I SA/Wa 2607/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), Sędziowie sędzia WSA Łukasz Trochym, asesor WSA Nina Beczek, Protokolant starszy referent Aleksandra Cymerska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 21 września 2023 r. nr KKU-179/22 w przedmiocie nabycia przez gminę prawa własności nieruchomości oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 21 września 2023 r., nr KKU-179/22, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa (dalej: "KKU", "organ odwoławczy") - po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. w [...] - utrzymała w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego (dalej: "Wojewoda", "organ I instancji") z 19 sierpnia 2022 r., nr [...], stwierdzającą nieodpłatne nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa położonej w [...], w jednostce ewidencyjnej [...] obręb [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], objętej księgą wieczystą nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla [...], [...] Wydział Ksiąg Wieczystych. Decyzja KKU została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. Zawiadomieniem z 28 lutego 2006 r. organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.). Wojewoda, pismem z 26 lipca 2022 r., poinformował strony postępowania o zgromadzonym materiale dowodowym oraz możliwości wypowiedzenia się co do tego materiału i zgłoszenia ewentualnych zastrzeżeń. Strony z tego prawa nie skorzystały. W uzasadnieniu powołanej decyzji z 19 sierpnia 2022 r. organ I instancji wyjaśnił, że działka nr [...] została przyłączona do księgi wieczystej nr [...] z księgi wieczystej [...]. Zgodnie z wypisem z papierowej księgi wieczystej nr [...], sporządzonym 30 listopada 2006 r. przez uprawnionego geodetę, prawo własności ww. nieruchomości zostało wpisane na rzecz Skarbu Państwa na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego dla miasta [...] z 29 września 1959 r., sygn. akt [...] (dot. udziału 144/256 części) oraz orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z 10 lutego 1951 r., nr [...] (dot. udziału 112/256 części). Dalej Wojewoda wskazał, że zgodnie z informacją Urzędu Miasta [...] z 23 lutego 2007 r. oraz kopią pisanego rejestru gruntów, w ewidencji gruntów -według stanu na dzień 27 maja 1990 r. - figurowała działka nr [...] o pow. 0,1003 ha obręb [...], a jako władający wpisany byt [...] Oddział w [...]. W 1995 r. operatem nr [...] działka nr [...] zmieniła oznaczenie i powierzchnię na działkę nr [...] o pow. 0,1005 ha, a następnie została podzielona na działki nr [...] o pow. 0,0512 ha i nr [...] o pow. 0,0493 ha. Niniejsze postępowanie dotyczy działki nr [...], obr. [...], jedn. ewid. [...]. Pismem z 29 grudnia 2020 r. [...] S.A. w [...], która powstała z połączenia spółki [...] sp. z o.o. oraz [...] S.A., która z kolei powstała na skutek aktu komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego Przedsiębiorstwo [...] w [...] z siedzibą w [...], poinformowały, że nie odnaleziono dokumentów, z których wynika, że przedmiotowa nieruchomość pozostawała w zarządzie [...] Oddział w [...]. W trakcie postępowania ustalono, że nieruchomość (działka nr [...]) jest także przedmiotem wniosku uwłaszczeniowego [...] S.A., złożonego w trybie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Wojewoda podniósł, że przepis ten znajduje zastosowanie co do nieruchomości pozostających we władaniu przedsiębiorstwa, co do których nie legitymowało się prawem zarządu. Dalej Wojewoda stwierdził, że w postępowaniu komunalizacyjnym prowadzonym na podstawie ustawy z 10 maja 1990 r. należy zbadać, czy w dacie 27 maja 1990 r. (w dacie wejścia w życie tej ustawy) przedsiębiorstwu państwowemu przysługiwało prawo zarządu w stosunku do spornych nieruchomości. Spółka [...] w [...], pismem z 14 kwietnia 2021 r. poinformowała, że nie odnaleziono dokumentów na potwierdzenie prawa zarządu do przedmiotowej nieruchomości według stanu na dzień 27 maja 1990 r. Jednocześnie wskazała, że wobec tego złożyła 12 września 2006 r. - stosownie do przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi w ich zarządzie lub użytkowaniu - oświadczenie, z którego wynika, że działka nr [...] była w faktycznym zarządzie [...]. Również z pisma Urzędu Miasta [...] Wydział Skarbu Miasta z 18 grudnia 2020 r., nr [...] wynika, że brak jest dokumentów dotyczących prawa zarządu [...] do działki nr [...], jak także w stosunku do tej nieruchomości nie byty naliczane opłaty. Organ I instancji podniósł, że w okresie do 27maja 1990 r. państwowe osoby prawne (w tym przedsiębiorstwa państwowe) uzyskiwały tytuł prawny do nieruchomości w postaci zarządu w trybie określonym w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. tj. w drodze decyzji lub na podstawie zwartej za zezwoleniem terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego umowy o przekazaniu nieruchomości pomiędzy państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowy o nabyciu nieruchomości. Z kolei, na gruncie przepisów ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, prawo do nieruchomości na rzecz przedsiębiorstw państwowych mogło zostać ustanowione w drodze decyzji organu administracji państwowej stopnia podstawowego o oddaniu nieruchomości w użytkowanie. Natomiast jeszcze wcześniej na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 października 1958 r. w sprawie przekazywania w ramach administracji państwowej przedsiębiorstw, instytucji oraz zakładów, nieruchomości i innych obiektów majątkowych, w formie decyzji władz państwowych wydawanych na podstawie art. 3 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Wojewoda powołał się na dwie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2017 r., sygn. akt I OPS 2/16 i z 26 lutego 2018 r., sygn. akt I OPS 5/17 i stwierdził, że wynika z nich iż ewentualne przekazywanie gruntów w zarząd PKP musiało zostać dokonane na podstawie przepisów ogólnych normujących te kwestię oraz, że pozostawanie nieruchomości we władaniu przedsiębiorstwa PKP bez udokumentowanego prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oznacza, że nieruchomość ta należała w dniu 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Wobec powyższego organ I instancji skonstatował, że w sprawie nie zostało ustanowione - w formie prawem przewidzianej - prawo zarządu do przedmiotowego gruntu na rzecz przedsiębiorstwa państwowego [...]. W szczególności istnienia zarządu nie może potwierdzać oświadczenie z 12 września 2006 r., nr [...]. Wojewoda wskazał także, że w dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa na nieruchomości będącej przedmiotem decyzji wykonywał Naczelnik Dzielnicy [...], jako terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego. Zmiana oznaczenia ewidencyjnego, która nastąpiła po 27 maja 1990 r.- nie oznacza, że nieruchomość ta straciła status mienia podlegającego komunalizacji w rozumieniu art 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej. Powyższe okoliczności, w ocenie Wojewody, potwierdzają, że sporna nieruchomość (działka nr [...]) w dnu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej stanowiła własność Skarbu Państwa i należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, do którego należały uprawnienia władcze wynikające z przepisów obowiązującej w tym dniu ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. Odwołanie od decyzji Wojewody z 19 sierpnia 2022 r. - pismem z 6 września 2022 r. - złożyła [...] S.A.. Powołaną na wstępie decyzją z 21 września 2023 r. KKU utrzymała w mocy decyzje organu i instancji z 19 sierpnia 2022 r. Organ odwoławczy wskazał, że kwestią niezbędna do wyjaśnienia przyczyn komunalizacji mienia na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...) jest ustalenie, czy przedmiotowe mienie w dniu 27 maja 1990 r. należało do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego. Dla ustalenia, czy przedmiotowa nieruchomość należała do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego niezbędne jest wyjaśnienie, co należy rozumieć pod pojęciem "należące do". KKU wyjaśniła, że pojęcie to jest kategorią prawną odmienną od stanu faktycznego wyrażanego w pojęciach typu "posiadanie", "władanie" "dysponowanie" - co jest prawnie obojętne dla komunalizacji. Toteż pojęcie "należenie" trzeba rozumieć w kategoriach prawnych, zwłaszcza gdy mienie takie nie "należało" faktycznie do określonych organów samorządowych. Należenia mienia do danej rady narodowej również można w istocie domniemywać. