I SA/Wa 26/06

WyrokWSA w Warszawie2006-05-05

Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Mirosław Gdesz, Jerzy Siegień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy pomocy społecznej miały prawo odmówić przyznania zasiłku celowego na zaspokojenie potrzeb, które zostały już częściowo lub całkowicie pokryte w ramach wcześniej udzielonej pomocy lub innych świadczeń?
Ratio decidendi
Organy pomocy społecznej mają prawo odmówić przyznania zasiłku celowego, nawet jeśli wnioskodawca spełnia kryteria dochodowe, gdy potrzeby, na które ma być przeznaczony zasiłek, zostały już zaspokojone w ramach wcześniej udzielonej pomocy lub innych świadczeń. Decyzja o przyznaniu zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, a organ musi uwzględnić zarówno interes wnioskodawcy, jak i możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej oraz potrzeby innych osób w trudnej sytuacji.
Stan faktyczny
T. G. wniosła o przyznanie zasiłku celowego na zabezpieczenie niezbędnych składników codziennego życia, w tym na potrzeby syna i własne oraz zakup odzieży. Prezydent Miasta odmówił przyznania zasiłku, wskazując, że potrzeby te były już częściowo zaspokojone w ramach wcześniejszych świadczeń i decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podkreślając, że wnioskodawczyni otrzymywała znaczną pomoc społeczną i posiadała własne dochody. T. G. zaskarżyła decyzje, kwestionując wyliczenia organów.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) asesor WSA Mirosław Gdesz asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant referendarz sądowy Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2006 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] września 2005 r. nr [...] orzekającą o odmowie przyznania T. G. pomocy społecznej w formie zasiłku celowego w miesiącu październiku 2005 r, z przeznaczeniem na [...] dla syna L., [...] własne i zakup [...] dla syna. Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2005 r. T. G. wystąpiła o przyznanie jej w miesiącu październiku 2005 r. zasiłku celowego na zabezpieczenie "niezbędnych składników codziennego życia" jak [...] syna i własne po [...] zł oraz zakup [...] dla syna. Prezydent Miasta W. decyzją z dnia [...] września 2005 r. odmówił przyznania T. G. pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na [...] własne i syna oraz na zakup [...] dla syna. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że T. G. wprawdzie spełnia kryterium dochodowe określone w ustawie o pomocy społecznej uprawniające do uzyskania świadczenia, niemniej zarówno wnioskodawczyni jak i jej syn mają już zapewnione [...] opłacane przez Ośrodek Pomocy Społecznej. Organ wskazał m.in., iż nadal obowiązuje decyzja, zgodnie z którą przyznano wnioskodawczyni bezpłatny talon do [...] wydany do końca roku 2005r. Syn zaś wnioskodawczyni zapewnione miał będzie [...] w szkole w formie [...] wykupionych przez Ośrodek, natomiast w soboty i niedzielę oraz pozostałe dni wolne od nauki szkolnej został przyznany mu bezpłatny bon [...] do ww. [...]. Uzasadniając odmowę przyznania zasiłku celowego na zakup [...] dla syna wnioskodawczyni, organ wyjaśnił, iż decyzją z dnia [...] września 2005 r. została jej przyznana kwota [...] zł z przeznaczeniem na zakup [...] dla syna, tym samym ma on już zapewniony [...] zarówno na [...] do szkoły jak i na [...]. Organ poinformował T. G., iż przy rozstrzyganiu sprawy wzięto pod uwagę zarówno potrzeby wnioskującej o pomoc jak i możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej, oraz uwzględniono fakt przyznania na miesiąc październik 2005 r. zasiłku celowego w łącznej wysokości [...] zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania T. G. od decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] września 2005 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy, nie negując potrzeb T. G. wynikających z jej trudnej sytuacji, wskazał na cele jakie spełniać ma przyznawany zasiłek celowy, określone w art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Podkreślił ponadto, że T. G. objęta jest stałą pomocą Ośrodka Pomocy Społecznej. Organ odwoławczy wykazał, iż w okresie od stycznia do lipca 2005 r. skarżąca otrzymała pomoc w łącznej wysokości [...] zł, w miesiącu sierpniu 2005 r. [...] zaś we wrześniu 2005 r. otrzymała pomoc w wysokości [...] zł zasiłku celowego, bezpłatne [...]. Zatem łączna kwota pomocy uzyskanej przez skarżącą w powyższym okresie wyniosła [...] zł. T. G. uzyskuje nadto dochód z tytułu renty w wysokości [...] zł. Biorąc powyższe pod uwagę po przeliczeniu wartości uzyskanej we wskazanym okresie pomocy oraz dochodów własnych, w przeliczeniu na jeden miesiąc, dwuosobowe gospodarstwo domowe skarżącej dysponowało miesięcznie średnio kwotą [...] zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie stwierdziło jakichkolwiek uchybień bądź naruszeń przepisów normujących zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej i podkreśliło, że trudna sytuacja wnioskodawczyni nie oznacza, iż to podatnicy mają stały obowiązek przyczyniać się do utrzymywania poziomu życia zainteresowanej i za pośrednictwem Ośrodków Pomocy społecznej pokrywać w całości wszelkie zgłaszane potrzeby. Pismem z dnia [...] listopada 2005 r. T. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] kwestionując rozstrzygnięcia obu instancji oraz wskazane w zaskarżonej decyzji wyliczenia wysokości średnich miesięcznych kwot, jakie w swojej dyspozycji ma skarżąca, a uwzględniających otrzymywaną pomocy społeczną oraz dochody własne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem sprawy sądowo administracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. W rozpatrywanej sprawie nie zostało wykazane, by kwestionowane decyzje naruszały przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. nr 64, poz. 593 ze zm.) lub przepisy kodeksu postępowania administracyjnego w taki sposób, by zachodziły przesłanki do ich uchylenia, stwierdzenia nieważności lub stwierdzenia ich wydania z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przedmiotem oceny Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. odmawiającą przyznania T. G. zasiłku celowego na [...] i wykup [...] dla syna. W niniejszej sprawie spór sprowadza się do oceny czy w danym stanie faktycznym i prawnym organy uprawnione do przyznawania pomocy społecznej miały prawo do odmowy jej udzielenia czy też nie. Na wstępie należy wskazać, że rodzaje świadczeń z pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielania reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. nr 64, poz. 593 ze zm.). Zgodnie z art. 2 powyższej ustawy celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Z akt administracyjnych wynika, że wychowująca samotnie [...] letniego, uczącego się syna T. G. jest stałym podopiecznym Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] Miasta W. Prezydent Miasta W. za pośrednictwem podległego Ośrodka wielokrotnie przyznawał T. G. różnego rodzaju pomoc społeczną, której wysokość w okresie ostatnich 9 miesięcy poprzedzających wydanie kwestionowanego rozstrzygnięcia wyniosła łącznie [...] zł. Podkreślenia wymaga również fakt, iż skarżąca posiada własne dochody, tj. otrzymuje rentę w kwocie [...] zł. W rozpoznawanej sprawie, organ dokonał słusznej oceny, iż skarżąca należy do osób uprawnionych do otrzymania pomocy w formie zasiłku celowego, jednakże, mając na uwadze przyznaną już wcześniej pomoc, zasadnie odmówił przyznania zasiłków celowych z przeznaczeniem na opłacenie potrzeb objętych już uprzednio pomocą społeczną. Stosownie do art. 39 ust. 1 i 2 powołanej ustawy zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej a w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu a także kosztów pogrzebu. Z powyższego przepisu wynika, że decyzja o przyznaniu zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. Tym samym spełnienie kryteriów przez ubiegającego się o zasiłek nie oznacza, że istnieje po jego stronie roszczenie o przyznanie świadczenia w wysokości, którą sam określa i roszczenie o realizację tegoż świadczenia w ściśle wyznaczonych przez wnioskodawcę terminach. Organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Decyzja w sprawie przyznania bądź odmowy przyznania zasiłku celowego, aczkolwiek ma charakter uznaniowy, nie może też być rozstrzygnięciem dowolnym. Ustawa o pomocy społecznej daje wskazówki, co do zasad udzielania pomocy osobom potrzebującym, stanowiąc w art. 3 ust. 3 i art. 4, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia z pomocy powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, przy czym potrzeby osób korzystających z pomocy powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji o odmowie przyznania zasiłku celowego wskazał, iż przy rozstrzyganiu sprawy wzięto pod uwagę zakres przyznanej już pomocy oraz potrzeby wnioskodawczyni jak i możliwości Ośrodka. Należy w tym miejscu zauważyć, że na terenie działania Ośrodka mieszkają wielodzietne rodziny bez żadnych źródeł dochodu, a więc znajdujące się w sytuacji życiowej o wiele gorszej od sytuacji skarżącej. W świetle powyższego nie można postawić organom orzekającym zarzutu dowolności w podejmowaniu decyzji. W przedmiotowej sprawie decyzje wydane zostały w oparciu o obowiązujące przepisy, a o odmowie przyznania świadczenia decydowały nie tylko sytuacja życiowa wnioskodawczyni, lecz przede wszystkim fakt zabezpieczenia przez Ośrodek Pomocy Społecznej potrzeb na jakich zaspokojenie miał zostać przeznaczony zasiłek, jak również możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej. W ocenie Sądu, roszczenia skarżącej wynikają z jej przekonania, że świadczenia z pomocy społecznej mają jej zapewnić zaspokojenie zasadniczych potrzeb życiowych i być podstawowym źródłem utrzymania. Z takim poglądem nie można się zgodzić, gdyż przeczy temu istota i charakter świadczeń udzielanych w ramach pomocy społecznej. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło