I SA/Wa 2609/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-11-21
Skład orzekający: Referendarz sądowy Aneta Żak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada znaczący majątek (nieruchomości, środki pieniężne pochodzące z odszkodowania) i uzyskuje dochody z różnych źródeł (emerytura żony, czynsz od lokatorów, dopłaty bezpośrednie, świadczenia z opieki społecznej), może zostać uznana za niezdolną do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego w celu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym podlega odmowie, gdy osoba fizyczna posiada majątek o znacznej wartości (nieruchomości, środki pieniężne z odszkodowania) oraz uzyskuje dochody z różnych źródeł, które pozwalają jej na pokrycie kosztów postępowania, w tym kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Sama deklaracja o prowadzeniu dwuosobowego gospodarstwa domowego i opieraniu się na jednym źródle dochodu nie jest wystarczająca do wykazania całkowitej niezdolności do ponoszenia kosztów.Stan faktyczny
Skarżący G. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w związku ze skargą na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej dotyczącą ustalenia odszkodowania za nieruchomość. Wnioskodawca oświadczył, że utrzymuje się głównie z emerytury żony, ale posiada znaczący majątek (dom, mieszkanie, nieruchomość rolna) oraz środki pieniężne z odszkodowania i dopłat bezpośrednich. Wniosek został rozpatrzony na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi G. K. i J. K. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
W związku z wniesieniem skargi na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość skarżący G. K. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawca oświadczył, że posiada dom o pow. [...] m2, mieszkanie o pow. [...] m2 oraz nieruchomość o pow. [...] ha oraz wskazał, iż utrzymuje się wyłącznie z dochodów w wysokości [...] złotych brutto miesięcznie uzyskiwanych z tytułu emerytury przez pozostającą z nim we wspólnym gospodarstwie domowym żonę. Systematyczne wpływy z tego tytułu do budżetu domowego strony dokumentują przedstawione przez wnioskodawcę wyciągi z rachunków bankowych jego żony (k. 60-69). Skarżący wyjaśnił także, że nie osiąga obecnie dochodów z gospodarstwa rolnego ani najmu lokali. Na okoliczność braku dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach ogólnych w roku 2011 oraz w okresie od 1 października 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. wnioskodawca przedłożył zaświadczenia z Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] lipca 2011 r. oraz [...] września 2012 r. (k.50). Wskazał również, iż posiada środki pieniężne w wysokości [...] zł, które wpłynęły na jego konto z tytułu odszkodowania za przejętą nieruchomość, a ponadto, że otrzymał dopłatę bezpośrednią do gruntów rolnych za rok 2012 w wysokości [...] zł. Skarżący podał także, iż uzyskuje pomoc z ośrodka opieki społecznej kierowaną do swoich lokatorów. W 2013 r. wysokość uzyskiwanych dopłat z tego tytułu wynosiła od [...] do [...] zł miesięcznie (k. 87). W ramach informacji odnoszących się do ciążących na nim zobowiązań finansowych skarżący podał, że w 2011 r., na mocy decyzji właściwego organu podatkowego, której kopię złączył do wniosku o prawo pomocy (k.72-73), został obciążony podatkiem rolnym w wysokości [...] zł. Skarżący wyjaśnił także, że jego miesięczne stałe koszty utrzymania wynoszą [...] zł, a ponoszenie wydatków niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa domowego udokumentował załączonymi do wniosku kopiami dowodów wpłaty za energię elektryczną oraz fakturami VAT (woda, ścieki, dostawa gazu, telefon). Do wniosku skarżący załączył ponadto wyciągi z rachunków bankowych swoich oraz żony za okres styczeń - wrzesień 2013 r. oraz informację w sprawie depozytów bieżących, z której wynika, że na dzień złożenia wniosku o prawo pomocy (tj. 30 października 2013 r.) na dwóch rachunkach w Banku [...] skarżący posiadał zgromadzone środki w wysokości [...] zł.
Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Analiza ujawnionej we wniosku o prawo pomocy sytuacji finansowej skarżącego dokonana z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie wiążą się z jego udziałem w postępowaniu sądowadministracyjnym w ramach którego skarżący żąda zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata wskazuje na brak podstaw do pozytywnego rozpoznania wniosku o prawo pomocy. Kondycji finansowej skarżącego, właściciela domu ([...] m2), mieszkania [...] m2) oraz nieruchomości rolnej ([...] ha), a zatem majątku o znacznej wartości, nie można bowiem oceniać wyłącznie w odniesieniu do złożonych przez niego deklaracji o prowadzeniu dwuosobowego gospodarstwa domowego jedynie w oparciu o środki finansowe pozyskiwane z jednego źródła dochodów, tj. emerytury żony. Z dokumentów nadesłanych przez stronę (wyciągi bankowe, lista przelewów dla zarządcy nieruchomości tytułem dodatków mieszkaniowych – k. 78) wynika, że na konto wnioskodawcy wpływają środki za czynsz od lokatorów, a także świadczenia z opieki społecznej w postaci dodatków mieszkaniowych. Skarżący jest ponadto beneficjentem systemu dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych. W tych warunkach, uwzględniając oświadczenie strony, którego wynika, że stałe miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego wynoszą [...] zł, zaś jego żona posiada stałe źródło dochodów w wysokości ok. [...] zł (netto) miesięcznie nie można przyjąć, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie samodzielnie wypełnić obowiązek poniesienia kosztów związanych ze swoim udziałem w postępowaniu, w którym na skarżącym ciąży obowiązek uiszczenia wpisu stałego od skargi w wysokości 200 zł, stosownie do dyspozycji § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), zaś pozostałe koszty sądowe każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł, zaś ich uiszczenie rozłożone będzie w czasie.
W odniesieniu do żądania strony w zakresie ustanowienia adwokata należało zaś stwierdzić, że nie może zostać ono uwzględnione, gdyż wysokość środków pozostających na rachunku bankowym skarżącego w dniu wystąpienia z wnioskiem o prawo pomocy, tj. [...] zł, świadczy o tym, że skarżący jest w stanie we własnym zakresie ponieść koszty działania w sprawie profesjonalnego pełnomocnika procesowego ustanowionego z wyboru. Okoliczność, że zgromadzone na rachunku bankowym środki pochodzą głównie z odszkodowania uzyskanego za przejętą nieruchomość nie stoi na przeszkodzie do ich wykorzystania w celu regulowania tak prywatnoprawnych, jak i publicznych zobowiązań finansowych strony, w tym zobowiązań wynikających z faktu wszczęcia przez skarżącego postępowania sądowoadministracyjnego. Kwota wypłaconego odszkodowania nie stanowi bowiem prawnie wydzielonych zasobów finansowych strony, których sposób dysponowania przez ich właściciela podlega jakiejkolwiek reglamentacji prawnej.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło