I SA/Wa 258/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska asesor WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant referendarz sądowy Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2007 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego odpowiedzialności zawodowej zarządcy nieruchomości oddala skargę. Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] umorzył postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku J. C. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] umarzającą postępowanie z tytułu odpowiedzialności zawodowej zarządcy nieruchomości J. M. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że na skutek skargi J. C. Minister Infrastruktury wszczął z urzędu postępowanie z tytułu odpowiedzialności zawodowej wobec zarządcy nieruchomości J. M. Pismem z dnia 24 października 2005 r. akta przedmiotowej sprawy zostały przekazane Komisji Odpowiedzialności Zawodowej w celu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Na podstawie wyników tego postępowania Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] maja 2006 r. umorzył postępowanie z tytułu odpowiedzialności zawodowej wobec zarządcy nieruchomości J. M., o czym odrębnym pismem z dnia 31 sierpnia 2006 r. poinformował skarżącą. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem J. C. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po zapoznaniu się z jego treścią organ odwoławczy wyjaśnił, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji stronie służy odwołanie tylko do jednej instancji (zgodnie z art. 127 § 1 w związku z art. 127 § 3 kpa). Stroną w postępowaniu administracyjnym, w myśl art. 28 kpa, jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z akt sprawy wynika, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Budownictwa o umorzeniu postępowania wobec zarządcy nieruchomości J. M. złożyła J. C, która nie była stroną przedmiotowego postępowania. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ odwoławczy Minister Budownictwa stanął na stanowisku, że osoba, która negatywnie oceniła pracę zarządcy nieruchomości nie posiada przymiotu strony w postępowaniu z tytułu odpowiedzialności zawodowej. Przedmiotowe postępowanie ma na celu zbadanie sposobu wypełniania przez zarządcę nieruchomości obowiązków określonych w art. 186 ustawy o gospodarce nieruchomościami i dotyczy wyłącznie uprawnień zawodowych tego zarządcy, umożliwiających mu prowadzenie działalności zawodowej z zakresu zarządzania nieruchomościami. Nie rozstrzyga natomiast o prawach czy obowiązkach osoby skarżącej, legitymującej się wyłącznie interesem faktycznym w powyższym postępowaniu. Wobec braku przymiotu strony J. C. zgodnie z art. 238 kpa została poinformowana o wszczęciu postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej wobec zarządcy nieruchomości (pismo z dnia 10 listopada 2005 r.) oraz o wyniku przedmiotowego postępowania (pismo z dnia 31 sierpnia 2006 r.). Stwierdzenie zaś przez organ odwoławczy, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła osoba nielegitymująca się przymiotem strony w rozumieniu art. 28 kpa, prowadzi do umorzenia postępowania w sprawie rozpatrzenia tego wniosku (uchwała Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999 r. sygn. akt OPS 16/98). Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy umorzył postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy. Na decyzję Ministra Budownictwa skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła J. C. W uzasadnieniu skarżąca kwestionując merytoryczną prawidłowość decyzji organu I instancji szeroko omówiła zarzuty dotyczące niezgodnej z prawem, jej zdaniem, działalności firmy Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe [...] w G. Podniosła, że to właśnie ona zgłosiła i udokumentowała zarzuty przeciwko firmie [...] i dlatego uważa, że jest stroną tego postępowania. Wniosła by Sąd po rozpatrzeniu skargi wskazał wyraźnie, kto jest władny zmienić tak krzywdzącą decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] maja 2006 r. Jednocześnie skarżąca wystąpiła o bardzo szczegółową analizę dokumentów dołączonych do skargi jako załączniki i wydanie prawomocnego orzeczenia, dzięki któremu Przedsiębiorstwo [...] w G. będzie zmuszone rozliczyć wszystkich właścicieli Wspólnoty Mieszkaniowej i w ten sposób zwrócić właścicielom niezgodnie z prawem pobierane przez wiele lat i zawyżane zaliczki na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Istotą rozpoznawanej sprawy było ustalenie, czy organ odwoławczy prawidłowo uznał, że w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności zawodowej zarządcy nieruchomości J. M. skarżącej nie przysługiwał przymiot strony. Po zapoznaniu się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym Sąd stanął na stanowisku, że organ II instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i odmówił skarżącej przyznania statusu strony w oparciu o właściwie zinterpretowane przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. z 2004 r. Dz. U. Nr 261, poz. 2603, ze zm.) oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, a także w sposób wyczerpujący przedstawił okoliczności, które przesądziły o zajętym przez organ stanowisku. Zgodnie bowiem z treścią art. 194 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. z 2004 r. Dz. U. Nr 261, poz. 2603, ze zm.) minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej orzeka, w drodze decyzji, o zastosowaniu kar dyscyplinarnych, o których mowa w art. 178 ust. 2, art. 183 ust. 2 oraz art. 188 ust. 2 tej ustawy, na podstawie wyników postępowania wyjaśniającego, a także podejmuje decyzje w sprawach określonych w art.178 ust. 3, art. 183 ust. 3 oraz w art. 188 ust. 3. Na decyzję przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Postępowanie z tytułu odpowiedzialności zawodowej wszczyna (z urzędu) właściwy minister. Po jego wszczęciu minister przekazuje sprawę do specjalnie powołanej w tym celu Komisji Odpowiedzialności Zawodowej, która przeprowadza postępowanie wyjaśniające. Od decyzji wydanej w I instancji przez ministra nie służyły odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań (art. 127 § 3 kpa). Zgodnie z treścią art. 195 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami postępowanie wyjaśniające wymienione w art. 194 odbywa się z udziałem osoby, w stosunku do której toczy się postępowanie. Nieusprawiedliwione niestawiennictwo nie wstrzymuje postępowania. W przypadku trzykrotnej usprawiedliwionej nieobecności Komisja Odpowiedzialności Zawodowej przeprowadza postępowanie, pomimo że osoba, w stosunku do której ono się toczy, nie ustanowiła pełnomocnika w tym postępowaniu. Z treści tych przepisów jednoznacznie wynika, że stroną postępowania administracyjnego, wszczętego przez właściwego ministra z urzędu wobec zarządcy nieruchomości, na podstawie art. 194 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. z 2004 r. Dz. U. Nr 261, poz. 2603, ze zm.) jest jedynie zarządca nieruchomości, którego praw i obowiązków dotyczy to postępowanie. Postępowanie to nie dotyczy, ani nie rozstrzyga o prawach czy obowiązkach skarżącej. Może ona ewentualnie legitymować się wyłącznie interesem faktycznym, który nie daje jej przymiotu strony postępowania dotyczącego odpowiedzialności zawodowej zarządcy nieruchomości w świetle art. 28 kpa, stanowiącego, że stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie zaś z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, twierdzenie strony, iż decyzja organu I instancji dotyczy jej praw i obowiązków wynikających z prawa materialnego, może zostać zweryfikowane tylko w sposób procesowy, na podstawie zasad przewidzianych dla postępowania odwoławczego jako takiego. Jeżeli twierdzenie owo nie zostanie w sposób przewidziany dla postępowania odwoławczego pozytywnie zweryfikowane, organ II instancji ma obowiązek wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 3 kpa, co stosując się do przywołanych przepisów prawa oraz ich wykładni uczynił w rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję (uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 5 lipca 1999 r. sygn. akt OPS 16/98, wyrok NSA z dnia 29 listopada 1999 r. sygn. akt I SA 1544/98, LEX nr 48751). Dodatkowo wyjaśnić należy, że wyrokując Sąd wziął również pod uwagę, iż termin z art. 129 kpa dotyczący wniesienia odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) odnosi się tylko do osób będących stronami postępowania administracyjnego, którym decyzja została doręczona, nie dotyczy osób, które nie mają przymiotu strony, nie brały udziału w postępowaniu przed organem I instancji i którym decyzji nie doręczono (wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 1998 r. sygn. akt IV SA 1094/96, LEX nr 43823). Z wyżej wyjaśnionych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.