I SA/Wa 257/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Sobielarska asesor WSA Tomasz Wykowski Protokolant Anna Milicka-Stojek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2007 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy materialnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata E. O. prowadzącego Kancelarię Adwokacką w W. przy ulicy [...] tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] odmawiającą M. S. przyznania pomocy materialnej. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 4, art. 11 ust. 2, art. 41, art. 106 ust. 4 oraz art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). W uzasadnieniu wydanych decyzji organ wskazał, iż wnioskiem z dnia 6 czerwca 2006 r., przekazanym do rozpoznania Ośrodkowi Pomocy Społecznej [...]W. w dniu 30 czerwca 2006 r. M. S. wystąpił o udzielenie pomocy materialnej. Organ odmawiając przyznania wnioskowanego świadczenia wskazał, iż w toku postępowania – w dniach 7, 10 i 11 lipca 2006 r. podejmowane były ze strony pracownika socjalnego próby przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania strony, a ponadto pismem z dnia 12 lipca 2006 r., odebranym przez stronę w dniu 29 lipca 2006 r. zwrócono się do M. S. z prośbą o nawiązanie kontaktu z pracownikiem socjalnym. Wobec braku możliwości kontaktu ze stroną w określonym terminie przeprowadzenie wywiadu nie było możliwe. W ocenie organu uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego mającego na celu ustalenie sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej skarżącego świadczy o braku współdziałania w rozwiązywaniu jego trudnej sytuacji życiowej. Ponadto organ stwierdził, iż posiadanie przez skarżącego uprawnienie do świadczenia rentowego w wysokości [...] zł, którego nie przyjmuje wskazują na możliwość zaspokojenia potrzeb życiowych z własnych środków. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył M. S., wnosząc o pilne rozpoznanie skargi, gdyż od lutego 2003 r. pozostaje bez środków do życia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, niezależnie od treści złożonej skargi, że decyzja organu II instancji narusza prawo. Stosownie do art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Zgodnie zaś z art. 133 § 1 Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Podstawą orzekania jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed wymienionymi organami. Przez akta sprawy administracyjnej należy rozumieć pełną dokumentację, stanowiącą dowód przeprowadzonych przez organy administracji i strony czynności prawnych oraz dowody pozwalające skonfrontować twierdzenia i zarzuty skarżących. W ocenie Sądu organ uchybił obowiązkom określonym w art. 54 § 2 i art. 133 powołanej ustawy, gdyż nie nadesłał pełniej dokumentacji dotyczącej przedmiotowej sprawy. W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie wyjaśnił, kiedy skarżącemu została doręczona decyzja Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej [...] W. z dnia [...] sierpnia 2006 r. W aktach sprawy brak jest zwrotnego poświadczenia doręczenia stronie przez pocztę tej decyzji, a od tej daty rozpoczyna bieg termin do złożenia odwołania. Przepis art. 129 § 2 kpa stanowi, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Termin do wniesienia odwołania ma charakter zawity (por. wyr. NSA z dnia 2 października 1996 r., SA/Ka 1742/95, niepubl.). Z istoty takiego terminu wynika, że nie może być on przedłużany. Zachowanie ustawowego terminu do wniesienia odwołania jest warunkiem skuteczności tej czynności procesowej. Odwołanie bowiem może być wniesione jedynie od decyzji nieostatecznej. W aktach sprawy znajduje się jedynie pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 25 października 2006 r. skierowane do Ośrodka Pomocy Społecznej [...] W. o uzupełnienie akt administracyjnych przez nadesłanie przedmiotowego dowodu doręczenia decyzji. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi naruszenie prawa. Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, która korzysta z ochrony trwałości na podstawie art. 16 § 1 kpa. W przypadku, gdy w postępowaniu wstępnym okaże się, że odwołanie zostało wniesione po terminie, organ administracji wydaje postanowienie na podstawie art. 134 kpa o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W okolicznościach tych, Sąd został pozbawiony możliwości dokonania oceny, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Zwrócić przy tym należy uwagę na fakt, że odwołanie skarżącego datowane na dzień [...] września 2006 r. wpłynęło do Ośrodka Pomocy Społecznej (zgodnie z umieszczoną na nim prezentatą) w dniu [...] września 2006 r., czyli w 6 tygodni od dnia wydania kwestionowanej decyzji. W ocenie Sądu, opisana sytuacja powoduje powstanie wątpliwości co do daty doręczenia skarżącemu decyzji organu I instancji oraz skuteczności złożonego odwołania, które organ odwoławczy winien był rozstrzygnąć przed merytorycznym rozpatrzeniem sprawy, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego mającego na celu jednoznaczne określenie, kiedy skarżone przez stronę rozstrzygnięcie organu I instancji zostało jej faktycznie doręczone oraz czy skutecznie złożone zostało odwołanie. Sąd nie może domniemywać daty doręczenia decyzji. Okoliczność ta powinna być w sposób niewątpliwy ustalone przez orzekające w sprawie organy. Nieustalenie powyższego powoduje, że decyzja organu II instancji wydana została z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa. Jednakże nie można odmówić racji organowi, że przyznanie świadczenia poprzedzone być musi wywiadem lub aktualizacją wywiadu (art. 107 ust. 2 ustawy), zaś wywiad przeprowadza się w miejscu zamieszkania zainteresowanego, co wynika z 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 kwietnia 2005 r. (Dz. U. Nr 77 poz. 672). Niemniej jednak w pierwszej kolejności organ winien był zbadać czy odwołanie skarżącego zostało wniesione w terminie i przedstawić na tę okoliczność stosowny dowód. Wobec istotnych braków w aktach sprawy, które nie pozwalają na rozstrzygnięcie, czy zaskarżona decyzja rozstrzyga w oparciu o skutecznie wniesione odwołanie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.