I SA/Wa 2563/10
WyrokWSA w Warszawie2011-05-20
Skład orzekający: Maria Tarnowska, Jolanta Dargas, Dariusz Chaciński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o podziale nieruchomości może zostać wydana bez przeprowadzenia procedury opiniowania zgodności projektu podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, gdy plan ten wszedł w życie w trakcie postępowania?Ratio decidendi
Organ odwoławczy zasadnie uchylił decyzję organu pierwszej instancji, która została wydana bez przeprowadzenia wymaganego prawem opiniowania zgodności projektu podziału nieruchomości z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Brak takiego opiniowania, stanowiącego integralną część postępowania, nie mógł zostać sanowany na etapie odwoławczym, a kompetencja do jego przeprowadzenia przysługuje organowi pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która uchyliła decyzję Prezydenta W. odmawiającą zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości. Prezydent W. odmówił zatwierdzenia podziału ze względu na niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Kolegium uchyliło tę decyzję, wskazując na brak przeprowadzenia procedury opiniowania zgodności podziału z planem miejscowym przez organ pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, w tym ustawy o gospodarce nieruchomościami.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Dariusz Chaciński Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2011 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] odmawiającą zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obr. [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podało, że wnioskiem z dnia [...] listopada 2008 r. D. K., E. K. i J. P. wystąpiły do Prezydenta W. o dokonanie podziału w/w nieruchomości w oparciu o ustalenia decyzji tego samego organu nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie [...] na terenie przedmiotowej nieruchomości gruntowej – ze względu na brak dla tego terenu obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] Prezydent W. pozytywnie zaopiniował możliwość dokonania proponowanego podziału jako zgodnego z ustaleniami własnej decyzji z dnia [...] lipca 2008 r.
Wnioskiem z dnia 9 czerwca 2010 r. złożonym w trybie art. 93, ustawy o gospodarce nieruchomościami D. K., E. K. i J. P. wystąpiły do Prezydenta W. o dokonanie podziału przedmiotowej nieruchomości.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] Prezydent W. odmówił zatwierdzenia przedłożonego projektu podziału nieruchomości jako niezgodnego z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego obszaru [...], zatwierdzonym uchwałą [...] Rady W. z dnia [...] października 2009 r. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]).
Odwołanie od powyższej decyzji wniosły D. K., E. K. i J. P. podnosząc, iż w ich przekonaniu, w sytuacji gdy złożyły wniosek o dokonanie podziału przedmiotowej nieruchomości przed dniem wejścia w życie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, to jego ustalenia nie powinny mieć zastosowania przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy, a przedłożony projekt podziału nieruchomości powinien zostać oceniony w odniesieniu do ustaleń pozostającej w obrocie decyzji ustalającej warunki zabudowy dla danego terenu.
Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało, iż brak jest możliwości odstąpienia od stosowania prawa lokalnego, jakim jest obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, gdyż nie budzi wątpliwości, iż w świetle art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) stanowiącego, iż podziału nieruchomości można dokonać jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi i nadmieniającego, że w razie braku tego planu stosuje się przepisy art. 94 – w sytuacji, gdy w dacie wydawania decyzji podziałowej obowiązuje plan zagospodarowania, projekt podziału powinien zostać oceniony w oparciu o ustalenia owego planu, nawet wtedy, gdy plan wszedł w życie w toku postępowania o podział.
Organ odwoławczy zaznaczył, że art. 94 ustawy znajduje zastosowanie wyłącznie w razie braku planu zagospodarowania przestrzennego.
Kolegium przypomniało, że stosownie do art. 93 ust. 4 ustawy, zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta.
W przypadku podziału nieruchomości położonej na obszarze dla którego brak jest planu miejscowego, opinia dotyczy spełnienia warunków, o których mowa w art. 94 ust. 1.
Kolegium ustaliło, iż w aktach sprawy brak jest postanowienia opiniującego zgodność projektu podziału nieruchomości z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego i brak ten nie jest możliwy do sanowania na etapie postępowania odwoławczego.
W związku z powyższym w ocenie organu odwoławczego konieczne stało się uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, w toku którego organ ten zaopiniuje przedłożony projekt podziału nieruchomości w trybie art. 93 ust. 4 ustawy i dopiero w oparciu o tę opinię rozpatrzy wniosek złożony przez D. K., E. K. i J. P.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła D. K. zarzucając jej naruszenie art. 8 kpa, art. 138 § 2, 110, 126 i 107 kpa oraz 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skoro w obrocie prawnym pozostaje decyzja o warunkach zabudowy, to decyzja Prezydenta W. odmawiająca podziału nieruchomości zapadła z naruszeniem przepisów prawa, a zaskarżona decyzja powinna ten fakt uwzględniać.
Organ nie stwierdził wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy, w związku z czym zdaniem skarżącej uczestnicy postępowania działali w oparciu o tę decyzję i ich działania nie można uznać za sprzeczne z prawem.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.
