I SA/Wa 2609/13
PostanowienieWSA w Warszawie2014-01-28
Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna posiadająca oszczędności, w tym pochodzące z odszkodowania za przejętą nieruchomość, oraz dochody z emerytury, które nie pozwalają zaliczyć jej do osób żyjących w ubóstwie, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy osobie fizycznej, uznając, że jej sytuacja finansowa, w tym posiadane oszczędności i dochody z emerytury, nie uzasadnia zwolnienia od kosztów sądowych ani ustanowienia adwokata. Sytuacja materialna wnioskodawcy nie pozwala zaliczyć go do osób żyjących w ubóstwie, a posiadane środki są wystarczające do pokrycia kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący J. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w związku ze skargą na decyzję Ministra Transportu dotyczącą ustalenia odszkodowania za nieruchomość. Wnioskodawca przedstawił swoją sytuację finansową, wskazując na posiadane oszczędności, dochody z emerytury oraz stan zdrowia. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, co skarżący zaskarżył, argumentując, że część oszczędności pochodzi z odszkodowania i jest przeznaczona na remont.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania J. K. prawa pomocy we wnioskowym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi G. K. i J. K. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia odmówić przyznania J. K. prawa pomocy we wnioskowym zakresie.
W związku z wniesieniem skargi na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] września 2013 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość, skarżący J. K. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wnioskodawca oświadczył, że jest właścicielem [...] domu o pow. [...] m2, w złym stanie [...], usytuowanego na działce o pow. [...] m2, a ponadto [...] i pomieszczenia [...]. W skład majątku skarżącego wchodzą oszczędności w wysokości [...] zł zgromadzone na dwóch [...] bankowych, a także oszczędności w wysokości [...] zł pozyskane z tytułu odszkodowania za przejętą nieruchomość. Skarżący wskazał, że utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł (brutto) miesięcznie, zaś jego żona osiąga dochody z emerytury w wysokości [...] zł (brutto) miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że jest osobą przewlekle [...], o ograniczonych zdolnościach do poruszania się.
W oparciu o tak ustalony stan faktyczny referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z 21 listopada 2013 r. odmówiła J. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stwierdzono bowiem, że sytuacja finansowa skarżącego dokonana z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie wiążą się z jego udziałem w postępowaniu sądowadministracyjnym w ramach którego skarżący żąda zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, wskazuje na brak podstaw do pozytywnego rozpoznania wniosku o prawo pomocy.
W sprzeciwie wniesionym w ustawowym terminie od w/w postanowienia J. K. zaznaczył, iż głównym składnikiem lokaty w wysokości [...] zł jest wypłacone w dniu [...] września 2013 r. odszkodowanie w kwocie [...] zł. Dodał, że odszkodowanie zostało wypłacone na podstawie zaskarżonej decyzji, a zatem nie może wchodzić w skład oszczędności wnioskodawcy. W sprzeciwie podniesiono również, że pieniądze z drugiej lokaty, tj. kwota [...] zł jest przeznaczona na remont [...]. J. K. stwierdził ponadto, że nie może oszacować kosztów, jakie zobowiązany będzie ponieść w związku z procesem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Analiza ujawnionej we wniosku o prawo pomocy sytuacji finansowej skarżącego dokonana z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie wiążą się z jego udziałem w postępowaniu sądowadministracyjnym w ramach którego skarżący żąda zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata wskazuje na brak podstaw do pozytywnego rozpoznania wniosku o prawo pomocy.
Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy nie można utożsamiać z sytuacją osób pozbawionych zupełnie środków do życia lub posiadających środki niewielkie, wystarczające jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, które w zamiarze ustawodawcy mają być beneficjantami instytucji prawa pomocy. Skarżący pozostaje w [...] gospodarstwie domowym prowadzonym w oparciu o środki finansowe ze świadczeń emerytalnych w wysokości [...] zł miesięcznie brutto. Wysokość dochodu małżeństwa K. nie pozwala zatem zaliczyć ich do osób żyjących w ubóstwie, które w celu dochodzenia swych praw przed sądem zmuszone są korzystać ze wsparcia budżetu państwa. O korzystnej sytuacji finansowej skarżącego świadczy ponadto okoliczność, że posiada on oszczędności w wysokości [...] zł, a zatem znacznie przekraczającej wysokość kosztów postępowania sądowego w sprawie, której dotyczy rozpoznawany wniosek o prawo pomocy. W tych okolicznościach nie można w sposób uprawniony uznać, że wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w szczególności, że nie posiada zdolności do uiszczenia (solidarnie z G. K.) wpisu od skargi w wysokości 200 zł, jak również innych, przyszłych kosztów sądowych, których wysokość każdorazowo nie przekroczy 100 zł, zaś ich uiszczenie rozłożone będzie w czasie.
Środki wpływające do budżetu domowego skarżącego oraz zgromadzone na lokatach bankowych ([...] zł i [...] zł), pozostające do jego dyspozycji są na tyle wysokie, że nie można też uznać, że skarżący nie ma możliwości pokrycia we własnym zakresie, równolegle z kosztami sądowymi, wydatków związanych z działaniem w sprawie pełnomocnika ustanowionego z wyboru. Wbrew twierdzeniom skarżącego okoliczność, że zgromadzone na jednej z lokat środki pochodzą głównie z odszkodowania uzyskanego za przejętą nieruchomość nie stoi na przeszkodzie do ich wykorzystania w celu regulowania tak prywatnoprawnych, jak i publicznych zobowiązań finansowych strony, w tym zobowiązań wynikających z faktu wszczęcia przez skarżącego postępowania sądowoadministracyjnego. Tym bardziej fakt posiadania drugiej lokaty w wysokości [...] zł nie może stanowić okoliczności świadczącej o ubóstwie skarżącego i konieczności przerzucenia kosztów na Państwo, tylko z tego względu, że wolą skarżącego jest wyremontowanie z tych środków domu.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło