I SA/Wa 260/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie WSA Gabriela Nowak (spr.) WSA Monika Nowicka Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2009 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłków celowych oddala skargę. I SA/WA 260/09 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania W. K., od decyzji Burmistrza Gminy B. Nr [...] z dnia [...] października 2008 r. o odmowie przyznania: zasiłku celowego i specjalnego bezzwrotnego zasiłku celowego na wykonanie kserokopii dokumentów i zakup znaczków pocztowych we wrześniu i październiku 2008 r. oraz zasiłku celowego i specjalnego bezzwrotnego zasiłku celowego na zakup nowych maszyn do pisania – zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne: Wnioskami z dnia 30 września, 4 października i 6 października 2008 r. W. K. zwrócił się o przyznanie pomocy na szereg wskazanych przez siebie celów w tym: zwrot kosztów biletu, zakupionych leków, opłacenie energii elektrycznej, opłacenie rachunku w TELE 2, a także - wykonanie kserokopii dokumentów, zakup znaczków pocztowych we wrześniu i październiku 2008 r. oraz zakup nowych maszyn do pisania. Burmistrz Gminy B. decyzją Nr [...] z [...] października 2008r. odmówił 1) zasiłku celowego i specjalnego bezzwrotnego zasiłku celowego na wykonanie kserokopii dokumentów i zakup znaczków pocztowych we wrześniu i październiku 2008 r. 2) odmówił zasiłku celowego i specjalnego bezzwrotnego zasiłku celowego na zakup nowych maszyn do pisania. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że dochód rodziny skarżącego wynosi ogółem [...] zł., kryterium dochodowe rodziny składającej się ze skarżącego wynosi 477,00 zł., dochód na osobę w rodzinie wynosi: [...] zł. Organ I instancji podniósł, że W. K. może nieodpłatnie w ciągu miesiąca skorzystać z kserokopiarki w Ośrodku i wykonać 30 sztuk dokumentów. Wskazał, że kserowane dokumenty dotyczą tych samych spraw, mnogość prowadzonej korespondencji wynika z jednostki chorobowej, którą rozpoznano u W. K., a nie w celu dochodzenia faktycznych krzywd, które doznał skarżący. Organ I instancji zwrócił uwagę, że W. K. żądając pomocy na ten cel nie przedkłada dokumentu, z którego wynika, iż taka usługa została faktycznie wykonana, czy też faktycznie zakupił znaczki. Organ I instancji podniósł, że zakup nowych maszyn do pisania nie jest niezbędną potrzebą bytową, gdyż nie służą one skarżącemu do pracy zarobkowej. Pisma lub podania może napisać odręcznie, a jeżeli występują z tym trudności, to zgodnie z art.63 Kodeksu postępowania administracyjnego może ustnie wnieść wniosek o pomoc do protokołu. Organ I instancji wyjaśnił, że Ośrodek nie może spełniać wszystkich żądań i oczekiwań, choćby w ocenie klientów były one najbardziej uzasadnione, ponieważ dysponuje ograniczonymi finansami, a liczba osób oczekujących na pomoc jest znaczna. Wskazał, ze zarówno zasiłek celowy, jak i zasiłek celowy specjalny zgodnie z przepisami ustawy nie są przewidziane na pokrywanie pełnych żądań klientów, lecz mają charakter pomocy doraźnej ukierunkowanej na konkretny cel bytowy. Takim celem bytowym u W. K. jest opłacenie rachunku za telefon w TELE 2, za energię elektryczną, zakup leków i zwrot za dojazdy do Poradni Zdrowia [...] w P., z uwagi na niewielkie przekroczenie kryterium dochodowego. Pozostałe potrzeby tj. kserokopie dokumentów oraz zakup maszyn do pisania zdaniem Ośrodka nie są najpilniejszą potrzebą życiową. Organ I instancji wskazał, ze pozostałe wnioski zawarte w podaniach złożonych przez skarżącego rozpatrzone zostały odrębnymi decyzjami z dnia [...] października 2008 r. W wyniku rozpatrzenia odwołania W. K. od decyzji Burmistrza Gminy B. Nr [...] z [...] października 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [....], zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. Organ II instancji w całości podtrzymał ustalenia i argumentację organu I instancji. Dodatkowo wskazał, ze skarżący nie wskazuje, kopie jakich dokumentów chciałby wykonać, a w wielu pismach podnosi, że skradziono mu 16 tysięcy dokumentów. Podkreślił, że wykonanie kserokopii dokumentów, jak również zakup znaczków pocztowych nie stanowią niezbędnej potrzeby życiowej. