I SA/Wa 2573/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Trochym, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.), asesor WSA Anna Milicka-Stojek, Protokolant referent Krzysztof Włoczkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2024 r. sprawy ze skargi Województwa Mazowieckiego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 25 października 2023 r. nr KOA/5326/Pn/23 w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z 25 października 2023 r. nr KOA/5326/Pn/23 utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z 8 września 2023 r. nr 51/2023 orzekającą o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości objętej KW nr [...] ozn. jako dz. ew. nr [...] z obrębu [...], położona w J. przy ulicy bez nazwy, w rejonie ulicy [...] na działki nr [...] o pow. 0,205 ha - przeznaczoną pod drogę wewnętrzną i nr [...] o pow. 0,0094 ha - przeznaczoną pod drogę wojewódzką nr [...]-droga główna ruchu przyśpieszonego - 1 KDGP. Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Burmistrz Miasta [...] decyzją z 8 września 2023 r. zatwierdził projekt podziału ww. nieruchomości ozn. jako dz. ew. nr [...] na działkę nr [...] o pow. 0,205 ha, przeznaczoną pod drogę wewnętrzną i działkę nr [...] o pow. 0,0094 ha, przeznaczoną pod drogę wojewódzką nr [...]- droga główna ruchu przyśpieszonego - 1 KDGP. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że podziału dokonano na wniosek właścicieli działki nr [...] z 18 kwietnia 2023 r. Działka ta jest położona przy ulicy bez nazwy w J. w rejonie ulicy [...]. Zatwierdzenie projektu podziału działki nastąpiło zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Działka nr [...] według planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego Uchwałą Rady Miasta [...] nr 347/VlI/2021 z 10 grudnia 2021 r. jest przeznaczona dla terenu drogi wojewódzkiej nr [...], klasy drogi głównej ruchu przyśpieszonego. Działka nr [...] położona jest na terenie nieobjętym planem zagospodarowania przestrzennego i dla którego nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego. Wydzielenie tej działki ma na celu wyodrębnienie gruntu pod drogę wewnętrzną obsługi komunikacyjnej działek nr [...] i [...]. Załącznikiem do decyzji jest mapa z projektem podziału wpisana do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego prowadzonego przez Starostę [...] pod nr [...] z 14 sierpnia 2023 r. Projekt podziału działki nr [...] z obrębu [...] jest zgodny z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr [...] i nie jest sprzeczny z przepisami odrębnymi dla działki nr [...]. Zarząd Województwa [...] wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie rozpoznając sprawę wskazało, że zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344 ze zm.) – dalej u.g.n., podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. W myśl art. 93 u.g.n. podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest zgodny z zapisami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Stosownie do art. 98 ust. 1 u.g.n. działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się także odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. Z przepisu art. 98 ust. 1 u.g.n. wynika jednoznacznie, że w przypadku dokonywania podziału nieruchomości na wniosek jej właściciela, organ orzekający jest nie tylko uprawniony, lecz wręcz zobowiązany do wydzielenia części działki pod drogę publiczną, jeżeli takie jest przeznaczenie nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Zgodność planowanego podziału działki nr [...] z obrębu [...] na działki nr [...] i nr [...] z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego została potwierdzona w postanowieniu Burmistrza Miasta [...] z 19 maja 2023 r. nr 23/2023 pozytywnie opiniującym planowany podział. Postanowienie to jest ostateczne. SKO w Warszawie wskazało, że do wniosku o podział z 17 kwietnia 2023 r., w którym właściciel nieruchomości wnosi o podział działki nr [...] w celu wyodrębnienia działek pod drogę wewnętrzną do obsługi komunikacyjnej działek nr [...] i [...], dołączono wymagane