I SA/Wa 2574/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M.C. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty postanawia: przyznać M. C. prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...]. Wnioskiem z dnia 31 października 2013 r. M. C. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty. Powyższy wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznany został – wydanym przez referendarza sądowego – postanowieniem z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2574/13. W dniu 27 grudnia 2013 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw M. C. na przedmiotowe postanowienie wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że pozostaje sama w gospodarstwie domowym, a źródłem jej utrzymania jest emerytura w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni ujawniła, że posiada majątek w postaci mieszkania o powierzchni [...] m2 oraz samochód marki [...]. Uzasadniając wniosek strona wyjaśniła, że jest w podeszłym wieku, i posiada drugą grupę inwalidzką. Jej mąż przed śmiercią poważnie chorował i jego leczenie pochłaniało połowę dochodów, co zmusiło strony do zaciągnięcia pożyczek. Po śmierci męża wnioskodawczyni spłacała zaciągnięte długi, w czerwcu uległa wypadkowi i koszty leczenia z tym związane poważnie nadszarpnęły dochody z emerytury. M. C. wyjaśniła również, że jej dochód, który musi wystarczyć na utrzymanie osoby samotnej, cierpiącej na wiele dolegliwości wymaga dużej kontroli w wydatkach na żywność i leki oraz utrzymanie samochodu, który, jak to określiła warunkuje jej aktywność i egzystencję ze względu na jej inwalidztwo. Wnioskodawczyni ujawniła również, że jej miesięczne opłaty to energia [...] zł, Internet [...] zł, telefon [...] zł, czynsz mieszkaniowy – [...] zł, gaz – [...] zł, szacunkowe utrzymanie samochodu – miesięcznie około [...] zł, stałe wydatki na leczenie – miesięcznie około [...] zł. Pozostałą kwotę wnioskodawczyni przeznacza na zakup żywności, leczenie, wizyty lekarskie i inne wydatki na utrzymanie. W piśmie z dnia 4 lutego 2014 r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie z dnia 23 stycznia 2014 r. do nadesłania dodatkowych oświadczeń i dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej strony, wnioskodawczyni szczegółowo opisała wydatki w miesiącach listopadzie i grudniu 2013 r. oraz w styczniu 2014 r. przedkładając dokumenty wskazujące i potwierdzające wysokość ponoszonych miesięcznie wydatków związanych z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych. Ponadto dołączono wyciąg z rachunku bankowego z ostatnich trzech miesięcy wraz z historią dokonanych na rachunku operacji i decyzję o przeliczeniu renty z dnia [...] maja 2013 r. Wnioskodawczyni oświadczyła ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, że zwolnienie od obowiązku uiszczania opłat sądowych stanowi instytucję wyjątkową, dlatego może być ona stosowana jedynie wówczas, gdy strona istotnie nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty tej należności, przy czym jej sytuacja finansowa jest tego rodzaju, że zapłata kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogła przyczynić się do uszczerbku utrzymania koniecznego dla wnioskodawcy. Taka sytuacja w niniejszej sprawie zachodzi. W świetle wykazanych przez wnioskodawczynię okoliczności dotyczących jej sytuacji materialnej, zdrowotnej i rodzinnej uzasadniona jest ocena, że znajduje się ona w sytuacji kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Źródłem dochodu M. C. jest bowiem emerytura w wysokości [...] z której to kwoty strona musi samodzielnie opłacić koszty związane z utrzymaniem, w tym z zakupem leków rehabilitacją po przebytym wypadku. Uwzględniając fakt, iż skarżąca jest inwalidką II grupy, należy również wykluczyć możliwość dodatkowego zarobkowania, uznać należy, że nie jest ona w stanie samodzielnie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.