I SA/Wa 257/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-03-06

Skład orzekający: Aneta Wirkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, której sprawa dotyczy odmowy przyznania zasiłku celowego, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, mimo że z mocy ustawy jest zwolniona z kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, której sprawa dotyczy odmowy przyznania zasiłku celowego, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, nawet jeśli z mocy ustawy jest zwolniona z kosztów sądowych. Prawo pomocy może obejmować samo ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, gdy sytuacja materialna wnioskodawcy nie pozwala na poniesienie tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
J. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przyznania zasiłku celowego. Wnioskodawczyni utrzymuje się z niskiej emerytury i świadczeń z pomocy społecznej, jest schorowana i nie posiada majątku. Sąd uznał, że sytuacja materialna wnioskodawczyni kwalifikuje ją do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jednocześnie wskazując, że jest ona zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...].

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...]. J. P., wnioskiem z dnia 20 lutego 2014 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni mieszka wraz z córką, prowadzi jednak samodzielne gospodarstwo domowe. Źródłem jej utrzymania jest emerytura w wysokości [...] zł miesięcznie oraz świadczenia otrzymywane z pomocy społecznej. Poza mieszkaniem skarżąca nie posiada żadnego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podkreśliła, że jest osobą bardzo schorowaną oraz że otrzymywana emerytura nie wystarcza na utrzymanie i zakup lekarstw. Oświadczyła ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawczyni wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Sytuacja majątkowa skarżącej - utrzymującej się niewysokiej emerytury - jest trudna i z posiadanych środków pieniężnych nie jest ona w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego - ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Z uwagi zaś na fakt, że w złożonym urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wskazała, że wnosi o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata, wybór pozostawiając uznaniu referendarza sądowego, postanowiono przyznać wnioskodawczyni adwokata. Jednocześnie wskazać należy, że w sprawie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem wnioskodawczyni zwolniona jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło