I SA/Wa 2577/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2015 r. sprawy ze skargi A. K. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta Miasta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 278/13 1. wymierza Prezydentowi Miasta [...] grzywnę w wysokości 2000 (dwóch tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta Miasta [...] w niewykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta Miasta [...] na rzecz skarżącego A. K. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 25 maja 2014 r. A. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 278/13. Wskazanym orzeczeniem Sąd uwzględnił skargę T. K., A.K. i J. A. na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku z dnia 29 maja 2006 r. o przyznanie odszkodowania za grunt nieruchomości [...], w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Jednocześnie stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący podkreślił, że postępowanie przed Prezydentem [...] trwa wiele lat, a organ nie wykazuje żadnej inicjatywy w celu jego zakończenia. Zdaniem skarżącego wszelkie formalne i faktyczne warunki do wydania w sprawie decyzji zostały spełnione, wobec czego wniósł o wymierzenie organowi grzywny. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] podniósł, że w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie, czy nieruchomość spełnia przesłanki kwalifikujące ją do przyznania odszkodowania. W dniu [...] lutego 2011 r. sporządzony został operat szacujący wartość części przedmiotowej nieruchomości [...]. Operat ten stracił już ważność. Obecnie podejmowane są czynności mające na celu zabezpieczenie środków pieniężnych na wpłatę odszkodowania za grunt [...] , który spełnia przesłanki art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przy czym strony zostały poinformowane o przyczynach niedotrzymania terminu wyznaczonego przez Sąd oraz, iż postępowanie zostanie zakończone do dnia 31 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego art. 154 § 1 wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie – w ocenie Sądu - obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że wyrokiem z dnia 6 listopada 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 278/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę T. K., A. K. i J. A. na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku z dnia 29 maja 2006 r. o przyznanie odszkodowania za grunt nieruchomości [...], w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Równocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zaznaczyć trzeba, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Jak wynika z akt sprawy, odpis prawomocnego wyroku z dnia 6 listopada 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 278/13 wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne sprawy doręczone zostały Prezydentowi [...] w dniu [...] stycznia 2014 r. Termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął zatem w dniu [...] marca 2014 r. i pomimo tego do dnia rozpoznania przez Sąd powyższej skargi, tj. do dnia 15 lipca 2015 r., organ administracji publicznej nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym wyrokiem. Sprawa odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość nie została rozstrzygnięta. Z analizy akt administracyjnych wynika ponadto, że w sprawie spełniony został drugi warunek dopuszczalności skargi, określony w powołanym wyżej art. 154 § 1, dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. Nie ulega więc wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, grzywnę, o której mowa w § 1 wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 20 lutego 2015 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2014 r. i w drugim półroczu 2014 r., przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2014 r. wyniosło 3.389,90 zł. Jak już wyżej wskazano, bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu [...] stycznia 2014 r., a tym samym termin zakończenia postępowania wyznaczony ww. wyrokiem upłynął z dniem [...] marca 2014 r. Niekwestionowaną okolicznością jest również to, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia Prezydent [...] nie wykonał wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2013 r. i nie rozpoznał wniosku o przyznanie odszkodowania za opisaną nieruchomość. W konsekwencji, w realiach niniejszej sprawy skład orzekający uznał, iż represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 2000 zł, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 ww. ustawy i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd. Jednocześnie rozpoznając sprawę stosownie do treści art. 154 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka zaszła w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu bezczynność organu po wyroku z dnia 6 listopada 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 278/13 ma charakter rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia długość trwającego postępowania oraz to, że organ po otrzymaniu prawomocnego wyroku Sądu z dnia 6 listopada 2013 r. wraz z aktami administracyjnymi sprawy nie podjął żadnych kroków zmierzających do załatwienia wniosku odszkodowawczego. Przy czym Sąd zauważa, że pismem z dnia 30 lipca 2014 r. organ poinformował strony postępowania o terminie rozpoznania wniosku do dnia 31 grudnia 2014 r., co w okolicznościach zobowiązania organu przez Sąd do rozpoznania wniosku w terminie dwóch miesięcy jest absolutnie niedopuszczalne. Na uwadze trzeba bowiem mieć fakt, iż prawomocny wyrok sądu administracyjnego wiąże organ, także w zakresie terminu wyznaczonego do dokonania określonej czynności. Z punktu widzenia zasady praworządności, która ze swej istoty stanowi o działaniu zgodnym z prawem, nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której wyrok Sądu nie jest wykonywany. Ponadto, zauważyć należy również, iż operat szacunkowy nieruchomości został sporządzony w dniu [...] lutego 2011 r. i w wyniku upływu czasu stracił ważność. Organ natomiast obecnie, jak wskazał w odpowiedzi na skargę, podejmuje czynności mające na celu zabezpieczenie środków pieniężnych na wypłatę odszkodowania za grunt, nie dokonując jednocześnie starań w celu zaktualizowania nieważnego operatu szacunkowego lub sporządzenia nowego operatu szacunkowego – co jest konieczne do zakończenia postępowania. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 154 § 1, § 2 i § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.