I SA/Wa 261/10

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J.G. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W., 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. J.G. wnioskiem z dnia 5 marca 2010 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J.G. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Źródłem jego utrzymania jest emerytura w wysokości [...] zł miesięcznie. Posiadany majątek to ½ domu ([...] m²), ½ mieszkania ([...] m²), ½ nieruchomości rolnej ([...] ha) oraz samochód osobowy. W piśmie z dnia 21 marca 2010 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie do nadesłania dodatkowych dokumentów, pozwalających na pełne wyjaśnienie jego sytuacji majątkowej, skarżący wskazał, że uzyskiwany dochód przeznaczany jest na utrzymanie domu, utrzymanie samochodu oraz na wyżywienie. Do pisma dołączone zostały dokumenty potwierdzające podnoszone we wniosku okoliczności, w tym wyciąg z posiadanego przez skarżącego rachunku bankowego, z którego wynika, że na dzień 18 marca 2010 r. saldo końcowe wynosiło [...] zł. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest wyjątkowo ciężka. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa i odpowiednio wcześniej podjąć starania zmierzające do zgromadzenia odpowiednich środków pieniężnych na ten cel. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że J.G. nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W sprawie zaistniały jedynie przesłanki uzasadniające przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Zauważyć trzeba, że z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z przedstawionych wyjaśnień i dokumentów wynika, iż skarżący uzyskuje stały dochód w wysokości [...] zł miesięcznie, posiada ½ domu, ½ mieszkania oraz samochód osobowy. Nie można zatem uznać, że wnioskodawca jest osobą pozbawioną zupełnie środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Sytuacja majątkowa skarżącego pozwala na stwierdzenie, że jest on w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego – ponieść koszty sądowe w sprawie, zwłaszcza że nie ma on nikogo na swoim utrzymaniu i uzyskiwany dochód przeznacza wyłącznie na potrzeby własne. Koszty sądowe na obecnym etapie postępowania sprowadzają się zaś w istocie do wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.