I SA/Wa 2593/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie: WSA Anna Wesołowska WSA Dorota Apostolidis (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. M. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2019 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] września 2019r., nr [...] stwierdził uchybienie przez G. M. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia Minister wskazał, że Wojewoda [...] powołaną decyzją z [...] sierpnia 2019 r. odmówił potwierdzenia, że G. M. przysługuje prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez spadkobierców W. P., tj. J. N., H. D. i M. P. nieruchomości położonej we [...] (w dzielnicy [...]), tj. poza obecnymi granicami R.P. Powyższa decyzja została doręczona pełnomocnikowi G. M. w dniu [...] sierpnia 2019 r., co wynika z adnotacji wraz z własnoręcznym podpisem złożonym na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Następnie pismem z dnia [...] września 2019 r. złożonym osobiście w kancelarii [...] Urzędu Wojewódzkiego [...] w dniu [...] września 2019 r. skarżąca odwołała się od ww. decyzji Wojewody [...]. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Na podstawie art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Organ odwoławczy podniósł, że termin do wniesienia środka zaskarżenia jest dla strony terminem prekluzyjnym, a zatem jego uchybienie powoduje, że czynność procesowa podjęta przez stronę po jego upływie jest bezskuteczna. Warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania, jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowemu terminowi do wniesienia środka zaskarżenia powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność zaskarżonej decyzji. Minister podkreślił, że każde uchybienie terminu do wniesienia odwołania powoduje, że organ wyższego stopnia ma obowiązek stwierdzić to uchybienie wydając postanowienie przewidziane w art. 134 k.p.a., chyba że strona wnosi o przywrócenie uchybionego terminu stosownie do art. 58 oraz następnych k.p.a. i wniosek ten zostanie uwzględniony. Organ II instancji wskazał, że z akt sprawy wynika jednoznacznie, że G. M. otrzymała decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...] w dniu [...] sierpnia 2019 r. Od tego dnia należy liczyć 14-dniowy termin do wniesienia odwołania, a zatem ostatnim dniem do wniesienia odwołania od powyższej decyzji dla G. M. był dzień [...] września 2019 r. Przy czym Minister wskazał, że strona w kwestionowanej decyzji Wojewody została prawidłowo pouczona o terminie złożenia odwołania. Na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2019 r. skargę wniosła G. M.. Podniosła, że w pełni rozumiejąc stanowisko Ministra wnosi do Sądu o "przywrócenie terminu" na złożenie odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2019r. Skarżąca wskazała ponadto, że uchybiony o 1 dzień termin na złożenie odwołania od decyzji nie powinien przyczynkiem do zakończenia postępowania w przedmiotowej sprawie, w której Wojewoda odmówił wypłaty rekompensaty za pozostawione mienie [...]. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów obowiązującego prawa. Prawidłowo wskazał Minister, że termin do wniesienia odwołania jest terminem ustawowym, nie może być przedłużany ani skracany przez organ. Upływ terminu ustawowego organ bierze pod uwagę z urzędu. Gdy odwołanie zostanie złożone po terminie, organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić w drodze postanowienia, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu (art. 134 k.p.a.). Organ II instancji nie ma innej legalnej możliwości niż stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania zgodnie z wyżej wskazaną podstawą prawną. Jest to bezwzględnie obowiązująca norma prawna, a więc rozstrzygnięcie organu nie jest zależne od jego swobodnego uznania (por. wyrok NSA z 29 stycznia 1997 r., sygn. akt 1482/96). Natomiast rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu skutkowałoby, że decyzja organu II instancji dotknięta byłaby wadą rażącego naruszenia prawa, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ odwoławczy przed przystąpieniem do oceny żądań i zarzutów zawartych w odwołaniu ma obowiązek dokonać wstępnej kontroli wniesionego środka zaskarżenia poprzez sprawdzenie czy jest dopuszczalny i czy został wniesiony w terminie. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydając postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia do wniesienia odwołania ma obowiązek poprzedzić orzeczenie dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego co do tego, czy strona składająca odwołanie przekroczyła termin określony w art. 129 § 2 k.p.a. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie uchybił powyższemu obowiązkowi. Z akt sprawy wynika bowiem, że decyzja organu pierwszej instancji została skutecznie doręczona G. M. w dniu [...] sierpnia 2019 r. Świadczy o tym podpis osoby uprawnionej do odbioru przesyłki, znajdujący się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji. Ponieważ zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji została skutecznie doręczona G. M. [...] sierpnia 2019 r., to termin do wniesienia odwołania do organu II instancji upływał [...] września 2019 r. Odwołanie skarżącej od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. zostało złożone osobiście w Kancelarii [...] Urzędu Wojewódzkiego [...] w dniu [...] września 2019r. Tym samym nie ulega więc wątpliwości, że zostało złożone z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.