I SA/Wa 2608/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), sędzia WSA Monika Sawa, asesor WSA Nina Beczek, Protokolant referent Agata Szczepanik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 24 października 2023 r. nr KOC/6156/Sr/23 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 24 października 2023 r., nr KOA/6156/Sr/23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy") – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. – po rozpatrzeniu odwołania J. L. (dalej: "wnioskodawczyni", "skarżąca") od decyzji Prezydenta [...] (dalej: "organ I instancji") z 8 września 2023 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja organu odwoławczego została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wnioskiem z 11 kwietnia 2023 r. (data wpływu do organu 20 kwietnia 2023 r.) J. L. wystąpiła do organu I instancji o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną córką. Do wniosku załączyła: 1) orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o niepełnosprawności w [...] z [...] sierpnia 2016 r., nr [...] - o stopniu niepełnosprawności - na podstawie którego zaliczono jej córkę B. L., ur. [...] sierpnia 1981 r. do znacznego stopnia niepełnosprawności; w orzeczeniu wskazano, że niepełnosprawność istnieje od urodzenia, natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] czerwca 2014 r. i ma charakter okresowy - do 31 sierpnia 2021 r.; 2) orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z [...] listopada 2019 r., nr [...], w którym stwierdzono, że córka jest trwale niezdolna do samodzielnej egzystencji; 3) orzeczenie Miejskiego Zespołu (...) z [...] listopada 2021 r., nr [...], o stopniu niepełnosprawności B. L. wydane do 15 listopada 2026 r. wraz z utrzymującym go w mocy orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu Orzekania o niepełnosprawności w [...] z [...] lutego 2022 r., nr [...]; 4) wyrok Sądu Rejonowego dla [...] w [...] [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z [...] listopada 2022 r., sygn. akt [...], którym zmieniono zaskarżone orzeczenie w ten sposób, że zaliczono B. L. do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym na okres od 1 września 2021 r. na stałe z przyczyn określonych symbolami 06-E, 10-N, 01-U oraz uznano, że wymaga ona stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji; 5) wyrok rozwodowy J. L. wydany przez Sąd Okręgowy [...] w [...]Wydział I Cywilny z [...] listopada 2010 r., sygn. akt [...]; 6) podanie i oświadczenie wnioskodawczyni, z których wynika, że wychowuje sama córkę oraz posiada jeszcze uczącego się syna, nie pracuje i nie wykonuje pracy zarobkowej, nie prowadzi działalności gospodarczej, nie jest rolnikiem, posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności, od lutego 2021 r. pobiera emeryturę z ZUS, którą zawiesi z chwilą uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego; utrzymuje się z emerytury i renty socjalnej córki; 7) decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] marca 2022 r., nr [...], z której wynika, że od 1 marca 2022 r. wysokość świadczenia emerytalnego wnioskodawczyni do wypłaty wynosi 1808,72 zł. Prezydent [...] decyzją z 2 czerwca 2023 r. nr [...] odmówił przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudniania lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad córką B. L. W uzasadnieniu wskazał, że świadczenie, o którym mowa w art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 390) wnioskodawczyni nie przysługuje, gdyż ta pobiera świadczenia emerytalne. Po rozpatrzeniu odwołania J. L., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z 20 lipca 2023 r., nr KOC/4317/Sr/23 uchyliło w całości decyzję Prezydenta [...] z 2 czerwca 2023 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 maja 2023 r., sygn. akt I OSK 1303/22 Kolegium wskazało, że zawieszenie prawa do emerytury eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w postaci posiadania prawa do emerytury. Wobec tego o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie emerytury i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty, organ I instancji powinien był stronę poinformować, czego nie uczynił. Prezydent [...] - powołaną na wstępie decyzją z 8 września 2023 r., nr [...] - odmówił J. L. przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudniania lub innej pracy zarobkowej w związku z konicznością sprawowania opieki nad córką B. L. W uzasadnieniu organ I instancji ponowił argumentację