I SA/Wa 258/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Emilia Lewandowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi L. G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie o stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy swą poprzednią decyzję z dnia [...] października 2010 r., znak: [...] odmawiającą wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1991 r., znak: [...] w części stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Gminę [...], nieodpłatnie, własności nieruchomości opisanej jako działki nr [...] i [...]. Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym sprawy: Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 1991 r., znak: [...] działając na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), stwierdził nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa, nieodpłatnie, własności nieruchomości oznaczonych w operacie ewidencji gruntów obrębu [...], opisanych w kartach inwentaryzacyjnych nr [...]. Pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. L. G. wniosła o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji w części dotyczącej działek nr [...] i [...]. Decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1991 r., w części wskazanej we wniosku strony z dnia [...] sierpnia 2010 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że L. G. nie przedstawiła dokumentów świadczących, że jest właścicielką skomunalizowanej nieruchomości. Wskazała jedynie na umowę dzierżawy działki nr [...] oraz umowę o najem lokalu mieszkalnego z dnia [...] września 1983 r., co zdaniem organu nie daje podstaw do uznania jej za stronę postępowania komunalizacyjnego. Ponadto Minister wskazał, że jak wynika z materiału dokumentacyjnego zebranego w sprawie, działki objęte w/w decyzją Wojewody [...] na dzień 27 maja 1990 r. stanowiły własność Skarbu Państwa, na podstawie uchwały Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. z dnia [...] września 1967 r., nr [...]. Od decyzji powyższej odwołanie złożyła L. G. wnosząc o ponowne rozpatrzenie niniejszej sprawy. We wniosku podniosła, że decyzja z dnia [...] października 2010 r. nie posiada żadnego numeru i prawdopodobnie nie została "zarejestrowana". Ponadto stwierdziła, że sporna nieruchomość pozostaje nadal własnością Skarbu państwa, ponieważ Gmina [...] dopuściła się zagarnięcia przedmiotowej nieruchomości i nie uzyskała jeszcze prawa do jej zasiedzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej kpa) Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy swą poprzednią decyzję z dnia [...] października 2010 r. W uzasadnieniu Minister podkreślił, że dokonał wszechstronnej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, w zakresie ustaleń, co do interesu prawnego wnioskodawczyni do występowania z żądaniem stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej i stwierdził, że w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających prawo własności wnioskodawczyni do przedmiotowych nieruchomości. Wskazał także, że stroną niniejszego postępowania są Skarb Państwa, jako właściciel mienia oraz gmina, która mienie to przejmuje. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. L. G. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wnosiła o uchylenie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2010 r. oraz uznanie ją za stronę postępowania. Wskazała ponadto, że na podstawie art. 172 § 1 kodeksu cywilnego nabyła prawo do zasiedzenia spornego gruntu oraz, że Gmina [...] działała bezprawnie dopuszczając się zagarnięcia nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Dokonując oceny zaskarżonej decyzji oraz zebranego w sprawie materiału dokumentacyjnego, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. Decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1991 r., w części wskazanej we wniosku strony z dnia [...] sierpnia 2010 r. Organ uznał, że L. G. nie posiada legitymacji procesowej do wystąpienia z powyższym wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej. Wskazać należy, że zgodnie z treścią przepisu art. 157 § 2 i § 3 kodeksu postępowania administracyjnego, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji następuje w drodze decyzji. Z powyższego wynika, że w przypadku złożenia wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji - obowiązkiem organu jest przede wszystkim zbadanie czy wniosek pochodzi od podmiotu mającego przymiot strony w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W tym miejscu wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Na tym etapie postępowania organ nie ma obowiązku badania zasadności przedmiotowego wniosku, a jedynie czy pochodzi on od osoby, która brała udział, w charakterze strony, w przedmiotowym postępowaniu, bądź też nie brała udziału w postępowaniu, ale posiada interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji. Wskazać należy, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych stronami postępowania nadzorczego prowadzonego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej, wydanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), poza Skarbem Państwa i właściwą gminą, mogą być jedynie te podmioty, które wykażą się tytułem prawnym do nieruchomości będącej przedmiotem komunalizacji. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, co podkreślał Minister w swoich decyzjach, nieruchomość będąca przedmiotem sporu w niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom skarżącej, w dniu 27 maja 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa. Wskazana przez skarżącą umowa dzierżawy, dotyczyła jedynie korzystania z nieruchomości. Podpisanie umowy dzierżawy nie stanowi w żadnym razie o przeniesieniu prawa własności nieruchomości. W aktach sprawy brak jest także jakiegokolwiek dokumentu (postanowienia sądu o stwierdzeniu zasiedzenia), potwierdzającego nabycie prawa własności tejże nieruchomości przez zasiedzenie przez L. G. Takiego waloru nie ma także przywołana przez skarżącą umowa najmu lokalu mieszkalnego z dnia [...].09.1983r. W świetle powyższego uznać należy, że prawidłowo Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, iż L. G. nie posiadając tytułu prawnego do skomunalizowanych działek nr [...] i [...] nie mogła skutecznie żądać wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej w części ich dotyczącej. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.