I SA/Wa 2609/13
PostanowienieWSA w Warszawie2014-01-28
Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada znaczący majątek (nieruchomości, dom, mieszkanie) i otrzymuje dochody z emerytury żony oraz dopłat do gruntów, a także posiada środki pieniężne pochodzące z odszkodowania za przejętą nieruchomość, wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego, aby uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Posiadany przez niego znaczący majątek (nieruchomości, dom, mieszkanie) oraz środki pieniężne pochodzące z odszkodowania za przejętą nieruchomość, a także dochody z emerytury żony i dopłaty do gruntów, świadczą o możliwości pokrycia kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Kwota odszkodowania nie stanowi prawnie wydzielonych zasobów, których sposób dysponowania jest reglamentowany.Stan faktyczny
Skarżący G. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej ustalenia odszkodowania za nieruchomość. Skarżący oświadczył, że posiada znaczący majątek (dom, mieszkanie, nieruchomości) i utrzymuje się głównie z emerytury żony, a także otrzymuje dopłaty do gruntów i środki z odszkodowania za przejętą nieruchomość. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, co skarżący zaskarżył, kwestionując ocenę swojej sytuacji finansowej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania G. K. prawa pomocy we wnioskowym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi G. K. i J. K. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia odmówić przyznania G. K. prawa pomocy we wnioskowym zakresie.
W związku z wniesieniem skargi na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] września 2013 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość, skarżący G. K. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wnioskodawca oświadczył, że posiada dom o pow. [...] m2, mieszkanie o pow. [...] m2 oraz nieruchomości o pow. [...] ha i [...] ha oraz wskazał, iż utrzymuje się wyłącznie z dochodów w wysokości [...] złotych brutto miesięcznie uzyskiwanych z tytułu emerytury przez pozostającą z nim we wspólnym gospodarstwie domowym żonę. Skarżący wyjaśnił także, że nie osiąga obecnie dochodów z gospodarstwa [...] ani najmu lokali. Na okoliczność braku dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach ogólnych w roku 2011 oraz w okresie od [...] października 2010 r. do [...] grudnia 2010 r. wnioskodawca przedłożył zaświadczenia z Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] lipca 2011 r. oraz [...] września 2012 r. Wskazał również, iż posiada środki pieniężne w wysokości [...] zł, które wpłynęły na jego konto z tytułu odszkodowania za przejętą nieruchomość, a ponadto, że otrzymał dopłatę bezpośrednią do gruntów [...] za rok 2012 w wysokości [...] zł. Skarżący podał także, iż uzyskuje pomoc z ośrodka opieki społecznej kierowaną do swoich lokatorów. W 2013 r. wysokość uzyskiwanych dopłat z tego tytułu wynosiła od [...] do [...] zł miesięcznie. W ramach informacji odnoszących się do ciążących na nim zobowiązań finansowych skarżący podał, że w 2011 r., na mocy decyzji właściwego organu podatkowego, której kopię złączył do wniosku o prawo pomocy, został obciążony podatkiem [...] w wysokości [...] zł. Skarżący wyjaśnił także, że jego miesięczne stałe koszty utrzymania wynoszą [...] zł, a ponoszenie wydatków niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa [...] udokumentował załączonymi do wniosku kopiami dowodów wpłaty za energię [...] oraz fakturami VAT ([...], [...], dostawa [...], [...]). Do wniosku skarżący załączył ponadto wyciągi z rachunków bankowych swoich oraz żony za okres styczeń - wrzesień 2013 r. oraz informację w sprawie [...] bieżących, z której wynika, że na dzień złożenia wniosku o prawo pomocy (tj. [...] października 2013 r.) na dwóch rachunkach w Banku [...]. skarżący posiadał zgromadzone środki w wysokości [...] zł.
W oparciu o tak ustalony stan faktyczny referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z 21 listopada 2013 r. odmówiła G. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stwierdzono bowiem, że sytuacja finansowa skarżącego dokonana z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie wiążą się z jego udziałem w postępowaniu sądowadministracyjnym w ramach którego skarżący żąda zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, wskazuje na brak podstaw do pozytywnego rozpoznania wniosku o prawo pomocy.
W sprzeciwie wniesionym w ustawowym terminie od w/w postanowienia G. K. zaznaczył, iż nieprawdą jest, jakoby za [...] zł możliwe było ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, posiadającego umiejętności poprowadzenia przedmiotowej sprawy w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość. Dodał, że wypłacone mu na podstawie zaskarżonej decyzji odszkodowanie nastąpiło bez podstawy prawnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Analiza ujawnionej we wniosku o prawo pomocy sytuacji finansowej skarżącego dokonana z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie wiążą się z jego udziałem w postępowaniu sądowadministracyjnym, w ramach którego skarżący żąda zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, wskazuje na brak podstaw do pozytywnego rozpoznania wniosku o prawo pomocy.
W ocenie Sądu, na kondycję finansową skarżącego, właściciela domu ([...] m2), mieszkania ([...] m2) oraz nieruchomości [...] ([...] ha) i innej nieruchomości ([...] ha), a zatem majątku o znacznej wartości, składa się: emerytura żony ([...] zł), środki za [...] od lokatorów (dowód: wyciągi bankowe, lista przelewów dla zarządcy nieruchomości tytułem dodatków mieszkaniowych), świadczenia z opieki społecznej w postaci dodatków mieszkaniowych. Skarżący jest ponadto beneficjentem systemu dopłat bezpośrednich do gruntów [...]. W tych warunkach, uwzględniając oświadczenie strony, z którego wynika, że stałe miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa [...] wynoszą [...] zł, nie można przyjąć, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie samodzielnie wypełnić obowiązku poniesienia kosztów związanych ze swoim udziałem w postępowaniu, w którym na skarżącym ciąży obowiązek uiszczenia (solidarnie wraz z J. K.) wpisu stałego od skargi w wysokości 200 zł, zaś pozostałe koszty sądowe każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł, zaś ich uiszczenie rozłożone będzie w czasie.
W odniesieniu do żądania ustanowienia adwokata należało zaś stwierdzić, że nie może zostać ono uwzględnione, gdyż wysokość środków pozostających na rachunkach bankowych skarżącego w dniu wystąpienia z wnioskiem o prawo pomocy, tj. [...] zł, świadczy o tym, że skarżący jest w stanie we własnym zakresie ponieść koszty działania w sprawie profesjonalnego pełnomocnika procesowego ustanowionego z wyboru. Okoliczność, że zgromadzone na rachunku bankowym środki pochodzą głównie z odszkodowania uzyskanego za przejętą nieruchomość nie stoi na przeszkodzie do ich wykorzystania w celu regulowania tak prywatnoprawnych, jak i publicznych zobowiązań finansowych strony, w tym zobowiązań wynikających z faktu wszczęcia przez skarżącego postępowania sądowoadministracyjnego. Kwota wypłaconego odszkodowania nie stanowi bowiem prawnie wydzielonych zasobów finansowych strony, których sposób dysponowania przez ich właściciela podlega jakiejkolwiek reglamentacji prawnej. Nieprawdą jest również, jakoby kwota ta nie była wystarczająca dla ustanowienia pełnomocnika posiadającego umiejętności poprowadzenia sprawy z zakresu odszkodowań.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło