I SA/Wa 2589/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Maciejuk Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2015 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie pomocy doraźnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. C. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. T.G. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]czerwca 2014r., Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2014r., Nr [...], o odmowie przyznania pomocy w formie posiłku-talonów do baru. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Na podstawie wniosku T. G.z dnia 3 lutego 2014 roku zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie przyznania świadczenia niepieniężnego z pomocy społecznej w formie posiłku realizowanego w [...]. Na podstawie przeprowadzonego dnia 10 marca 2014 roku wywiadu środowiskowego organ stwierdził, że wnioskodawczyni: mieszka w dwupokojowym lokalu wchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu [...] z pełnoletnim synem, prowadzi jednak samodzielne gospodarstwo domowe. W czasie wywiadu środowiskowego syn wnioskodawczyni nie był obecny w mieszkaniu. Organ nie mógł ustalić, czy wnioskodawczyni może uzyskiwać pomoc od pełnoletniego syna. Mieszkanie posiada kuchnię z dostępem do naturalnego oświetlenia, przedpokój, łazienkę. Lokal wyposażony jest w centralne ogrzewanie, energię elektryczną, gaz ziemny, zimną i centralną ciepłą wodę oraz kanalizację. Dochodem wnioskodawczyni jest renta wysokości [...] zł wypłacana przez ZUS. T.G. jest osobą długotrwale chorą i niepełnosprawną. W czasie wywiadu środowiskowego ww. nie udzieliła pracownikowi socjalnemu informacji o wysokości opłat za czynsz, energię elektryczną, gaz ziemny oraz dodatku mieszkaniowym. Nie wyraziła zgody na wypełnienie oświadczenia o stanie majątkowym. Nie wyraziła zgody na oględziny mieszkania a drzwi do dwóch pokoi i łazienki były zamknięte. Organ ustalił, że dochód wnioskodawczyni przekracza kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, tj. 542 zł. Natomiast, zgodnie z art. 48 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, pomoc doraźna albo okresowa w postaci jednego gorącego posiłku dziennie przysługuje osobie, która własnym staraniem nie może go sobie zapewnić. Zdaniem Centrum Pomocy Społecznej ww. nie kwalifikuje się do udzielenia pomocy w powyższej formie. W zajmowanym lokalu ma bowiem swobodny dostęp do kuchni wyposażonej w gaz ziemny, energię elektryczną, zimną i centralną ciepłą wodę oraz kanalizację, dzięki czemu może samodzielnie przygotować sobie posiłek, tj. gorące jedzenie. Dysponuje własną rentą, z której może zakupić niezbędne do tego celu artykuły spożywcze. Ponadto, organ podkreślił, że dnia 11 grudnia 2013 roku wnioskodawczyni otrzymała skierowania do magazynów PCK przy ul. [...], gdzie może się zaopatrzyć się w gotowe produkty i półprodukty spożywcze służące m. in. do przygotowania ciepłego posiłku. Skierowania są ważne prze okres sześciu miesięcy od daty wystawienia. Mając powyższe na uwadze Prezydent W. decyzją z dnia [...] marca 2014r., Nr [...], odmówił przyznania T. G. pomocy w formie posiłku-talonów do baru. Od w/w decyzji T.G. odwołała się. Skarżąca zakwestionowała zasadność podjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] dokonało ponownej oceny całości materiału dowodowego i stwierdziło, że decyzja organu I instancji nie narusza prawa. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013r., poz. 182) - pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. W myśl art. 3 powołanej ustawy 1. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. 2. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Państwo, zatem, powołując instytucję "pomocy społecznej" nałożyło na nią obowiązek realizacji swojej polityki pomocy osobom i rodzinom, które nie są w stanie, z różnych przyczyn, pokonać trudnych sytuacji życiowych. Organ podkreślił, że z powyższych przepisów wynika, że pomoc społeczna ma udzielać swoim podopiecznym pomocy i wsparcia, a nie dostarczać im świadczeń pieniężnych w wysokości dla nich satysfakcjonującej, czy pożądanej. Ponadto, w ocenie organu, ustawa o pomocy społecznej daje także wskazówki, co do zasad udzielania pomocy osobom potrzebującym, stanowiąc w art.3 ust. 3 i 4, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia z pomocy powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Organ odwoławczy opierając się na ustaleniach organu I instancji wskazał, na to że nie zachodzą okoliczności warunkujące uruchomienie pomocy w zakresie dożywiania. Wnioskodawczyni ma bowiem środki i możliwości aby przygotować sobie niezbędne posiłki, w tym posiłki ciepłe. W oparciu o powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2014r., Nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...]marca 2014r., Nr [...], o odmowie przyznania pomocy w formie posiłku-talonów do baru. Skarżąca wniosła na powyższą decyzję skargę do tutejszego sądu zarzucając organom świadomą złą wolę i działanie wbrew prawu i zasadom współżycia społecznego, naruszenie Konwencji ONZ o ochronie osób niepełnosprawnych i wniosła o uchylenie decyzji obu instancji, przyznanie świadczenia oraz rozstrzygnięcie z uwzględnieniem poniesionych przez nią szkód. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Oceniając skargę zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami należało przyjąć, że jest ona zasadna. Organ prawidłowo wskazał, że przepis art. 48. ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013r., poz. 182) będący podstawą zaskarżonej decyzji stanowi, że: Pomoc doraźna albo okresowa w postaci jednego gorącego posiłku dziennie przysługuje osobie, która własnym staraniem nie może go sobie zapewnić. Wsparcie w postaci dostarczenia żywności polega na organizacji przynajmniej jednego gorącego posiłku dziennie oraz na zakupie posiłków dla dzieci i młodzieży przebywającej w szkole. Jak wskazał organ, obecnie w przedmiotowym zakresie obowiązuje Uchwała nr 221 Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2013r. w sprawie ustanowienia wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020 (M.P. z dnia 17 grudnia 2013 r., 1024). Do udzielenia pomocy w zakresie dożywiania mają zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy o pomocy społecznej, dotyczące udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Z tego też względu w sprawie przyznania, w ramach ustawy świadczenia pieniężnego, oprócz przepisów ogólnych regulujących problematykę przyznawania świadczeń z pomocy społecznej, zastosowanie znajduje art. 39 ust. 1 i 2 ustawy, dotyczący zasiłku celowego. Z treści ww. przepisu wynika, że wymienione świadczenie przyznawane jest w ramach uznania administracyjnego (władzy dyskrecjonalnej). Nie oznacza to jednak dowolności organu w prawie do przyznawania lub odmowy przedmiotowego świadczenia. W każdej ze spraw organ winien oprzeć się na ustalonym rzetelnie stanie faktycznym oraz właściwe uzasadnić decyzję. Ponadto, organ winien mieć na uwadze szczególny charakter świadczenia, którego ideą jest pomoc w zaspokojeniu podstawowej potrzeby. W przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżącej podnosiła, że wnioskodawczyni nie miała podłączonego gazu do kuchni, nie posiadała nawet talerzy czy naczyń kuchennych. W ocenie Sądu istotnie organ nie dopełnił swoich obowiązków, nie ustalając, czy w mieszkaniu do którego niedawno wprowadziła się skarżąca był gaz, czy zatem miała ona realną możliwość przyrządzenia ciepłego posiłku. Organ podkreślał, że dnia 11 grudnia 2013 roku wnioskodawczyni otrzymała skierowania do magazynów PCK przy ul[...], gdzie mogła się zaopatrzyć się w gotowe produkty i półprodukty spożywcze służące m. in. do przygotowania ciepłego posiłku. Jak wskazywał sam organ, skierowania były ważne przez okres sześciu miesięcy od daty wystawienia. Natomiast decyzja organu odwoławczego została wydana w dniu [...] czerwca 2014r. Poza, tym przy braku gazu wnioskodawczyni miała by dość ograniczone możliwości przyrządzania ciepłych posiłków. W ocenie Sądu organ naruszył dyspozycje art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. bowiem nie ustalił wszystkich okoliczności pozwalających na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz w sposób niepełny odniósł się do odmowy przyznania świadczenia. Uchybienia te były na tyle istotne, że mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Organ rozpoznając ponownie sprawę weźmie pod uwagę to, że o możliwości przygotowywania ciepłych posiłków przez wnioskodawczynię powinien się wypowiadać na podstawie dowodów a nie domniemań. Należy zatem ustalić, czy wnioskodawczyni miała podłączony gaz oraz czy miała chociażby naczynia potrzebne do przygotowania tych posiłków. Nie może również organowi umknąć to, że talon do baru na ciepły posiłek nie jest pomocą pieniężną, jest to zapewnienie osobie potrzebującej podstawowego wsparcia. Należy również mieć na uwadze, że wprawdzie do udzielenia pomocy w zakresie dożywiania mają zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy o pomocy społecznej, dotyczące udzielania świadczeń z pomocy społecznej, w tym art. 39 ust. 1 i 2 ustawy, dotyczący zasiłku celowego, to zastosowanie odpowiednie, nie może być utożsamiane z brakiem rozróżnienia pomiędzy tymi świadczeniami. Organ winien zatem szczególnie uwzględnić niepieniężny i podstawowy charakter pomocy w postaci talonów do baru celem umożliwienia spożycia ciepłego posiłku. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c orzekł jak w pkt 1 sentencji. Na mocy art. 152 p.p.s.a. orzeczono, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku jak w pkt 2 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a. jak w pkt 3.