I SA/Wa 2600/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: WSA Monika Sawa WSA Dorota Apostolidis (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2019 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] października 2019 r., nr [...] stwierdziło uchybienie przez G. K. terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie prezydenta [...] z dnia [...] września 2019 r., nr [...]. Powyższe postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z dnia [...] maja 2019r. G. K., E. R. i H. C. wystąpili o wydanie zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego przy ul. [...] w [...], opisanego w księdze wieczystej nr [...], stanowiącego działki nr ew. [...],[...] i [...] z obrębu [...] w prawo własności. Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] września 2019 r., nr [...] odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe w prawo własności tego gruntu położonego przy ul. [...] w [...], opisanego w księdze wieczystej nr [...], stanowiącego działki nr ew. [...],[...] i [...] z obrębu [...]. Przedmiotowe zażalenie zostało odebrane przez G. K. w dniu [...] września 2019r. W dniu [...] września 2019r. G. K. złożyła zażalenie na w/w postanowienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] października 2019 r., nr [...] stwierdziło uchybienie przez G. K. terminu do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie prezydenta [...] z dnia [...] września 2019 r. W uzasadnieniu wskazano, że warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania bądź zażalenia, jest zachowanie ustawowego terminu. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania (zażalenia), czego następstwem jest ostateczność decyzji (postanowienia). Podkreślono, że organ odwoławczy jest obowiązany - w pierwszej kolejności w postępowaniu wstępnym - zbadać, czy zażalenie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Zgodnie z art. 141 § 2 k p a. zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Pouczenie o tej treści zostało zamieszczone w postanowieniu z dnia [...] września 2019r. Konsekwencją powyższego jest to, że w przypadku wniesienia zażalenia po ustawowo określonym 7 - dniowym terminie organ rozpatrujący zażalenie obowiązany jest stwierdzić w formie postanowienia wydanego w trybie art. 134 k p a. uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Mając powyższe na względzie Kolegium wskazało, że postanowienie z dnia [...] września 2019r. zostało prawidłowo doręczone skarżącej w dniu 17 września 2019r, o czym świadczy znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru podpisane przez skarżącą wraz ze wskazaniem daty odbioru. Termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 24 września 2019r. Skarżąca zaś złożyła swoje zażalenie w Urzędzie [...] w dniu 25 września 2019r., co potwierdziła w swoich wyjaśnieniach z dnia [...] października 2019r., a więc 1 dzień po upływie terminu. Podkreślono, że uchybienie ustawowego terminu do dokonania czynności procesowej - a taką jest bez wątpienia wniesienie zażalenia - powoduje bezskuteczność zażalenia, czego następstwem jest ostateczność postanowienia wydanego przez organ I instancji. Konsekwencją powyższego jest konieczność pozostawienia zażalenia bez jego merytorycznego rozpatrzenia. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy obowiązany jest stosownie do dyspozycji art. 134 k.p.a. stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Jak wynika z akt sprawy skarżąca wniosła zażalenie z uchybieniem 7 - dniowego terminu, w takiej sytuacji Kolegium, nie mając innej możliwości – stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, co wynika z dyspozycji przepisu art. 134 k.p.a. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu odwoławczego lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2019 r. skargę wniosła G. K. Podniosła, że zaskarżone postanowienie wydane zostało w oparciu o wymogi formalne k.p.a., bez rozpatrzenia merytorycznej strony zażalenia. W ocenie skarżącej postanowienie Kolegium powinno dotyczyć meritum sprawy, a nie terminu złożenia zażalenia W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów obowiązującego prawa. Prawidłowo wskazało Kolegium, że termin do wniesienia odwołania (zażalenia) jest terminem ustawowym, nie może być przedłużany ani skracany przez organ. Upływ terminu ustawowego organ bierze pod uwagę z urzędu. Gdy odwołanie (zażalenie) zostanie złożone po terminie, organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić w drodze postanowienia, że odwołanie (zażalenie) zostało złożone z uchybieniem terminu (art. 134 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a.). Organ II instancji nie ma innej legalnej możliwości niż stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania (zażalenia) zgodnie z wyżej wskazaną podstawą prawną. Jest to bezwzględnie obowiązująca norma prawna, a więc rozstrzygnięcie organu nie jest zależne od jego swobodnego uznania (por. wyrok NSA z 29 stycznia 1997 r., sygn. akt 1482/96). Natomiast rozpatrzenie odwołania (zażalenia) wniesionego z uchybieniem terminu skutkowałoby, że decyzja (postanowienie) organu II instancji dotknięte byłyby wadą rażącego naruszenia prawa, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ odwoławczy przed przystąpieniem do oceny żądań i zarzutów zawartych w odwołaniu (zażaleniu) ma obowiązek dokonać wstępnej kontroli wniesionego środka zaskarżenia poprzez sprawdzenie czy jest dopuszczalny i czy został wniesiony w terminie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wydając postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (zażalenia) ma obowiązek poprzedzić orzeczenie dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego co do tego, czy strona składająca zażalenie przekroczyła termin określony w art. 141 § 2 k.p.a. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie uchybiło powyższemu obowiązkowi. Z akt sprawy wynika bowiem, że postanowienie organu pierwszej instancji zostało skutecznie doręczona G. K. w dniu [...] września 2019 r. Świadczy o tym podpis osoby uprawnionej do odbioru przesyłki, znajdujący się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru postanowienia. Ponieważ zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji zostało skutecznie doręczone G. K. [...] września 2019 r., to termin do wniesienia zażalenia do organu II instancji upływał 24 września 2019 r. Zażalenie skarżącej na postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] września 2019 r. zostało złożone bezpośrednio w Urzędzie Miasta [...] w dniu [...] września 2019 r. Tym samym nie ulega więc wątpliwości, że zostało złożone z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 141 § 2 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.