dokumenty, nie było zatem przeszkód do wszczęcia postępowania zmierzającego do wydania decyzji zatwierdzającej projekt podziału przedmiotowej nieruchomości. Podział działki nr [...] z obrębu [...] i wyodrębnienie działki nr [...] jest zgodny z obowiązującym na tym terenie planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta [...] nr 374/VII/2021 z 10 grudnia 2021 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. nr 12222 z 23 grudnia 2021 r.), gdzie dla tego terenu wskazano przeznaczenie: teren drogi publicznej klasy głównej ruchu przyśpieszonego. Wyodrębnienie działki nr [...] z działki nr [...] nastąpiło w celu zapewnienia obsługi komunikacyjnej dla działek nr [...] i [...]. Teren, na którym położona jest wyodrębniona działka nr [...] nie jest objęty planem zagospodarowania przestrzennego, natomiast wyodrębnienie jej w celu zapewnienia obsługi komunikacyjnej dla innych działek nie jest sprzeczne z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami. W ocenie Kolegium podnoszone w odwołaniu zarzuty dotyczące naruszenia zasad postępowania administracyjnego nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym. Zgodnie z art. 97 u.g.n. podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt właściciela nieruchomości, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Właściciel nieruchomości jest zobowiązany do przedłożenia wymienionych w tym przepisie dokumentów, co także miało miejsce. Podział nieruchomości został pozytywnie zaopiniowany w postanowieniu Burmistrza Miasta [...] z 19 maja 2023 r. Strony, w tym Zarząd Województwa [...] zostały zawiadomione o wszczęciu postępowania w sprawie. Organ zaznaczył, że jeżeli w wyniku podziału nieruchomości na wniosek jej właściciela, zostaną wydzielone działki gruntu pod drogi publiczne określone w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego, to działki te z mocy prawa przechodzą na własność podmiotu publicznego bez względu na stanowisko podmiotu publicznego w tej sprawie. Art. 98 u.g.n. nie wyklucza podziału działki w celu wydzielenia działki pod drogę publiczną oraz działki zapewniającej obsługę komunikacyjną dla innych działek. Podziału nieruchomości zgodnie z art. 93 ust. 1 i 2 u.g.n. można dokonać, jeżeli podział zgodny jest z ustaleniami planu miejscowego, a zgodność z ustaleniami planu dotyczy między innymi przeznaczenia terenu, co w niniejszej sprawie ma miejsce w stosunku do działki przeznaczonej pod drogę publiczną. Kolegium podkreśliło ponadto, że w aktach sprawy znajdują się postanowienia Zarządu Województwa [...] z 2 sierpnia 2021 r. nr [...] i z 29 lipca 2021 r. nr [...] pozytywnie uzgadniające warunki planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] dla terenu przeznaczonego pod planowaną drogę wojewódzką nr [...]- drogę klasy głównej ruchu przyspieszonego. Zarząd Województwa [...] miał zatem świadomość, że teren planowanej drogi publicznej nr [...] przebiega również przez działki prywatne. Województwo [...] wniosło skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 93 ust. 1 i art. 98 ust. 1 u.g.n. poprzez dokonanie podziału nieruchomości jedynie poprzez wydzielenie części nieruchomości pod drogę wojewódzką oraz wnosząc o uchylenie decyzji w całości i zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W uzasadnieniu skargi skarżący zaznaczył, że podział nieruchomości dokonany poprzez wydzielenie wyłącznie działki pod drogę publiczna jest sprzeczny z celem przepisów art. 93 ust. 1 w zw. z art. 98 ust. 1 u.g.n. Wydzielenie działki gruntu pod drogę publiczną może nastąpić jedynie w przypadku gdy plan miejscowy przewiduje przebieg drogi przez dzieloną nieruchomość, a właściciel nie wnioskuje o podział nieruchomości wyłącznie w tym celu. Takie stanowisko prezentowane jest w orzeczeniach SKO w Warszawie oraz w orzecznictwie sądów administracyjnych. Za takim rozumieniem ww. przepisów przemawia również fakt, że dopuszczenie możliwości wydzielania w toku podziału wyłącznie działek przeznaczonych w planie miejscowym pod drogi publiczne mogłoby doprowadzić zarządców dróg do nabywania nieruchomości pod drogi nieprzewidziane w rzeczywistym procesie inwestycyjnym oraz niedających się przewidzieć w żaden sposób wydatków na odszkodowania. Prowadziłoby to do pozbawienia zarządców dróg kontroli dotyczącej przejmowania nieruchomości przeznaczonych pod drogi. Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie nie jest zasadne przejście własności projektowanej działki nr [...] na własność Województwa [...], a przedmiotowy podział ma na celu jedynie wydzielenie działki pod drogę. Skarga jest więc uzasadniona. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zasady podziału nieruchomości zostały określone w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Dopuszczalność administracyjnego podziału nieruchomości determinują dwie podstawowe przesłanki. Po pierwsze - planowany podział musi być zgodny z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w jego braku z decyzją o warunkach zabudowy albo z przepisami odrębnymi, a po drugie - każda nowa działka powstała po podziale winna mieć zapewniony dostęp do drogi publicznej. Aby było możliwe pozytywne zaopiniowanie wstępnego projektu podziału, a następnie zatwierdzenie w formie decyzji projektu podziału przesłanki te muszą zostać spełnione łącznie. Jak wskazano, podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego (art. 93 ust. 1 ugn). Ustanawiając jako podstawową przesłankę dopuszczalności podziału nieruchomości - zgodność propozycji podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego ustawodawca realizuje zasadę harmonii pomiędzy racjonalnym gospodarowaniem terenami, a planowaniem przestrzennym. Zgodność podziału z ustaleniami planu miejscowego stosownie do art. 93 ust. 2 ugn, dotyczy zarówno przeznaczenia terenu jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Zgodnie z art. 98 ust. 1 ugn działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. Jak wynika z akt sprawy, będąca przedmiotem podziału działka nr [...] położona jest w J. w rejonie ul. [...]. Projektowana działka nr [...], zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu przeznaczona jest dla terenu drogi wojewódzkiej nr [...], klasy drogi głównej ruchu przyspieszonego. Projektowana działka nr [...] położona jest na terenie nieobjętym planem miejscowym zagospodarowania przestrzennego ani decyzją o warunkach zabudowy, jej wydzielenie zgodnie z wnioskiem w tym przedmiocie, ma na celu zapewnienie dojazdu do działek oznaczonych nr [...] i [...]. Tym samym poza sporem jest, że wydzielenie działki nr [...] z przeznaczeniem pod drogę wojewódzką jest zgodne z planem miejscowym zagospodarowania przestrzennego miasta [...] a wydzielenie działki nr [...] dla obsługi komunikacyjnej działek nr [...] i [...] nie jest sprzeczne z jakimikolwiek przepisami odrębnymi. W ocenie Sądu, wydzielenie ww. działek pozwala na zagospodarowanie ich zgodne z celem, na który zostały przeznaczone, co potwierdza postanowienie z dnia 19 maja 2023 r., którym Burmistrz [...] pozytywnie zaopiniował projekt podziału nieruchomości. Skarżący zarzuca w skardze, że nieskuteczny jest podział nieruchomości dokonywany jedynie w celu wydzielania drogi z dotychczasowej działki a wydzielenie działki gruntu pod drogę publiczną (art. 93 ust. 1 w zw. z art. 98 ust. 1 ugn) może nastąpić jedynie w przypadku gdy plan miejscowy przewiduje przebieg drogi przez dzieloną nieruchomość, a właściciel nie wnioskuje o podział nieruchomości wyłącznie w tym celu. Zarzut ten jednakże nie ma w okolicznościach faktycznych sprawy niniejszej zastosowania. Z akt sprawy wynika bowiem wprost, że zgłoszony wniosek podziałowy dotyczy także wydzielenia działki nr [...] w celu zapewnienia obsługi komunikacyjnej dla istniejących działek nr [...] i [...]. Trafnie ponadto wskazał organ, że Zarząd Województwa [...] pozytywnie opiniował warunki planu zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] dla terenu przeznaczonego pod drogę wojewódzką nr [...], co wynika z postanowień tego Zarządu z 29 lipca 2021r. oraz z 2 sierpnia 2021r. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), orzekł jak w sentencji.