dotyczącą braku spełnienia przesłanek do przyznania świadczenia z uwagi na pobieranie świadczenia emerytalnego (art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych) oraz dodatkowo wskazał, że skarżąca podjęła zatrudnienie w czerwcu 2023 r. – umowa zlecenia zawarta na okres od 27 czerwca 2023 r. do 30 listopada 2023 r., co oznacza, że skarżąca nie spełnia kryterium z art. 17 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy. W wyniku odwołania skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie ww. decyzją z 21 września 2023 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że z materiału dokumentacyjnego wynika, iż niepełnosprawność B. L. istnieje od urodzenia i została zaliczona do stopnia znacznego, orzeczenie zostało wydane na stałe, a ustalony stopień niepełnosprawności istnieje od 1 września 2021 r. Ponadto z orzeczenia wynika, że córka skarżącej wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Przeprowadzony wywiad środowiskowy potwierdza również, że J. L. sprawuje opiekę nad córką, która wymaga pomocy w czynnościach dnia codziennego. Podczas tego wywiadu ustalono także, że J. L. pobiera świadczenie emerytalne. Kolegium podniosło, że pomimo uchylenia decyzji z 2 czerwca 2023 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji ze wskazaniem, że o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie emerytury i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty, organ powinien stronę poinformować - organ I instancji nie podjął się poinformowania skarżącej o przysługujących jej prawach i ograniczył się do ponownego wskazania, że pobieranie świadczenia emerytalnego stanowi negatywną przesłankę do przyznania przedmiotowego świadczenia. Dalej, organ odwoławczy - powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego: wyrok z 30 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 1334/20, z 26 kwietnia 2021 r., sygn. akt I OSK 2918/20 - wskazał, że celem świadczenia pielęgnacyjnego jest rekompensowanie braku dochodów z pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. NSA stwierdził, że "emerytura jest niejako odpowiednikiem wynagrodzenia za pracę uzyskiwanym po przepracowaniu określonego czasu i w określonym ustawowo wieku. Świadczenie pielęgnacyjne jest natomiast skierowane do tej grupy osób, która jest aktywna zawodowo i pozostaje w tak zwanym wieku przedemerytalnym (wypracowywującym jeszcze swoje świadczenie emerytalne). Okoliczności zatem, dla których osoba będąca już na emeryturze nie podejmuje dodatkowego zatrudnienia (czy ze względów zdrowotnych, czy z racji wieku lub ze względu na konieczność opieki nad innym członkiem rodziny) są z punktu widzenia art. 17 ust. 1 u.ś.r. obojętne. Treść tego przepisu, a zwłaszcza przesłanki uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego przemawiają za tym, że ustawodawca świadomie z kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego wykluczył te, które mają już ustalone prawo do emerytury. Z zatrudnienia bowiem zrezygnować mogą (odpowiednio go nie podejmować) tylko osoby aktywne zawodowo (w wieku przedemerytalnym) dla których praca, a nie emerytura jest głównym źródłem utrzymania. Osoby mające ustalone prawo do emerytury "zrezygnowały" z zatrudnienia lub odpowiednio go nie podejmują nie ze względu na opiekę nad inną osobą, lecz z uwagi na nabycie prawa do emerytury, które to prawo jest dużo silniejsze (pewniejsze i stabilniejsze) od prawa do świadczenia pielęgnacyjnego". Zdaniem NSA okoliczność, że świadczenie emerytalne pewnej grupy osób mającej ustalone prawo do emerytury jest kwotowo niższe od świadczenia pielęgnacyjnego nie uprawnia do stosowania takich zabiegów interpretacyjnych w odniesieniu do przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, które przeczą jego treści (podobnie NSA w wyrokach: z 6 kwietnia 2017 r.; I OSK 2950/15, z 10 lipca 2018 r. I OSK 134/18 dostępne w CBOSA). Wobec powyższego oraz w sytuacji gdy J. L. nie zawiesiła prawa do emerytury, w ocenie Kolegium, brak jest podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia. Organ odwoławczy zwrócił także uwagę, że w ponownie prowadzonym postępowaniu ustalono, że skarżąca podjęła zatrudnienie na podstawie umowy zlecenia zawartej od 27 czerwca 2023 r. do 30 listopada 2023 r., tym samym nie została spełniona przesłanka rezygnacji z zatrudnienia. Ostatecznie Kolegium stwierdziło, że z uwagi na zajęte stanowisko przez organ I instancji, niezasadne jest uchylanie zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wobec tego zagadnienie może rozstrzygnąć jedynie orzeczenie sądu administracyjnego wydane w niniejszej sprawie, które będzie wiążące dla organów. Na decyzję Kolegium z 24 października 2023 r. J. L. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie: 1) prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej tego przepisu, a w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie, że fakt pobierania przez skarżącą emerytury pozbawia ją prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad córką B. L.; 2) prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 32 Konstytucji RP poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie, co doprowadziło do nieprzyznania świadczenia pielęgnacyjnego, przynajmniej w części stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą świadczenia pielęgnacyjnego a emeryturą, którą uzyskuje skarżąca, mimo iż zostały spełnione wszystkie ustawowe przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego; 3) przepisów postępowania, tj.: art 7 i art. 77 k.p.a. poprzez nieustalenie prawidłowego stanu faktycznego, czyli nieustalenie różnicy pomiędzy wysokością emerytury i świadczenia pielęgnacyjnego, co w konsekwencji spowodowało, że organ nie zauważył, iż taka różnica istnieje, co uzasadnia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego chociażby w części stanowiącej różnicę pomiędzy kwotami tych świadczeń oraz nie dostrzegł, że możliwe jest wydanie decyzji z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, którym powinno był złożenie przez stronę wniosku o zawieszenie emerytury i, co już jest czystą formalnością zawieszenie emerytury w dacie rozpoczęcia wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego; 4) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 9 k.p.a. w zw. z art. 79a k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a., art. 7 i art. 7a k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie poinformowania skarżącej, skoro organ zamierzał odmówić przyznania świadczenia, w jaki konkretnie sposób w stanie faktycznym sprawy, skarżąca powinna złożyć oświadczenie o zawieszeniu prawa do emerytury. Skarżąca podniosła, że organ ma obowiązek należycie i wyczerpująco informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organ ma wręcz obowiązek czuwać, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i obowiązek ten ma realizować poprzez udzielanie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Tymczasem, organ postąpił zgoła inaczej, bo uznał że do załatwienia sprawy poprzez odmowę przyznania wnioskowanego świadczenia wystarczy stwierdzenie faktu, że skarżąca ma prawo do emerytury i zwalnia to organ rozstrzygający sprawę od podejmowania realnych działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, dążąc do tego, aby został uwzględniony słuszny interes strony i interes społeczny. Jednocześnie skarżąca wskazała, że zdaje sobie sprawę, iż będzie musiała zawiesić pobieranie emerytury, jednakże musi wiedzieć czy i kiedy dostanie świadczenie pielęgnacyjne. Musi mieć albo emeryturę albo świadczenie pielęgnacyjne, ponieważ jedno albo drugie jest jej źródłem utrzymania. Dodatkowo wyjaśniła, że podjęła pracę na umowę zlecenia na krótki czas - do 30 listopada 2023 r., bo w jej budżecie liczy każdy grosz, a w dacie rozpoznawania skargi fakt ten przestanie być aktualny. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła stanowisko na poparcie podniesionego zarzutu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli, w ocenie Sądu, skarga nie jest zasadna. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 24 października 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z 8 września 2023 r. o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną córką. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 29 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 390 z późn. zm., dalej: "u.ś.r."). Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce albo ojcu (...) - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W świetle natomiast art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) tej ustawy świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym. Jak wynika z akt sprawy córka skarżącej B. L. ma niepełnosprawność od urodzenia, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na stałe, a ustalony stopień niepełnosprawności istnieje od [...] września 2021 r. Z powyższego orzeczenia wynika, że córka skarżącej wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Z kolei, podczas wywiadu środowiskowego ustalono, że ma ona padaczkę lekooporną oraz upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym, wymaga praktycznie pomocy we wszystkich czynnościach życia codziennego. Wnioskodawczyni sama sprawuje pełną opiekę, jest rozwiedziona od listopada 2010 r. Ponadto materiał dokumentacyjny wskazuje, że skarżąca od lutego 2021 r. pobiera emeryturę, która po zwaloryzowaniu od 1 marca 2022 r. wynosi 1808,72 zł netto. Należy wskazać, że aktualnie w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się potrzebę uzupełnienia wyników wykładni językowej przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. wynikami wykładni celowościowej i systemowej (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 8 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 2392/19; z 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1546/19; z 27 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 2375/19; z 19 kwietnia 2021 r., sygn. akt I OSK 2809/20; z 5 listopada 2021 r., sygn. akt I OSK 1195/21 i z 16 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 1242/21, wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http:/orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej jako "CBOSA"). W orzecznictwie podkreśla się, że proces wykładni prawa zaczyna się wprawdzie od dyrektyw językowych, ale nie może ograniczać się wyłącznie do ich zastosowania. Zwróciło na to uwagę Kolegium w poprzedniej swojej decyzji z 20 lipca 2023 r. uchylając decyzję organu I instancji z 2 czerwca 2023 r., powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 maja 2023 r., sygn. akt I OSK 1303/22. Jak wskazuje się w orzecznictwie potrzeba taka wynika w tym przypadku ze zmiany relacji między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a wysokością świadczeń, których pobieranie wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Ustawodawca uchwalając w 2003 r. ustawę o świadczeniach rodzinnych wyłączył możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego opiekunom, którzy mają prawo do określonych świadczeń i jednocześnie określił wysokość świadczenia pielęgnacyjnego na 420 zł miesięcznie. Wówczas była to kwota niższa niż wysokość najniższej emerytury i innych świadczeń wyłączających prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Taka relacja utrzymywała się aż do 1 maja 2014 r., kiedy to świadczenie pielęgnacyjne wzrosło do 800 zł i stało się nieznacznie wyższe od najniższej emerytury. Niewątpliwie zatem intencją ustawodawcy wprowadzającego to wyłączenie było, aby uprawniony opiekun nie pobierał świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy otrzymuje świadczenie wyższe. Jednocześnie, należy zwrócić uwagę na cel świadczenia pielęgnacyjnego jakim jest rekompensowanie braku dochodów z pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Pozbawienie prawa do całości świadczenia pielęgnacyjnego osób pobierających emeryturę w niższej wysokości niż to świadczenie powodowałoby zatem, że cel ten nie byłby w stosunku do tej grupy opiekunów realizowany, mimo że sprawując opiekę po uzyskaniu prawa do emerytury osoby te nie mogą podjąć pracy zarobkowej (zob. wyroki NSA: z 28 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 757/19; z 8 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 2392/19; z 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1546/19; z 27 maja 2020 r., sygn. akt 2375/19; z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 254/20; z 14 lipca 2021 r., sygn. akt I OSK 702/21). Z uwagi na powyższe Sąd w składzie orzekającym opowiada się za funkcjonalną i prokonstytucyjną wykładnią art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., zgodnie z którą istota ograniczenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla emeryta, musi być interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do emerytury, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Powyższe stanowisko przemawia za zastosowaniem rozwiązania polegającego na umożliwieniu osobie uprawnionej wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno–rentowego. Jednocześnie Sądowi znana jest rozbieżność w orzecznictwie sądowym w zakresie zależności pomiędzy uprawnieniem do świadczenia pielęgnacyjnego i uprawnieniem do świadczenia emerytalnego oraz sposobu realizacji tych świadczeń, w momencie zaistnienia ich zbiegu. W niniejszej sprawie nie było sporne, że pobierana emerytura skarżącej jest niższa od wnioskowanego świadczenia. W konsekwencji, w ocenie składu orzekającego, w niniejszej sprawie należało dać pierwszeństwo rozwiązaniu polegającemu na umożliwieniu osobie uprawnionej wyboru jednego ze świadczeń - pielęgnacyjnego lub emerytalnego, do czego zresztą dążył organ odwoławczy wydając pierwszą swoją decyzję z 20 lipca 2023 r. Z akt sprawy (w ponownie prowadzonym postępowaniu) nie wynika aby organ I instancji skierował wprost zapytanie do skarżącej w tym zakresie. Na to uchybienie zwróciło uwagę Kolegium wydając drugą decyzję z 24 października 2023 r. Organ I instancji zawiadomieniem z 18 sierpnia 2023 r. wskazał jednak skarżącej, że ma ustalone prawo do emerytury i w terminie 7 dni może uzyskać wyjaśnienia (...) oraz na podstawie art. 79 § 2 k.p.a. może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek zależnych od strony. Niesporne jest między stronami (i nie wymagało wyjaśnienia na dzień wydawania zaskarżonej decyzji Kolegium z 24 października 2023 r.), że skarżąca nie zawiesiła emerytury (nie przedłożyła stosownej decyzji ZUS). Wobec tego, w sprawie została wydana decyzja odmowna. Tylko bowiem zawieszenie tego prawa eliminowało negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., w postaci posiadania prawa do emerytury. Zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w sprawach wymagających rezygnacji z emerytury - od miesiąca, w którym strona przedstawiłaby decyzję o wstrzymaniu wypłaty emerytury. A taką w sprawie organy nie dysponowały co oznaczało, że wnioskodawczyni nie spełniła przesłanek do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Złożyła jedynie oświadczenie, iż po otrzymaniu decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego wstrzyma wypłatę emerytury. Co prawda jak już Sąd wskazał wyżej organ I instancji nie pouczył wprost skarżącej o tym, że aby otrzymać świadczenie pielęgnacyjne musi uprzednio zawiesić prawo do emerytury, jednakże w ocenie Sądu nie ma to w badanej sprawie znaczenia, bowiem w związku ze zmianą przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne skarżącej nie będzie przysługiwało bez względu na to, czy zawiesi ona prawo do emerytury. Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 1 u.ś.r. w aktualnym brzmieniu świadczenie pielęgnacyjne przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1359 oraz z 2022 r. poz. 2140) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, 3) opiekunowi faktycznemu dziecka, 4) rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego - jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18 roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W związku ze zmianą przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, wprowadzoną ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429), dalej jako "u.ś.w.", opiekunowie osób niepełnosprawnych, które ukończyły 18 rok życia zostali pozbawieni możliwości ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Możliwe natomiast stało się ubieganie się przez osobę niepełnosprawną o przyznanie świadczenia wspierającego na warunkach określonych w ustawie o świadczeniu wspierającym. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że zgodnie z art. 63 ust. 1 u.ś.w. w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 (ustawie o świadczeniach rodzinnych) w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie z przywołaną regulacją przepisy dotychczasowe nie będą mogły mieć zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem na dzień 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej nie powstało, gdyż nie zostały spełnione warunki do jego przyznania. Zdaniem Sądu o powstaniu prawa do świadczenia można mówić jedynie w takim wypadku, gdy osoba ubiegająca się o jego przyznanie przed dniem 31 grudnia 2023 r. spełniła wszystkie wymagane przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych warunki, a organ nie zdążył przed tą datą wydać decyzji przyznającej świadczenie. Zatem jest to, w ocenie Sądu, rozwiązanie umożliwiające przyznania świadczenia tym osobom, które przed zmianą przepisów złożyły kompletny wniosek, ale organy nie zdążyły go do dnia 31 grudnia 2023 r. rozpoznać. Regulacja ta nie będzie natomiast mogła mieć zastosowania w takich sprawach, w których przyznanie świadczenia przed dniem 31 grudnia 2023 r. było niemożliwe z uwagi na niespełnienie przez wnioskodawcę wszystkich warunków i taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.