I SA/Wa 2562/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: WSA Joanna Skiba (spr.) WSA Bożena Marciniak po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia (...) września 2019 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, decyzją z dnia (...) września 2019r., nr (...), utrzymał w mocy decyzję Wojewody (...) z dnia (...) lipca 2019 r., nr (...), umarzającą postępowanie w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez E. J. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w (...) pow. (...), woj. (...). Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 22 marca 1988 r. E. J. złożył do Urzędu Dzielnicowego (...) - Podgórze w (...), wniosek o przyznanie ekwiwalentu za nieruchomość pozostawioną przez J. i M. J. poza obecnymi granicami państwa polskiego w (...), woj. (...). Postanowieniem z dnia (...) kwietnia 2006 r., nr (...), wniosek przekazano zgodnie z właściwością Wojewodzie (...). E. J. zmarł w dniu 1 stycznia 1996 r. w (...). Spadek po nim zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla (...) – (...) w (...) z dnia (...) kwietnia 2011 r., sygn. akt (...), nabyli J. K., T. R. i A. J., każde po 1/3 części. W dniu 23 grudnia 2008 r. J.K., T. R. i A. J. ponowili wniosek do Wojewody (...) o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. i M. J. spornych nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Postanowieniem z dnia (...) czerwca 2013 r., nr (...) Wojewoda (...) zawiesił na wniosek spadkobierców z dnia [...] maja 2013 r. toczące się postępowanie. Jednocześnie organ wojewódzki poinformował strony postępowania o dyspozycji normy prawnej wyrażonej w art. 98 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), zgodnie z którą jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia uważa się za wycofane. Pismem z dnia (...) maja 2016 r., nr (...), Wojewoda poinformował strony o zbliżającym się terminie na podjęcie ww. postępowania. Wnioskiem z dnia (...) maja 2016 r J. K., działająca w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik A.J. i T. R., wystąpiła do Wojewody (...) z wnioskiem o podjęcie przedmiotowego postępowania. Postanowieniem z dnia (...) maja 2016 r., nr (...) Wojewoda (...) podjął postępowanie administracyjne. Jednocześnie w tym samym dniu pismem nr (...), wezwał zainteresowane strony do uzupełnienia brakujących w sprawie dokumentów. Wnioskiem z dnia (...) czerwca 2016 r. J. K., działająca w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik pozostałych spadkobierców, ponownie wystąpiła do organu o zawieszenie przedmiotowego postępowania z uwagi na konieczność skompletowania niezbędnej dokumentacji. Postanowieniem z dnia (...) czerwca 2016 r., nr (...) Wojewoda (...) zawiesił postępowanie. Jednocześnie ponownie pouczył strony o dyspozycji normy prawnej wyrażonej w art. 98 § 2 k.p.a., mówiącej o tym, jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia uważa się za wycofane. Pismem z dnia (...) lipca 2019 r., nr (...) Wojewoda poinformował strony postępowania o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszanych żądań, zapoznania się z aktami sprawy oraz składania dodatkowych wyjaśnień i dokumentów w terminie 7 dni od otrzymania pisma. Z akt sprawy wynika, że wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania nie został złożony, przez którąkolwiek z zainteresowanych stron Decyzją z dnia (...) lipca 2019 r., nr (...) Wojewoda (...) umorzył postępowanie w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez E. J. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w (...), woj. (...), z uwagi na upływ trzyletniego terminu, na złożenie przez strony wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania, zgodnie z art. 98 § 2 k.p.a Na powyższą decyzję J.K., działająca w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik A.J.i T. R., złożyła odwołanie. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, decyzją z dnia (...) września 2019r., nr (...), utrzymał w mocy decyzję Wojewody (...) z dnia (...) lipca 2019 r., w przedmiocie umorzenia postępowania, podzielając w pełni pogląd organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko Minister przytoczył art. 98 § 1 k.p.a stanowiący, że zawieszenie postępowania może nastąpić na wniosek strony. Zdaniem organu z treści cytowanego przepisu wynika, że jeżeli zachodzą powyższe przesłanki organ jest zobowiązany zawiesić postępowanie i nie jest uprawniony do oceny, czy żądanie zawieszenia postępowania jest zasadne. Z kolei przepis art. 98 § 2 k.p.a. stanowi, że jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Zastosowanie dyspozycji tego artykułu uzależnione jest od łącznego spełnienia następujących warunków: upłynął okres 3 lat od daty zawieszenia postępowania oraz żadna ze stron nie zwróciła się w tym okresie o podjęcie fakultatywnie zawieszonego postępowania. Wskazują na powyższy przepis Minister wskazał, że w niniejszej sprawie strony nie zwróciły się o podjęcie zawieszonego postępowania w terminie wskazanym w art. 98 § 2 k.p.a. Nie ma również znaczenia, z jakiej przyczyny nie wystąpiły z wnioskiem o podjęcie zawieszonego na wniosek postępowania. Treść art. 98 § 2 k.p.a. w tym zakresie jest jasna i jego wykładnia nie budzi żadnych wątpliwości. Trzyletni termin na złożenie wniosku o podjęcie postępowania upłynął bowiem w dniu 27 czerwca 2019 r. i z uwagi na jego prekluzyjny charakter nie jest możliwe jego przywrócenie. Na powyższą decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, J.K. (działając w imieniu własnym oraz A. J. i T. R.), wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie. W skardze podniesiono, że strony od lat bezskutecznie, próbują otrzymać należną im rekompensatę za mienie (...). Zarzucono również organowi niedopełnienie obowiązku, powiadomienia ich o kończącym się trzyletnim okresie do podjęcia postępowania, przez co pozbawieni oni zostali możliwości działania w sprawie, chociażby poprzez dostarczenie nowych dokumentów, czy też zawieszając sprawę w urzędzie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Prawomocnym postanowieniem z dnia 5 marca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, odrzucił skargę A.J.i T. R.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga jest niezasadna, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Stosownie do art. 98 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane (art. 98 § 2 k.p.a.). Zgodnie zatem z art. 98 § 2 kpa brak wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania w okresie 3 lat od dnia jego zawieszenia obliguje organ do uznania odwołania zgłoszonego przez stronę za wycofane. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego 14 lipca 2011 r., I OSK 1180/11, (dostępny na stronie internetowej - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w przypadku niezwrócenia się strony w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania o podjęcie postępowania, a więc zaistnienia sytuacji, w której żądanie wszczęcia postępowania uważa się za niebyłe (art. 98 § 2 kpa), należy umorzyć postępowanie w formie decyzji. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że postępowanie administracyjne o potwierdzenie prawa do rekompensaty za mienie pozostawione przez E.J. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zostało zawieszone postanowieniem Wojewody (...) z dnia (...) czerwca 2016 r. na skutek wniosku stron. Postanowienie to zawierało pouczenie o treści art. 98 § 2 k.p.a. W terminie 3 lat od momentu zawieszenia postępowania, tj. do dnia [...] czerwca 2019 r. nie wystąpiono o jego podjęcie. Wobec tego zasadnie organ uznał wniosek za wycofany i prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe. Rozstrzygnięcie w tym zakresie zapadło na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Okoliczności podniesione przez skarżącą w skardze nie mogły mieć wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie strony postępowania złożyły wniosek o zawieszenie postępowania (pismo z [...] czerwca 2016 r.) Otrzymały również odpis postanowienia z dnia [...] czerwca 2016 r. z pouczeniem o treści art. 98 § 2 k.p.a. (k. 283 akt administracyjnych). Miały więc świadomość na jakiej podstawie postępowanie jest zawieszone i jaki wiąże się z tym rygor. Sąd uznał, że niezasadne są również zarzuty dotyczące naruszenia przez organ obowiązku poinformowania stron o kończącym się okresie trzyletnim. Jeżeli zawieszenie postępowania następuje na żądanie strony, to tylko do decyzji strony ustawodawca pozostawił decyzję o wystąpieniu z żądaniem podjęcia zawieszonego postępowania. Wskazuje na to treść art. 98 § 2 k.p.a. i art. 101 § 2 k.p.a. Żadnych działań organu z urzędu, w takiej sytuacji, ustawodawca nie przewidział. Zatem organ nie zajmuje się analizą powodów dla jakich strona nie występuje o podjęcie zawieszonego postępowania. To wola strony decyduje o zgłoszeniu wniosku tak o zawieszenie postępowania, jak i o jego podjęcie. Przepis zakreśla tylko termin w jakim wniosek o podjęcie postępowania może być skutecznie zgłoszony. Tym samym Sąd nie dostrzegł naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 poz. 2325), skargę oddalił. Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA w Warszawie, wydanego w oparciu o art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), w związku z zarządzeniem Prezesa NSA z dnia 16 października 2020 r.