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 1 ustawy gruntowej grunty państwowe, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste byty zarządzane przez terenowy organ administracji państwowej. Grunty te zatem do wspomnianych organów należały, chociaż nie było to należenie w kategoriach stricte prywatnoprawnych (użytkowanie, posiadanie etc.). Przy tym zgodnie z art. 24 ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego rady narodowe stopnia podstawowego są właściwe we wszystkich sprawach należących do kompetencji rad narodowych, które nie zostały w drodze ustawowej zastrzeżone dla wojewódzkich rad narodowych; w razie wątpliwości, czy dla danej sprawy właściwa jest wojewódzka rada narodowa, czy też rada narodowa stopnia podstawowego, domniemywa się właściwość rady narodowej stopnia podstawowego. Jeśli zatem istnieją wątpliwości, których nie da się obiektywnie usunąć, to ww. postanowienie może mieć istotne znaczenie w sprawie. Innymi słowy sam fakt gospodarowania mieniem stosownie do obowiązujących regulacji przez gminę (radę narodową) świadczy co do zasady o należeniu tego mienia do gminy (rady narodowej). Z powyższymi regulacjami koresponduje art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, z późn. zm.), zgodnie z którym dowodem potwierdzającym istnienie prawa zarządu państwowej jednostki organizacyjnej mogły być: decyzja terenowego organu administracji państwowej o oddaniu gruntu w zarząd, zawarta za zezwoleniem tego organu umowa o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowa o nabyciu nieruchomości. Analogiczne regulacje dotyczące obowiązku formalnego przekazania terenu państwowego m.in. przedsiębiorstwom państwowym w prawną formę władania zwaną zarządem (użytkowaniem) występowały również we wcześniejszym stanie prawnym (por. art. 3 ust 1 i 8 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, czy też art. 3 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Przy czym regulacje poprzedzające ww. ustawą gruntową wyróżniały się brakiem uznania umowy o nabyciu nieruchomości za podstawę powstania zarządu. KKU stwierdziła, że stanu powyższego nie zmienił przejściowy art 80 ust. 1 ustawy gruntowej (w brzmieniu z dnia 27 maja 1990 r.), zgodnie z którym "grunty państwowe będące w dniu wejścia w życie ustawy w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych przechodzą w zarząd tych jednostek." Przepis ten odnosił się bowiem w istocie do analogicznego do zarządu z ustawy gruntowej formy władztwa przedsiębiorstw państwowych, w ramach zasady jednolitej własności Skarbu Państwa, w postaci "użytkowania". Dalej KKU zwróciła uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 marca 2020 r., sygn. akt I OSK 2103/18, w którym powołano jednobrzmiące tezy uchwał z 27 lutego 2017 r., sygn. akt I OPS 2/16 oraz z 26 lutego 2018 r., sygn. akt I OPS 5/17 mające - w ocenie organu odwoławczego - zasadnicze znaczenie. KKU, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, stwierdziła także, że komunalizacja mienia z mocy prawa (art 5 ust 1 i ust. 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.) jest dokonywana według stanu z dnia 27 maja 1990 r., a późniejsze regulacje prawne mogą dotyczyć tylko stanu powstałego po tej dacie, choćby nawet decyzja komunalizacyjna była wydana ze zwloką. Odnosząc powyższe do stanu faktycznego sprawy KKU podniosła, że z akt sprawy nie wynika ażeby, w formie prawem przewidzianej, sporna nieruchomość została oddana w zarząd lub użytkowanie, a tylko wówczas nieruchomość ta nie należałaby do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Żadnego z tytułów prawnych wskazanych w art. 38 ustawy o gospodarce gruntami Wojewoda nie przedstawił. Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie znajduje również zastosowania art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...), zgodnie z którym składniki mienia ogólnonarodowego, o których mowa w art. 5 ust. 1 -3 ustawy, nie stają się mieniem komunalnym jeżeli służą wykonaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej. Wykaz przedsiębiorstw państwowych i jednostek organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym lub ponadwojewódzkim określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1990 r. o tym samym tytule (Dz. U. Nr 51, poz. 301). W rozporządzeniu tym brak jest przedsiębiorstwa państwowego [...]. Skargę na powyższą decyzję KKU z 21 września 2023 r. wniosły [...] S.A. w [...] (dalej: "skarżąca"), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji organu I instancji a także o zasądzenie od organu odwoławczego na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja jest wadliwa, ponieważ będąca przedmiotem postępowania nieruchomość nie może zostać uznana za podlegającą komunalizacji, pomimo braku formalnego przekazania zarząd lub użytkowanie [...]. Brak takiego przekazania, a raczej brak odnalezienia dowodu przekazania, nie może powodować automatycznego zaliczenia nieruchomości do należących do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, skoro nieruchomość znajdowała się od szeregu lat we władaniu przedsiębiorstwa państwowego [...], a następnie powstałej w wyniku komercjalizacji spółki – [...] S.A. oraz jest terenem kolejowym zabudowanym infrastruktura kolejową. Skarżąca podkreśliła, że ma świadomość podjęcia w dniu 27 lutego 2017 r. przez powiększony skład siedmiu sędziów Naczelnego Sadu Administracyjnego uchwały o sygn. I OPS 2/16. Niemniej pogląd wyrażony w tej uchwale, jak i moc wiążąca samej uchwały nie przesądzają definitywnie na przyszłość, że linia orzecznictwa w zakresie poruszonego problemu nie może się zmienić. Skarżąca stoi na stanowisku, że problem przedstawiony powiększonemu składowi sędziowskiemu NSA przez Prezesa tego sądu został ujęty nie dość precyzyjnie, a właściwie myląco, co, być może, wpłynęło na treść udzielonej odpowiedzi. Istota zagadnienia bowiem wyraża się nie tyle w kwestii sposobu wykazania tytułu prawnego (zarządu) do nieruchomości, ile w wyjaśnieniu, czy nieruchomości znajdujące się we władaniu [...], co do których [...] w dniu komunalizacji mienia państwowego, tj. w dniu 27 maja 1990 r., nie legitymowały się "tytułem prawnym" do nich w postaci "prawa zarządu", stały się przedmiotem uwłaszczenia na rzecz gmin. W uzasadnieniu obszernej skargi skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie swojego stanowiska. W konsekwencji wskazała, że: 1. [...] S.A. jest następcą prawnym przedsiębiorstwa państwowego [...]. 2. [...] były przedsiębiorstwem państwowym, dla którego funkcję organu założycielskiego pełnił minister, a więc naczelny organ administracji państwowej. 3. W świetle przepisów komunalizacyjnych [...] należały do kategorii przedsiębiorstw niepodlegających komunalizacji. 4. Mienie państwowe (ogólnonarodowe), którym [...] władały w dniu 27 maja 1990 r., pozostało mieniem Skarbu Państwa. 5. Przedmiotem komunalizacji na rzecz gmin mogły być tylko takie nieruchomości będące w dyspozycji [...], których [...] nie wykorzystywały zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem (art. 14 P.w.s.t.); ponadto - ze względu na ustalenia TK poczynione w wyroku z 12 kwietnia 2005 r. (K 30/03) - gminie mogły być przekazane takie składniki mienia ogólnonarodowego znajdującego się w dyspozycji PKP, które były związane z realizacją zadań gminy (art. 5 ust. 4 P.w.s.t.). 6. Przedmiotem komunalizacji na rzecz gmin, w tym zwłaszcza na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 P.w.s.t., nie mogły stać się nieruchomości państwowe znajdujące się we władztwie (dyspozycji, posiadaniu) PKP z tego tylko powodu, że PKP nie mogły udokumentować przyznania im w stosunku do nich zarządu/prawa zarządu "w formie prawem przewidzianej", tj. w formie decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd lub umowy o przekazaniu zawartej pomiędzy jednostkami państwowymi. Zwrot bowiem "należące do", użyty w przepisach komunalizacyjnych P.w.s.t., nie jest równoznaczny z "tytułem prawnym" w postaci zarządu/prawa zarządu nieruchomością i obejmuje nie tylko składniki majątkowe, w stosunku do których została wydana decyzja (lub zawarta umowa) o przekazaniu ich w zarząd. 7. Interpretacja, o której mowa w pkt 6 powyżej, choć wynika z analizy samych tylko przepisów komunalizacyjnych zamieszczonych w P.w.s.t., znajduje dodatkowe wsparcie w treści ustawy PKP: – z art. 34 ustawy PKP jednoznacznie wynika, że grunty państwowe w odniesieniu do których PKP nie legitymowały się tytułem prawnym w postaci zarządu, nie stały sic przedmiotem własności gmin wskutek ich uwłaszczenia z mocy prawa (art. 5 ust. 1 i 2 P.w.s.t.); – identyczna konkluzja - odnośnie do gruntów pod liniami kolejowymi - wynika z art. 18a ustawy PKP; przepis ten stanowi, iż linie kolejowe niebędące liniami o znaczeniu państwowym mogą być przekazane przez [...] S.A. lub [...] S.A. "na własność jednostce samorządu terytorialnego"; także więc z art.18a wynika, że nawet grunty zajęte pod linie kolejowe o znaczeniu lokalnym (niemające znaczenia państwowego) nie stały się przedmiotem komunalizacji, w tym zwłaszcza na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 P.w.s.t. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli skarga jest niezasadna. W wyniku postępowania administracyjnego zakończonego zakwestionowaną decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z 21 września 2023 r. stwierdzono, że Gmina [...] nabyła z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. nieodpłatnie własność nieruchomości Skarbu Państwa, położonej w [...], w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni 0,0493 ha, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla [...] w [...], [...] Wydział Ksiąg Wieczystych. Powyższe nabycie nastąpiło na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.), zgodnie z którym jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Przesłanki komunalizacji oceniane są na datę wejścia w życie ustawy, tj. 27 maja 1990 r., a wyłączenia zawarte są w art. 11-12 tej ustawy. Z powołanych wyżej przepisów wynika, że aby przeciwstawić się komunalizacji mienia osoba faktycznie mieniem tym władająca musiała w postępowaniu komunalizacyjnym wykazać, że mienie to należało do niej w sensie prawnym, a nie faktycznym. Udowodnienie władania mieniem w sensie prawnym (także mieniem wykorzystywanym pod infrastrukturę kolejową) wymagało przedłożenia właściwemu wojewodzie odpisu decyzji lub umowy, o których mowa w art. 38 ust. 2 u.g.g.w.n. lub aktów (np. decyzji administracyjnych, protokołów przekazania mienia) wydanych na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów z zakresu gospodarki gruntami, dokumentujących określony tytuł prawny (użytkowanie, zarząd i użytkowanie, zarząd). Z materiału dokumentacyjnego sprawy wynika, że sporna nieruchomość (tj. obecna działka nr [...]) stanowiła w dacie 27 maja 1990 r. własność Skarb Państwa i była we władaniu [...] Oddział w [...]. W takim stanie faktycznym [...] S.A. wywodzi prawo zarządu do spornego gruntu - według stanu na dzień 27 maja 1990 r. - z historycznych aktów prawnych dotyczących przedsiębiorstwa państwowego [...], dawnego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz zajęcia spornego gruntu pod infrastrukturę kolejową a także z oświadczenia skarżącej z 12 kwietnia 2006 r., według którego działka nr [...] była w faktycznym zarządzie [...]. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja KKU z 21 września 2023 r. jest zgodna z prawem, skoro przedsiębiorstwo państwowe [...] w dniu 27 maja 1990 r. nie legitymowało się tytułem prawnym do nieruchomości oznaczonej obecnie jako działka nr [...], który to stałby na przeszkodzie komunalizacji. Zdaniem Sądu powoływanie się przez stronę skarżącą w skardze na art. 34 i art. 34a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" w sprawie nabycia mienia w trybie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy było nieuprawnione. Przepisy ustawy z 2000 r., która weszła w życie po 27 maja 1990 r., mogą dotyczyć wyłącznie mienia stanowiącego aktualnie własność ogólnonarodową (państwową), komunalizowanego w trybie art. 5 ust. 3 i ust. 4 ustawy czyli decyzjami konstytutywnymi. Nie mogą natomiast odnosić się do mienia już skomunalizowanego z mocy art. 5 ust. 1 ustawy, gdyż mienie to już 27 maja 1990 r. stało się mieniem komunalnym i od tej daty nie jest już mieniem państwowym. W kwestii znaczenia art. 34a dla procesu komunalizacji wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 12 kwietnia 2005 r. sygn. akt K 30/03 wskazując, że art. 1 pkt 19 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego PKP oraz o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 80, poz. 720) - który wprowadza art. 34a - odnosi się do postępowań o przekazaniu mienia gminom wyłącznie w oparciu o unormowania art. 5 ust. 3 i 4 ustawy, czego konsekwencją jest umorzenie postępowań przewidziane w art. 5 ustawy nowelizującej z dnia 28 marca 2003 r. Art. 34a nie dotyczy natomiast niezakończonych postępowań komunalizacyjnych, które zostały wszczęte na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 ustawy, tj. w przypadkach komunalizacji z mocy prawa. Wobec braku wykazania się przez [...] S.A. dokumentem potwierdzającym prawo zarządu swego poprzednika prawnego oraz brakiem pozyskania tego rodzaju dowodów w trakcie postępowania administracyjnego - trafnie wskazała KKU, że sporne mienie podlegało komunalizacji w trybie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Skoro przedmiotowy grunt był 27 maja 1990 r. w faktycznej dyspozycji [...], a więc w grę nie wchodziło władanie gruntem w sensie prawnym przez inne podmioty wymienione w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy, to wówczas działało domniemanie, o którym mowa w art. 6 ust. 1 u.g.g.w.n. wskazujące, że grunt państwowy jest zarządzany przez terenowy organ administracji państwowej. Takimi organami w zakresie gospodarki gruntami do 27 maja 1990 r. były rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego (art. 3 u.g.g.w.n.). Rację ma Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, że w niniejszej sprawie nie miał zastosowania art. 11 ustawy wskazujący przeszkodę do komunalizacji, ponieważ Przedsiębiorstwo Państwowe [...] nie zostało wymienione w wykazie przedsiębiorstw zawartym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1990 r. w sprawie ustalenia wykazu przedsiębiorstw państwowych i jednostek organizacyjnych, których mienie nie podlega komunalizacji (Dz.U. Nr 51, poz. 301). Nie ma dowodu również na to, że 27 maja 1990 r. mienie to faktycznie służyło wykonywaniu zadań publicznych przez organy administracji rządowej lub organy władzy państwowej (był to teren o przeznaczeniu kolejowym). Nie budzi natomiast wątpliwości to, że [...] miało status przedsiębiorstwa państwowego. Zgodnie zaś z art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy wyłączeniu podlegały składniki mienia ogólnonarodowego, jeżeli służyły wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej. Nie ulega wątpliwości, że przedsiębiorstwo [...] do żadnego z tych podmiotów nie mogło być zaliczone. Art. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" wskazuje jedynie cel utworzenia przedsiębiorstwa. Zostało ono utworzone w celu zarządzania i eksploatacji kolei użytku publicznego. Cel utworzenia przedsiębiorstwa państwowego nie może sam w sobie przesądzać o wyłączeniu mienia spod komunalizacji (por. wyrok NSA z 11 października 2012 r. sygn. akt I OSK 1140/11). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów z 27 lutego 2017 r. sygn. akt I OPS 2/16, zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe, w brzmieniu jednolitym ustalonym obwieszczeniem Ministra Komunikacji z dnia 5 grudnia 1930 r. (Dz.U. R.P. Nr 97, poz. 568), a następnie i art. 4 ust. 1 tego rozporządzenia w brzmieniu jednolitym, ustalonym obwieszczeniem Ministra Komunikacji z dnia 12 sierpnia 1948 r. (Dz. U. Nr 43, poz. 312), przedsiębiorstwo "[...]" uzyskało z mocy ustawy zarząd powierniczy, który następnie uległ przekształceniu w zarząd poprzez skreślenie użytego w tekście przedwojennym słowa "powierniczy". Jednakże na mocy art. 46 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o kolejach (Dz.U. Nr 54, poz. 311) utraciło moc rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe", a skutek ten – zgodnie z art. 47 tej ustawy następował z dniem jej ogłoszenia, tj. z dniem 8 grudnia 1960 r. Ustawa o kolejach z 1960 r. nie zawierała żadnych postanowień w zakresie określenia tytułu prawnego do nieruchomości posiadanych przez [...]; w szczególności nie potwierdzała prawa zarządu tego przedsiębiorstwa do jakichkolwiek gruntów z czego – uznając koncepcję racjonalnego ustawodawcy - wyprowadzić należy wniosek, że nie było intencją ustawodawczą utrzymanie tego prawa. Natomiast, w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów z 26 lutego 2018 r., sygn. akt I OPS 5/17 Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że pełna wykładnia – językowa, systemowa i celowościowa - art. 46 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o kolejach prowadzi do wniosku, zgodnie z którym 8 grudnia 1960 r. odpadła podstawa normatywna prawa zarządu przedsiębiorstwa [...]. Wykładnia językowa przepisu stanowiącego, że "traci moc rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" nie pozostawia wątpliwości, że z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o kolejach podstawy normatywne prawa zarządu PKP (które to prawo wynikało ex lege) przestały istnieć, skoro utraciły moc przepisy, w których podstawy te były zawarte, a zatem od tego momentu [...] nie legitymowało się tytułem prawnym do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa. [...] chcąc powołać się na prawo zarządu po wejściu w życie ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o kolejach powinno udokumentować tego rodzaju tytuł prawny do nieruchomości powołując się na zdarzenia, które po tej dacie stanowiły w polskim porządku prawnym podstawę uzyskania prawa zarządu, tj. decyzję administracyjną właściwego organu lub umowę. Wyjaśnić przy tym należy, że moc wiążąca uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego polega na tym, że we wszystkich sprawach składy orzekające sądów administracyjnych (Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkich Sądów Administracyjnych) są związane zapadłymi uchwałami. Stanowisko to znajduje odzwierciedlenie w najnowszym orzecznictwie sądowoadministracyjnym np.: wyrok NSA z 12 marca 2024 r., sygn. akt I OSK 2200/22, z 5 marca 2024 r., sygn. akt I OSK 2199/22 W konsekwencji Sąd nie podzielił argumentów skargi. Zaskarżona decyzja KKU nie narusza bowiem w sposób istotny przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie decyzji KKU z obrotu prawnego. Organ odwoławczy dokonał wykładni przepisów prawa materialnego, która znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Uzasadnienie decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a. W tym stanie sprawy rację ma więc organ odwoławczy formułując ocenę, że w sprawie spełnione zostały wszystkie materialnoprawne przesłanki komunalizacji z mocy prawa. Mając powyższych na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.