie za prawidłowe doręczenia decyzji nr [...] jest oczywistym i rażącym naruszeniem przepisu art. 43 k.p.a., uzasadniającym wniesienie przedmiotowej skargi. Skarżące zauważyły również, że w dokumentacji do przedmiotowej sprawy odnaleziono zbiorczy przelew, który wykonała ówczesna władza terytorialna na konto w Banku. W opisie zbiorczego przelewu wymieniono S. S. i H. S. Jednak, jak podkreśliły, pieniądze nigdy nie trafiły do żadnego z tych adresatów. Poza tym dowodem, brak jest innego potwierdzenia, że dokonano wypłaty odszkodowań. Zdaniem skarżących, powyższe uzasadnia ich niewiedzę o istnieniu decyzji wywłaszczeniowych i ich treści, jak również pośrednio dowodzi braku skutecznego doręczenia decyzji wywłaszczeniowych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Organ podtrzymał argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji i stwierdził, że w skardze nie wskazano na żadne nowe okoliczności sprawy, które mogłoby wpłynąć na sposób rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270).
Rozpoznając przedmiotową sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, sąd doszedł do przekonania, że skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja Starosty Powiatu W. z dnia [...] września 2011 r. oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. naruszają przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy podkreślić, że obie decyzje wydane zostały w wyniku wznowienia postępowania przez Starostę Powiatu W. w dniu [...] kwietnia 2011 r. w sprawie zakończonej decyzją Naczelnika Miasta W. z dnia [...] listopada 1980 r. Nr [...]. Zarzut zgłoszony przez skarżące we wniosku o wznowienie postępowania, dotyczył naruszenia w jego toku przepisu art. 43 k.p.a. Ten zarzut podniesiony został również w skardze i nie sposób zdaniem sądu odmówić mu słuszności. Jak bowiem wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w celu dokonania ustaleń organu I instancji, decyzja Naczelnika Miasta W. z dnia [...] listopada 1980 r. Nr [...] nie została skutecznie doręczona poprzednikowi prawnemu skarżących. W aktach sprawy znajdują się niekwestionowane dowody nieskutecznego doręczenia odpisu decyzji, których odbioru dokonała małoletnia córka S. S.
Z treści przepisu art. 43 k.p.a. oraz dokonanej w orzecznictwie wykładni pojęcia "dorosły domownik" wynika, że pojęcie "dorosły" w rozumieniu art. 43 k.p.a., jest tożsame z pojęciem pełnoletni użytym w art.10 § 1 Kodeksu cywilnego. (postanowienie NSA z 3 grudnia 1993 r., SA/Po 1931/93 –ONSA 1995, Nr 2, poz.53) . Nadto Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 13 listopada 1996 r. III RN 27/96 ( OSN 1997, Nr 11, poz.187) wyraził pogląd, że nie każda osoba dorosła zamieszkująca w tym samym co adresat lokalu będzie domownikiem w rozumieniu art. 43, lecz domownikiem będą jedynie krewni i powinowaci adresata. Zdaniem prof. Janusza Borkowskiego (Kodeks Postępowania Administracyjnego Komentarz Wyd.10 str.244) nadanie pojęciu domownika nieco węższego znaczenia lepiej służy ochronie interesów adresata pisma. W przedmiotowej sprawie istotna jest jednak nie budząca wątpliwości okoliczność, że zwrotne poświadczenie odbioru odpisu decyzji z dnia [...] listopada 1980 r. podpisane zostało przez osobę, która nie była - z uwagi na swój wiek, dorosłym domownikiem. Trudno zatem przyjąć, że doszło do skutecznego doręczenia decyzji , a skoro tak, to nie mogła ona wywołać zakładanych skutków prawnych. Warto podkreślić, że dla przebiegu postępowania istotny jest sam fakt doręczenia, a nie okoliczność, czy adresat pisma rzeczywiście zapoznał się z jego treścią. (J.Borkowski w: B. Adamiak, J. Borkowski – Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne s. 182). Doręczenie zastępcze ma miejsce wtedy, gdy min. pozostawia się pismo dorosłemu domownikowi. Domniemanie zastępcze tworzy jedynie domniemanie doręczenia pisma, które stosunkowo łatwo obalić, co też uczyniły w toku postępowania skarżące wykazując, ze na datę doręczenia decyzji nie były pełnoletnie. Okoliczność ta jest bezsporna. Przytoczony przez organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji fragment unormowania przepisu art.146 § 1 k.p.a. – "...dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji....", ze stwierdzeniem, że powyższy przepis nie wskazuje cech tego doręczenia ani tym bardziej adresatów, nie odpowiada prawdzie. Nie można bowiem na gruncie tej samej ustawy (k.p.a.), ani nawet całego systemu prawa w sposób nieuprawniony, różnorodnie definiować instytucję prawną, której istota i rozumienie nie budzą wątpliwości na gruncie przepisów postępowania administracyjnego, nie pozostając przy tym w sprzeczności z unormowaniami prawa cywilnego. Ustawodawca, którego racjonalność należy założyć, wskazując w przepisie art.146 § 1 k.p.a. sformułowanie - "na dzień doręczenia", wobec regulacji zawartej w przepisie art. 43 k.p.a., powoduje, że interpretować ten termin należy jako doręczenie skuteczne, czyli dokonane zgodnie z prawem.
Na marginesie należy podkreślić, że skarżąca słusznie podniosła, że organ winien wzywając stronę do wykazania legitymacji poinformować ją jakie dokumenty należy w tym celu przedstawić. Zważywszy na podstawę wznowienia postępowania art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. – w przedmiotowej sprawie trudno zarzucić stronie, że nie uzupełniła braków w terminie, skoro nie miała wiedzy o uzupełnienie jakich braków chodzi. Tym samym organ naruszył zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art.8 k.p.a.) jak też zasadę udzielania informacji faktycznej i prawnej (art. 9 k.p.a.) Zdaniem sądu powyższe naruszenia procedury administracyjnej mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe rozważania mogą mieć znaczenie jednak tylko w przypadku rozpoznawania dalszej części wniosku Z. S., dotyczącego wznowienia postępowania w sprawie wywłaszczenia i odszkodowania dotyczącego działki nr [...], która nie została objęta zaskarżona decyzją.
Reasumując, organy administracji przy ponownym rozpoznaniu sprawy zobowiązane są do zastosowania powyższych rozważań sądu, w szczególności dotyczących oceny prawidłowości doręczenia decyzji Naczelnika Miasta W. z dnia [...] listopada 1980 r.
Wobec powyższego sąd orzekł jak w sentencji w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło