I SA/Wa 2572/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: WSA Mirosław Gdesz (spr.) WSA Bożena Marciniak Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I. Stan faktyczny 1. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., po rozpatrzeniu odwołania G. S. (dalej powoływana jako skarżąca) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad synem K. S. Kolegium wskazało, że aktach sprawy znajduje się oświadczenie, że skarżąca podlega z mocy ustawy ubezpieczeniu rolniczemu w KRUS. Podleganie pod ubezpieczenie społeczne rolników jako rolnik lub domownik rolnika jest równoznaczne z prowadzeniem gospodarstwa, co wyklucza, w świetle treści art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) przyznanie wnioskowanego świadczenia. Kolegium powołało się przy tym na treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2012 r. sygn. akt I OPS 5/12. Zdaniem Kolegium skarżąca jako współprowadząca gospodarstwo nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia. 2. Skarżąca na powyższą decyzję wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wskazując że gospodarstwo ma [...] ha przeliczeniowego i w związku z tym nie ma obowiązku opłacenia składki w KRUS, a gospodarstwie pracuje wyłącznie jej mąż. Do skargi załączono zaświadczenie KRUS - [...] z dnia [..] września 2013 r. wskazujące, że skarżąca nie figuruje w ewidencji osób podlegających ubezpieczeniu społecznemu rolników. 3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc dodatkowo, że z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego małżonkowie S. otrzymują dopłaty unijne, co przesądza o statusie rolnika w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U z 2008 r., Nr 50, poz. 291 ze zm.). II. Uzasadnienie prawne Skarga jest zasadna. W demokratycznym państwie prawa realizującym zasady sprawiedliwości społecznej, pozbawienie osoby, która w sposób niekwestionowany sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym synem i utrzymuje się z pracy męża na niewielkim gospodarstwie, musi budzić sprzeciw sądu, który stoi na straży praworządności. W przedmiotowej sprawie, co nie jest sporne skarżąca spełnia wszystkie wymogi niezbędne do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego na syna, za wyjątkiem spornej w sprawie kwestii nie podejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Należy stwierdzić, że organy poczyniły błędne ustalenia dotyczące tego czy skarżąca jest rolnikiem w rozumieniu art. 6 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Z akt sprawy okoliczność ta w żaden sposób nie wynika, brak jest jakiegokolwiek dowodu przemawiającego za taką tezą. Wprost przeciwnie powołane oświadczenie KRUS wskazuje, że skarżąca nie podlega ubezpieczeniu społecznemu jako rolnik, co jest w przedmiotowej sprawie decydujące. Niezrozumiałe są w tej kwestii wywody organu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skarżąca podlega pod zakres ubezpieczenia społecznego rolników. Skoro skarżąca nie jest ubezpieczona jako rolnik czy też jako małżonek rolnika (art. 5 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników), to nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie powołana uchwała NSA z dnia 11 grudnia 2012 r. Jak wynika z akt sprawy skarżąca nie podlega ubezpieczeniu w KRUS. Zatem wszelkie wywody organu, w których ocenia on spełnianie przez skarżącą przesłanki rezygnacji z zatrudnienia zakładając, że jest ona rolnikiem, nie mogą mieć zastosowania w sprawie. Umknęło uwagi organów, że wyjaśnieniem tego stanu rzeczy w przypadku skarżącej było pobieranie przez nią uprzednio świadczenia pielęgnacyjnego. Dodatkowo skarżąca w oświadczeniu załączonym do wniosku, w którym stwierdza że nie pracowała i nie pracuje na gospodarstwie. Co z punktu widzenia życiowego doświadczenia jest oczywiste, kiedy skarżąca musi opiekować się dzieckiem [..]. Ponadto należy w pełni podzielić stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 19 września 2013 r. sygn. akt III SA/Gd 408/13 (publ. CBOSA) że - "fikcją byłoby wymaganie od osób niepracujących - bowiem sprawujących faktycznie opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny - podjęcia przez te osoby pracy tylko po to, by następnie z niej zrezygnować w celu spełnienia przesłanki otrzymania świadczenia, którego celem jest w istocie nie forma podjęcia bądź rezygnacji z zatrudnienia, lecz rekompensata Państwa za sprawowanie faktycznej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny powodująca w konsekwencji niemożność wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej przez opiekuna" (wyrok dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W przedmiotowej sprawie uznać należy, że została spełniona określona w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych przesłanka niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności. Dodatkowo organy zupełnie pominęły wynikającą z w/w decyzji okoliczność, że świadczenie pielęgnacyjne było przyznane uprzednio skarżącej. Uznać zatem należy, że organy obu instancji naruszyły art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez co pozbawiły skarżącą przysługującego jej zasiłku. W ponownym postępowaniu organ wyda decyzję o przyznaniu skarżącej wnioskowanego świadczenia o ile nie uległa zmianie sytuacja faktyczna i prawna skarżącej. Mając na uwadze powyższe, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) uchylił zarówno zaskarżoną decyzję jak i decyzję organu I instancji. W punkcie 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy.