I SA/Wa 26/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. D. o uzupełnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2010 r. co do kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu postanawia: odmówić uzupełnienia wyroku. Wyrokiem z dnia 1 czerwca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w S. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha – uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2009 r. nr [...]. W powyższym wyroku Sąd nie zawarł rozstrzygnięcia co do zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 10 czerwca 2010 r. skarżący M. D. wniósł o uzupełnienie powyższego wyroku przez zawarcie w nim rozstrzygnięcia co do zwrotu kosztów podnosząc, że w przypadku uwzględnienia skargi Sąd z urzędu powinien orzec o zwrocie wpisu i poniesionych kosztów wpisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), strona może w ciągu czternastu dni od dnia doręczenia wyroku z urzędu zgłosić wniosek o uzupełnienie, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Wskazać należy, ze dodatkowym orzeczeniem, o którym mowa w powołanym przepisie jest orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania sądowego zamieszczane w wyroku. Jednakże, stosownie do art. 210 § 1 tej ustawy, strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów. Stronę działającą bez adwokata lub radcy prawnego sąd powinien pouczyć o skutkach niezgłoszenia wniosku w powyższym terminie. Wobec tego stosowny wniosek musi być zamieszczony w skardze, w piśmie procesowym skierowanym do sądu, jak również może zostać zgłoszony ustnie do protokołu rozprawy, najpóźniej do zamknięcia rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia, Brak wniosku w tym przedmiocie wywiera skutek w postaci utraty uprawnienia do żądania zwrotu kosztów postępowania. O przysługującym stronie uprawnieniu i warunkach jego realizacji sąd administracyjny ma obowiązek pouczyć stronę skarżącą, jedynie wówczas, gdy nie jest reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego. Wynika to wprost ze zdania drugiego art. 210 § 1 powołanej ustawy, przy czym przepis ten stanowi dopełnienie ogólnej zasady wyrażonej w art. 6 tej ustawy, w którym ustawodawca ustanowił obowiązek udzielania, przez sąd administracyjny, stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych i pouczeń o skutkach tych czynności lub skutkach zaniedbań. Redakcja art. 210 § 1 powyższej ustawy i użycie w tym przepisie zwrotu "powinien" oznacza nie tylko nałożenie na sąd obowiązku pouczenia o przysługującym uprawnieniu i skutkach zaniechania, ale również uprawnia do konstatacji, że w przypadku braku pouczenia stronę działającą bez pomocy prawnej nie można obarczać skutkiem w postaci utraty przysługujących jej uprawnień. Jak wskazał, Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 maja 2007 r. sygn. akt II OZ 411/07 (niepubl.) skutek w postaci utraty uprawnienia do żądania zwrotu kosztów nie wystąpi, jeżeli Sąd do zamknięcia rozprawy nie pouczy strony o przysługującym uprawnieniu i związanych z brakiem takiego wniosku skutkach. Jak wynika z akt sprawy, skarżący został pouczony przez Sąd o jego prawie do zgłoszenia Sądowi wniosku o zwrot kosztów najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia oraz o skutkach niezgłoszenia wniosku w terminie, w punkcie 5 pouczenia zawartego w zawiadomieniu o rozprawie, które skarżący otrzymał w dniu 15 kwietnia 2010 r. Nadto wyjaśnić należy, że zawiadomienie o rozprawie, ma formę urzędowego formularza, który wypełnia zgodnie z zarządzeniem przewodniczącego lub sędziego sprawozdawcy pracownik sekretariatu. Natomiast art. 93 powołanej ustawy wskazuje jedynie obowiązkowe informacje, które w tym zawiadomieniu mają być zawarte. Można w nim jednak zawrzeć także inne informacje, które będą miały znaczenie dla praw i obowiązków strony, np. poinformowanie strony skarżącej o utracie uprawnienia żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie jej należnych kosztów (por. Dauter B. w: Dauter B., Gruszczyński B., Kabat A., Niezgódka-Medek M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 231 oraz postanowienia NSA: z dnia 20 lipca 2006 r. I OZ 1002/06, niepubl. i z dnia 19 marca 2010 r. I OZ 194/10, niepubl.). A zatem pokwitowanie przez skarżącego doręczenia takiego zawiadomienia stanowi zarazem dowód na pouczenie go przez Sąd o skutkach niezgłoszenia najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia, wniosku o przyznanie należnych kosztów. Uwzględniając przedstawiony stan faktyczny i prawny należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw prawnych do uzupełnienia wyroku o dodatkowe orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego, skoro wniosek skarżącego z dnia 10 czerwca 2010 r. o zwrot kosztów złożony został do Sądu już po zamknięciu rozprawy, a więc z naruszeniem przepisu art. 210 § 1 powyższej ustawy. Z powyższych względów, na podstawie art. 157 § 1 w związku z art. 210 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.