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w W. z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył W. K.. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wnosiło o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. W pierwszej kolejności wskazać należy na dyspozycję art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), zgodnie z którą zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. W szczególności zasiłek celowy może być przyznany na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. W myśl art. 8 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy prawo do tego świadczenia przysługuje osobie gospodarującej samotnie, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł (kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej). W szczególnie uzasadnionych przypadkach osobom gospodarującym samotnie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej kryterium dochodowego, który nie podlega zwrotowi oraz zasiłek okresowy lub celowy, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku (art. 41 powołanej ustawy). Przyznanie zatem zasiłku celowego, o którym mowa w art. 39 ust. 1 powołanej ustawy uzależnione jest od wysokości dochodu osiąganego przez osobę zainteresowaną, natomiast przyznanie świadczeń na mocy art. 41 powołanej ustawy może nastąpić w szczególnie uzasadnionych przypadkach nawet gdy osiągany dochód przekracza kryterium dochodowe. Ponieważ dochód skarżącego przekracza kwotę 477 zł, organ prawidłowo zastosował art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Z brzmienia art. 41 powołanej ustawy wynika, że decyzja podejmowana przez organ administracji ma charakter uznaniowy i zależy od tak zwanego uznania administracyjnego. Nie znaczy to jednak, że organ administracji może podejmować decyzję w sposób całkowicie dowolny, jest bowiem związany przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i 77 § 1 k.p.a., jak również przepisami ustawy o pomocy społecznej. W ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. prawidłowo wykazało, że zasiłek celowy jest świadczeniem przyznawanym w ramach uznania administracyjnego. Okoliczność ta, jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowym, nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia i w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Z przepisów prawa regulujących tryb przyznawania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Zasiłek celowy można przyznać wyłącznie na zaspokojenie niezbędnej potrzeby życiowej. Wykonanie kserokopii dokumentów, jak również zakup znaczków pocztowych oraz zakup nowych maszyn do pisania nie stanowią niezbędnej potrzeby życiowej, a w związku z tym przyznania pomocy w formie zasiłku na powyższe ustawa nie przewiduje. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb. Organy odpowiedzialne za udzielenie pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. Stosownie do art.106 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w drodze decyzji administracyjnej. Decyzja ta powinna odpowiadać wymogom określonym w art. 107 kpa. W przypadku wydawania decyzji w ramach uznania administracyjnego, do których należy zaliczyć decyzję wydaną w niniejszej sprawie, organy administracji publicznej mają obowiązek szczególnej dbałości o prawidłowe i wyczerpujące uzasadnienie rozstrzygnięcia. Stosownie do art.3 ust.3 i 4 ustawy o pomocy społecznej - " Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej". W ocenie Sądu w niniejszej sprawie oba organy przy wydaniu decyzji dotyczącej W. K. wskazane wyżej kryteria uwzględniły. Kwestionowana przez skarżącego decyzja nie przekracza granic uznania administracyjnego. Jak wynika z akt sprawy skarżący od wielu lat korzysta ze wsparcia z pomocy społecznej. Jego sytuacja materialna i życiowa jest znana pracownikom opieki społecznej, dane te są zgodnie z obowiązującymi przepisami aktualizowane, skarżącemu udzielana jest wszechstronna pomoc. Odmowa przyznania w niniejszej sprawie wnioskowanej przez skarżącego pomocy została należycie umotywowana. Odmawiając określonego świadczenia organy należycie uzasadniły swoje stanowisko, wobec czego brak jest podstaw do uznania, że przekroczone zostały granice uznania administracyjnego. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.