Stosownie do treści art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) podziału nieruchomości można dokonać jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. W razie braku tego planu stosuje się przepisy art. 94. Z ust. 4 tego artykułu wynika, że zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. W przypadku podziału nieruchomości położonych na obszarze, dla którego brak jest planu miejscowego, opinia dotyczy spełnienia warunków, o których mowa w art. 94 ust. 1. Zaś ust. 5 stanowi, że opinię o której mowa w ust. 4 wyraża się w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie.
Natomiast z art. 94 wynika, że w przypadku braku planu miejscowego – jeżeli nieruchomość jest położona na obszarze nieobjętym obowiązkiem sporządzenia tego planu – podziału nieruchomości można dokonać jeżeli:
1) nie jest sprzeczny z przepisami odrębnymi albo,
2) jest zgodny z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Z powyższego uregulowania wynika, że przed wydaniem decyzji w przedmiocie podziału nieruchomości istnieje obowiązek wyrażenia opinii o zgodności podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego lub z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że teren na którym znajduje się nieruchomość podlegająca podziałowi objęty jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady W. z dnia [...] października 2009 r.
Decyzja Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2010 r. odmawiająca zatwierdzenia podziału przedmiotowej nieruchomości została wydana bez przeprowadzenia trybu opiniodawczego.
Tymczasem przepis art. 93 ust. 4 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest kategoryczny. Ustanawia on obowiązek wyrażenia przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta opinii, o jakiej mowa w ust. 4 w formie przewidzianej w ust. 5. Opinia powinna być wyrażona w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie.
Postanowienie wyrażające opinię, o której mowa w art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest częścią postępowania o zatwierdzeniu podziału nieruchomości (zobacz wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 683/05, LEX nr 209513).
W związku z powyższym zasadnie organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji jako wydaną bez przeprowadzenia trybu opiniodawczego przewidzianego w art. 93 ust. 4 ustawy.
Znajdujące się w aktach administracyjnych (k.15) postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] maja 2009 r. opiniujące pozytywnie możliwość dokonania podziału przedmiotowej nieruchomości, nie jest w ocenie Sądu wiążące dla organu w postępowaniu o zatwierdzenie podziału nieruchomości, gdyż opinia w nim zawarta dotyczyła zgodności proponowanego podziału nieruchomości z warunkami określonymi w decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2008 r., którą ustalono warunki zabudowy przedmiotowej nieruchomości. Tym samym w razie uchwalenia planu miejscowego, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie postanowienie opiniujące przestało wiązać organ, który zatwierdzając projekt podziału orzeka już na podstawie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Skoro bowiem postanowienie zawierające opinię podejmowane jest na podstawie ustaleń planu miejscowego, to jej byt prawny jest ściśle związany z mocą obowiązującą tego planu.
Postanowienie w/w miałoby moc wiążącą dla organu, ale tylko w sytuacji braku planu miejscowego (art. 94 ust. 1 pkt 2 ugn), co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
W ocenie Sądu wbrew stwierdzeniom skarżącej podstawy do zatwierdzenia projektu podziału przedmiotowej nieruchomości nie może stanowić decyzja o warunkach zabudowy z dnia [...] lipca 2008 r. Wydana ona została bowiem na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w czasie, gdy na terenie, na którym położona jest przedmiotowa nieruchomość nie obowiązywał plan miejscowy.
W dacie orzekania przez organy administracji w rozpoznawanej sprawie teren przedmiotowej nieruchomości objęty był już planem zagospodarowania przestrzennego, a podkreślić należy, iż przesłanką materialnoprawną zatwierdzenia podziału nieruchomości jest wykazanie jedynie zgodności tego podziału z ustaleniami planu miejscowego. Dodać należy, iż z decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] lipca 2008 r. wynika, iż decyzja ta wygasa, jeżeli dla tego terenu uchwalono plan miejscowy, którego ustalenia są inne niż w wydanej decyzji.
Brak zaś stwierdzenia jej wygaśnięcia w drodze decyzji przez organ, który ją wydał nie ma dla niniejszej sprawy zdaniem Sądu żadnego znaczenia, gdyż jak zaznaczono wcześniej materialnoprawną podstawą wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości jest wykazanie wyłącznie jego zgodności z planem miejscowym.
W związku z powyższymi rozważaniami zarzuty skargi należy uznać za chybione, a za prawidłowe rozstrzygnięcie organu II instancji uchylające decyzję organu I instancji wydaną bez przeprowadzenia trybu opiniodawczego, którego to uchybienia jak słusznie stwierdziło Kolegium, organ odwoławczy nie mógł sanować. Kompetencja ta bowiem zgodnie z art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami została przyznana wójtowi, burmistrzowi albo prezydentowi miasta.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło